Savunma Altyapılarında Yeni Nesil Mühendislik Şart: Uzmanı Anlattı

NATO standartlarında yürütülen uluslararası projelerde görev alan uzmanlara göre, yalnızca fiziksel güvenlik artık yeterli değil; mühendislik tasarımı, yangın dayanımı, enerji sürekliliği ve operasyonel sürdürülebilirlik de güvenliğin ayrılmaz bir parçası haline geldi. Savunma, lojistik ve kritik üretim tesislerine yönelik projelerde uzun yıllara dayanan deneyime sahip İnşaat Mühendisi ve proje yöneticisi Emrecan Polat, yüksek riskli yapılarda güvenliğin artık yalnızca fiziksel koruma ile sınırlı değerlendirilemeyeceğini söyledi.

KRİTİK TESİSLER ARTIK YALNIZCA BİNA DEĞİL, OPERASYON MERKEZİ

Son yıllarda Avrupa'da ve Orta Doğu'da yaşanan güvenlik krizleri, stratejik tesislerin korunmasına ilişkin standartları yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre mühimmat depoları, hava üsleri, yakıt depolama alanları, sağlık tesisleri ve lojistik merkezleri artık yalnızca fiziksel yapılar olarak değil; kriz anlarında operasyonun kesintisiz devam etmesini sağlayacak sistemler olarak değerlendiriliyor.

Kariyerinde, kritik altyapı projelerinde mühendislik tasarımlarının uluslararası standartlara uygunluğunu değerlendiren Polat, özellikle askeri tesislerde mühendislik yaklaşımının klasik yapı anlayışının çok ötesine geçtiğini belirtiyor. "Bugün bir hava üssü ya da stratejik depo tesisi tasarlanırken yalnızca taşıyıcı sistem hesaplanmıyor. Yangın senaryoları, patlama etkileri, acil tahliye planları, enerji sürekliliği, altyapı sistemlerinin yedekliliği ve operasyonel dayanıklılık birlikte ele alınıyor. Güvenlik, projenin en başındaki mühendislik kararlarıyla başlıyor”. 

Kariyeri boyunca NATO standartlarında havacılık yakıt altyapıları, mühimmat depoları ve askeri hava üslerine yönelik mühendislik projelerinde görev alan Polat, Türkiye'de ise askeri hava üsleri ile mühimmat ve patlayıcı üretim tesislerine yönelik mühendislik çalışmalarına katkı sağladı. 

GÜVENLİK YALNIZCA YAPIDAN DEĞİL, MÜHENDİSLİK KOORDİNASYONUNDAN GEÇİYOR

Küresel ölçekte artan güvenlik riskleri, deprem gerçeği ve enerji arzına yönelik tehditler nedeniyle kritik altyapıların dayanıklılığı Türkiye'de de yeniden tartışılıyor. Özellikle askeri tesisler, havaalanları, sağlık yapıları, enerji altyapıları ve stratejik üretim merkezlerinde modernizasyon ihtiyacının giderek arttığı ifade ediliyor.

Emrecan Polat'a göre kritik tesislerde başarı yalnızca güçlü yapı tasarlamakla sınırlı değil. Farklı disiplinlerin ortak çalışmasını sağlayan mühendislik koordinasyonu, risk yönetimi ve uzun vadeli operasyon planlaması da en az yapısal güvenlik kadar belirleyici rol oynuyor.

Polat'ın görev aldığı projeler arasında, 7 farklı askeri sahada toplam 19 NATO standartlarındaki mühimmat deposunun tasarım hizmetleri de bulunuyor. Bu tür tesislerde patlama güvenliği, yangın dayanımı ve operasyonel süreklilik gibi kriterler mühendislik tasarımının temel unsurları arasında yer alıyor. Polat, uluslararası projelerde edindiği deneyim doğrultusunda, yüksek güvenlikli tesislerde bakım süreçlerinin ertelenmesinin ve eski altyapı sistemlerinin kullanılmaya devam edilmesinin uzun vadede ciddi operasyonel riskler oluşturabileceğini belirtiyor. Ona göre mühendislik yaklaşımı artık yalnızca mevcut ihtiyacı karşılayan yapılar üretmek değil; afet, enerji kesintisi ve güvenlik tehdidi gibi farklı senaryolar altında çalışmaya devam edebilecek tesisler tasarlamak üzerine kurulmalı.

Uzmanlar, önümüzdeki dönemde yalnızca yeni tesis yatırımlarının değil, mevcut yapı stokunun mühendislik performansının ve dayanıklılık analizlerinin de daha fazla önem kazanacağını değerlendiriyor. Özellikle sürdürülebilir operasyon kapasitesi, disiplinler arası mühendislik koordinasyonu ve uluslararası standartlara uygun tasarım anlayışının, stratejik tesislerin geleceğini belirleyen temel unsurlar arasında yer alacağı ifade ediliyor.