Modern araçlardaki tehlike... İşte sigorta ücretlerini uçuran o casusluk!

Modern otomobillerde yer alan kamera ve sensörler sadece güvenlik için değil. Birçok marka, gittiğiniz yoldan kilonuza, yüz ifadenizden sürüş güzergahlarına kadar sürücü verilerini topluyor. Uzmanlar bu verilerin sigorta şirketlerine kadar ulaştığını iddia ediyor.

"TEKERLEKLİ BİLGİSAYARLARA" DÖNÜŞTÜ

Eskiden yalnızca mekanik sistemlerden oluşan otomobiller, bugün adeta “tekerlekli bilgisayarlara” dönüşmüş durumda. İnternet bağlantısı, gelişmiş sensörler, kameralar, mikrofonlar ve yapay zekâ destekli sürüş sistemleri sayesinde modern araçlar sürekli veri üretiyor. Ancak bu teknolojik dönüşüm beraberinde ciddi gizlilik tartışmalarını da getiriyor.

BBC’de yayımlanan habere göre modern araçlar artık yalnızca konum bilgilerini değil, sürücünün davranışlarını, sağlık durumunu ve günlük yaşamını detaylı şekilde kayıt altına alabiliyor.

Yeni nesil araçlarda bulunan teknolojik donanım sayesinde sürücüler hakkında devasa miktarda veri toplanabiliyor. Bunlar arasında sürüş alışkanlıkları, hız verileri, direksiyon hareketleri, fren kullanımı, araç içi davranışlar ve hatta yüz ifadeleri, kilo, göz hareketleri bile yer alıyor. Ayrıca üreticilerin gizlilik politikalarında yaş, kilo, ırk, psikolojik eğilimler ve biyometrik veriler gibi hassas bilgilerin de işlenebileceği belirtiliyor.

"VERİLERİN SAYISINA ŞAŞIRACAKLARDIR"

Asıl tartışma ise bu verilerin kimlerle paylaşıldığı konusunda yaşanıyor. Bazı uzmanlar, araçlardan elde edilen bilgilerin sigorta şirketleri, reklam firmaları ve veri brokerlarıyla paylaşılabileceğini söylüyor. Özellikle sürüş davranışlarının sigorta fiyatlarını etkileyebilecek şekilde analiz edilmesi, gizlilik tartışmalarını daha da büyütüyor. Bazı otomobil şirketleri verileri sattıklarını kabul ediyor, ancak kimin satın aldığını söylemek zorunda değiller.

Washington’daki Brookings Enstitüsü Teknoloji İnovasyon Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan Darrell West, “İnsanlar, arabalarının topladığı ve üreticiye veya üçüncü taraf uygulamalara ilettiği verilerin sayısına şaşıracaklardır.” diyor.

"130 SAYFALIK BİLGİYE SAHİP"

Haberde yer verilen örneklerden birinde, General Motors’un sürücü bilgilerini LexisNexis adlı bir şirkete sattığı belirtildi. Sürücü, LexisNexis'in altı ay boyunca kendisinin ve eşinin yaptığı her yolculuğun ayrıntılarını içeren 130 sayfalık bilgiye sahip olduğunu iddia etti. Sürücü daha sonra sigorta masraflarının yüzde 21 oranında arttığını, acentesinin kendisine bu verilerin bir etken olduğunu söylediğini belirtti. ABD Federal Ticaret Komisyonu’nun müdahalesiyle GM'nin araç verilerini satması beş yıl süreyle yasaklandı.

"ŞİMDİYE KADAR GİZLİLİK AÇISINDAN İNCELENEN EN KÖTÜ ÜRÜN KATEGORİSİ"

Firefox tarayıcısının üreticisi Mozilla'nın 2023 yılında yaptığı bir analizde, 25 otomobil markasının gizlilik politikaları incelendi. Analize göre, bu markaların tamamı gizlilik ve güvenlik standartlarını karşılayamadı. Mozilla, otomobillerin "şimdiye kadar gizlilik açısından incelenen en kötü ürün kategorisi” olduğunu belirtti.

Üstelik bu rapor 2023 yılına ait, bugün bağlantılı araç sayısı ve teknolojik donanım daha artmış durumda. Uzmanlara göre kullanıcıların büyük bölümü gizlilik sözleşmelerini okumadan kabul ettiği için araçlarının ne kadar veri topladığının farkında değil.

"UÇAK MODUNDAKİ BİR AKILLI TELEFONA DÖNÜŞECEĞİ" ANLAMINA GELİYOR

Uzmanlar, sorunun tamamen çözülemeyeceğini ancak kullanıcıların bazı önlemlerle veri paylaşımını azaltabileceğini belirtiyor. Avrupa Birliği, İngiltere ve bazı ABD eyaletlerinde şirketlerin topladığı verilerin kopyası talep edilebiliyor, verilerin satılması ya da paylaşılması engellenebiliyor. Ayrıca bazı otomobillerde multimedya sistemleri üzerinden veri paylaşımını sınırlandırabilecek gizlilik ayarları bulunuyor. Tabi araçların tüm veri paylaşımının kapatılmasının dezavantajları da var. Hiçbir veri paylaşımı olmazsa “uçak modundaki bir akıllı telefona dönüşeceği” anlamına geliyor.