Fatih Birol'dan kritik Hürmüz uyarısı: Vazo kırıldı artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, son aylarda yaşanan jeopolitik gelişmelerin küresel enerji piyasalarında ciddi kırılmalara yol açtığını söyledi. 

Birol, ABD ile İran arasında imzalanan anlaşmanın önemli bir gelişme olduğunu dile getirdi.

"DÜNYA ENERJİ SİSTEMİ CİDDİ SINAV VERDİ" 

TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Toplantısı'nda konuşan Birol, dünya enerji sistemi ve küresel ekonominin son aylarda ciddi bir sınav verdiğini belirterek, yaklaşık dört ay önce başlayan ABD-İran geriliminin küresel piyasalar üzerinde büyük baskı oluşturduğunu söyledi.

İki ülke arasında birkaç gün önce imzalanan anlaşmanın hem bölge halkları hem de dünya ekonomisi açısından son derece önemli olduğunu ifade eden Birol, "Lübnan'dan Bahreyn'e kadar tüm Orta Doğu için can güvenliği açısından çok önemli bir gelişme yaşandı. Hepimizi mutlu etti" dedi.

"HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANINCA SENARYOLAR GERÇEĞE DÖNÜŞTÜ"

Dünya petrolünün, doğal gazının, gübresinin ve petrokimya ürünlerinin önemli bir bölümünün Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğine dikkat çeken Birol, yıllardır enerji sektöründe bu boğazın kapanma ihtimaline yönelik senaryolar üzerinde çalışıldığını söyledi.

Ancak birçok kişinin bu riskin abartıldığını düşündüğünü belirten Birol, "Hürmüz gerçekten kapandı ve bunun dünya petrol, doğal gaz ve gübre piyasalarında ciddi yansımaları oldu" diye konuştu.

"400 MİLYON VARİLLİK STOK PİYASAYA SÜRÜLDÜ"

Petrol fiyatlarının daha da yükselmesini engelleyen iki önemli unsur bulunduğunu belirten Birol, şunları söyledi:

• "Birincisi, 28 Şubat'tan önce de ifade ettiğimiz gibi dünya petrol piyasalarında ciddi bir arz fazlası vardı.

• İkincisi ise 11 Mart'ta mevcut petrol stoklarımızdan 400 milyon varili piyasaya sürdük.

• Bu adım fiyatların yaklaşık 20 dolar gerilemesine katkı sağladı. Bu iki gelişme krizin daha fazla büyümesini engelledi.”

"HÜRMÜZ AÇILMASAYDI DÜNYA EKONOMİSİ KIRMIZI HATTA GİRECEKTİ"

“Haziran sonuna kadar Hürmüz açılmasaydı dünya ekonomisi ‘kırmızı hata’ girecekti diyen Birol, “Temmuz ve Ağustos aylarında dünyanın birçok yerinde seyahat sezonunun başlamasıyla petrol talebi artar. Ancak şimdi bir çözüm bulunmuş gibi görünüyor. Bu da iyi bir haber” dedi.

 
 “HÜRMÜZ KOŞULSUZ OLARAK AÇILMALI”

Sorunun kalıcı şekilde çözülmesi için Hürmüz Boğazı'nın tüm tarafların güven duyacağı şekilde ve koşulsuz olarak açık tutulması gerektiğini vurgulayan Birol, enerji piyasalarına sağlanan ilave petrol arzının yalnızca geçici bir rahatlama sağladığını belirtti.

Birol, "Bizim yaptığımız piyasaya petrol vermekti. Bu sadece acıyı dindiren bir müdahaleydi. Şimdi çözüm yönünde adımlar atılıyor. Bunun sonucunda petrol fiyatlarının 75 dolar seviyelerine gerilemesini öngördük" dedi.

60 GÜNLÜK MÜZAKERE SÜRECİ KRİTİK

ABD ile İran arasında başlayan yeni müzakere sürecine dikkat çeken Birol, önümüzdeki 60 günün belirleyici olacağını söyledi.

"Müzakerelerin sonunda nasıl bir tablo ortaya çıkacağını hep birlikte göreceğiz. Bu süreç enerji piyasaları açısından son derece önemli" değerlendirmesinde bulundu.

"VAZO KIRILDI, ARTIK ESKİSİ GİBİ OLMAYACAK"

Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarında kalıcı bir iz bıraktığını belirten Birol, çarpıcı şu benzetmeyi yaptı:

• "Vazo kırıldı. Yıllardır 'Acaba Hürmüz kapanır mı, kapanmaz mı?' diye tartışıyorduk. Şimdi kapandığını gördük.

• Tekrar eski haline dönmesine imkan yok.

• Artık piyasalar, aktörler ve üreticiler biliyor ki bir kez kapandıysa bir kez daha kapanabilir.

• Onun için enerji piyasalarında çok ciddi bir çalkantıya yol açtı.”

"ÜLKELER ENERJİ STRATEJİLERİNİ GÖZDEN GEÇİRİYOR"

Birol, yaşanan gelişmelerin ardından birçok ülkenin enerji politikalarını ve arz güvenliği stratejilerini yeniden değerlendirmeye başladığını söyledi.