Hürmüz kararı sonrası havayolu taşımacılığında kriz! Yolcu uçakları için yeni plan devrede

• Haber7

İran ve ABD arasındaki ateşkesin imzalanmaması sonrasında savaşın 53. Gününde Hürmüz Boğazı kapalı kalmaya devam ediyor.

Dünya ticaretinin büyük ölçüde etkileyen Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin engellenmesi ile havayolu taşımacılığı da krizin eşiğinde.

ABD ve İsrail’in ortak hareket ederek İran’a saldırması sonrası Körfez ülkelerindeki ticarette durma noktasına geldi.

Bölgede başlayan savaş nedeniyle yurtdışındaki havayolu şirketleri uçak fiyatlarını jet yakıtı kıtlığı nedeniyle arttırmayı hedefliyor.

Avrupa ve Asya havayolu şirketleri olası bir jet yakıt kıtlığı ile karşı karşıya kalması halinde önlem amaçlı seferlerde esneklik veya iptalini sağlayacaklar.

ABD'Lİ HAVAYOLU ŞİRKETLERİNDEN JET YAKITI KITLIĞINA ÖNLEM PLANI

Jet yakıtı kıtlığının küresel ABD havayolu şirketlerinin maliyetini arttırabileceği, bu durumda ise ucuz uçak biletlerini ve daha az karla uçuşların azaltılması planı devreye alınacak. Yaz aylarında ise ABD’li bazı havayolu şirketleri uçak bileti fiyatlarını yükselteceği konuşuluyor.

İki ülke arasında Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin anlaşma yapılsa bile yaz seyahatleri için yurtdışı havayolu şirketleri planlarını hazırladı. United şirketi daha önce planladığı uçuş programı önümüzdeki 6 ay için %5 oranında azaltırken petrol ve jet yakıt tedarikinin normale dönmesi aylar alacağı için uçuşları azaltabileceği düşünülüyor.

TEMMUZ AYINA KADAR SÜRECEK

Enerji danışmanlık firması Kpler'in ABD baş analisti Matt Smith, "En az Temmuz ayına kadar sürecek" dedi. Havayolu şirketleri bünyesindeki çalışanların maliyetinin ardından en çok harcamayı jet yakıtına yaparken tek koridrolu bir jetin saate yaklaşık 800 galon jet yakıt tükettiği, geniş gövdeli uçakların ise saatte 2 katı yakıt tüketiyor.

ABD'nin en büyük dört havayolu şirketi olan United, American, Delta ve Southwest, geçen yıl ortalama olarak günde yaklaşık 100 milyon doları yakıta harcadı.

Savaşın başlamasından bu yana bu maliyetler önemli ölçüde arttı. Deutsche Bank'ın verilerine göre, ABD'den Karayipler'e uçuşlar gibi popüler tatil destinasyonlarına son dakika bilet fiyatları bu ayın başlarına göre %74 artarken, anakaradan Hawaii'ye uçuş fiyatları da %21 arttı.

KUVEYT VE BAHREYN'DEN JET YAKITI TEMİN EDİLEMİYOR

ABD’den sonra jet yakıt ihracatını gerçekleştiren ülkeler arasında Kuveyt ve Bahreyn de bulunuyor. Ancak bu ülkeler Hürmüz’de yaşanan kriz nedeniyle ihracatları sekteye uğrarken, geçen yıl küresel deniz yoluyla taşınan jet yakıtının %20'sinden fazlası Hürmüz Boğazı'ndan geçti ve bunun üçte ikisinden fazlası Avrupa'ya gitti.

EN ÇOK ASYA VE AVRUPA ETKİLENECEK

Asya ülkelerinin jet yakıtı üretmek için kullandığı ham petrolün büyük bir kısmı Ortadoğu’dan gidiyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) Direktörü Willie Walsh geçen hafta yaptığı açıklamada, Asya ülkelerinin jet yakıtı ihracatını sınırlamaya başladığını söyledi. Bu durum, ABD jet yakıtı fiyatları üzerinde daha fazla baskı oluşturabilir.

Hürmüz Boğaz tamamen açılsa bile boğazın kapanması nedeniyle mahsur kalan petrol ve jet yakıtının Avrupa ve Asya'daki müşterilere ulaşması haftalar sürecektir. Savaş nedeniyle durdurulan petrol ve jet yakıtı üretiminin yeniden başlatılması da haftaları bulacağı için Asya ve Avrupa’da jet yakıtı sıkıntısının uzun bir süre devam etmesinin muhtemel.