TPAO'nun Kerkük hamlesi Türkiye'yi enerji liginde üst sıralara taşıyor

Türkiye'nin yurt dışındaki petrol üretimini artırma ve enerji arz güvenliğini güçlendirme hedefi doğrultusunda Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), BP ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu. Anlaşma kapsamında BP, ConocoPhillips ve TPAO'dan oluşan konsorsiyum, Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında üretimi artırmak için birlikte çalışacak.

TPAO'nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor. Bunun yaklaşık 133 bin varili Bai Hassan, 107 bin varili Baba ve Avanah kubbeleri, 38 bin varili Jambur ve 25 bin varili Khabbaz sahalarından geliyor. Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değerinin üzerinde hidrokarbon kaynağını kapsadığı değerlendirilirken BP, sözleşme alanının toplamda 20 milyar varil petrol eş değerine ulaşabilecek kaynak potansiyeli taşıdığını öngörüyor.

"TPAO'NUN PROJEYE ORTAK OLMASI STRATEJİK AÇIDAN ANLAMLI"

Söz konusu ortaklık, Türkiye ile Irak arasında enerji ilişkilerinin petrol taşımacılığının ötesine geçerek ortak üretim, yatırım ve enerji altyapısı projelerini kapsayacak şekilde yeniden şekillendiği bir dönemde hayata geçirildi. Kerkük ortaklığı, TPAO'nun günlük 1 milyon varil petrol ve doğalgaz üretimi hedefi doğrultusunda atılan en önemli adımlardan biri olarak değerlendirilirken Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, ülkesinin Türkiye'ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabilecek kapasiteye sahip olduğunu ifade etti.

Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, TPAO'nun projeye dahil olmasının önemine dikkat çekerek, "Günlük yaklaşık 220 bin varil seviyesindeki petrol akışının 750 bin varile çıkarılması Kerkük sahalarının daha fazla geliştirilmesini gerektirecek. Bu nedenle TPAO'nun projeye ortak olması stratejik açıdan anlamlı. Ayrıca BP ve ConocoPhillips ile kurulan ortaklık, TPAO'nun Irak'ta veya bu şirketlerin faaliyet gösterdiği diğer ülkelerde yeni projelerde yer almasının önünü açabilir." dedi.

"TÜRKİYE'NİN ULUSLARARASI ENERJİ LİGİNDEKİ KONUMUNU GÜÇLENDİRECEKTİR"

Ortaklığın, Türkiye'nin enerjiyi yalnızca ithal eden değil, kaynağında üreten ve yöneten ülke olma stratejisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu anlatan Londra Enerji Kulübü Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Öğütçü, enerji güvenliğinin yalnızca petrol satın almakla değil, üretime ortak olmakla güçlendirilebileceğini vurguladı. Öğütçü, "Irak yaklaşık 145 milyar varillik kanıtlanmış rezerviyle dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkeleri arasında yer alıyor. TPAO'nun BP ve ConocoPhillips gibi küresel şirketlerle aynı projede yer alması, Türkiye'nin uluslararası enerji ligindeki konumunu güçlendirecektir." diye konuştu.

"BASRA'DAN CEYHAN'A ÇİFT BORU HATTI DÖŞENMELİ"

Türkiye ile Irak arasında enerji alanında imzalanan anlaşmalar, TPAO'nun yurt dışındaki petrol varlığını büyütürken Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma konumunu da güçlendiriyor. Bu ortaklığın Türkiye, Irak ve BP açısından kazan-kazan niteliği taşıdığını belirten Enerji Uzmanı Dr. Zeynep Elif Yıldızel, "Bu ortaklık Türkiye'nin yalnızca petrol satın alan değil, yurt dışında rezerv ve üretim hakkına sahip olan bir ülke haline gelmesine katkı sağlayacak. Kerkük 2027'de 100 yaşında olacak dev bir saha. Rezervi milyar varil üzerinde olan sahalardan biri." ifadelerini kullandı.

TPAO'nun dünyanın farklı bölgelerindeki rezervlere ortak olmasının enerji bağımsızlığına hizmet edeceğini kaydeden Yıldızel, yurt dışında üretilerek satılan petrolün TPAO'ya gelir sağlayacağını ve bu gelirin Türkiye'nin enerji ithalat maliyetini dengeleyeceğini aktardı. Basra'daki petrol ve doğalgaz kaynaklarını Ceyhan'a bağlayacak yeni bir enerji koridorunun kurulması gerektiğini hatırlatan Yıldızel, şunları kaydetti:

"Kerkük-Ceyhan kesinlikle kapatılmamalı. Basra'dan Ceyhan'a kesintisiz şekilde biri petrol, diğeri doğalgaz olmak üzere çift boru hattı döşenmeli. Basra'daki milyonlarca varillik üretimin gerektiğinde Hürmüz'e girmeden Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına çıkarılması sağlanabilir. Irak'ın yanı sıra Azerbaycan, Kazakistan ve Türkmenistan kaynakları da Türkiye üzerinden Avrupa'ya ulaştırılabilir."

"TPAO'NUN 3,8 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM YAPMASI GEREKEBİLİR"

Sahalardaki toplam üretimin günlük yaklaşık 350 bin varile yükselmesinin hedeflendiğine dikkat çeken Enerji Uzmanı Ali Arif Aktürk, "Bunun 150-160 bin varillik bölümü Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı üzerinden Ceyhan'a yönlendirilebilecek. Petrol, Türkiye'ye gelmese dahi TPAO ortaklık geliri elde edecek. Projeye ömrü boyunca yaklaşık 25 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor. TPAO'nun yaklaşık 3,8 milyar dolarlık yatırım yapması gerekebilir." dedi.