Moldova: 'Türkiye ile enerji iş birliğini geliştirme imkanlarını araştırıyoruz'

                   
HABER7 - ÖZEL

Moldova, doğal gaz tedarikini çeşitlendirmek amacıyla Türkiye üzerinden uzanabilecek alternatif güzergahları gündemine aldı.

Moldova Enerji Bakanlığı, Haber7'nin Türkiye-Moldova ekonomik ve enerji ilişkilerine ilişkin sorularına verdiği resmi yanıtta, Türkiye'yi enerji alanında önemli bir bölgesel ortak olarak nitelendirdi.

"Moldova'ya göre Türkiye; enerji altyapısı, mühendislik, inşaat, ekipman üretimi ve bölgesel enerji piyasalarının geliştirilmesi alanlarında önemli uzmanlığa sahip, önemli bir bölgesel ortaktır."

Bakanlık, Moldova'nın enerji güvenliğini güçlendirmek, komşu ülkelerle bağlantı kapasitesini artırmak ve Avrupa enerji piyasasına entegrasyonunu ilerletmek amacıyla kapsamlı bir program yürüttüğünü belirtti.

"Bu gelişmeler, Türk şirketleri de dahil olmak üzere uluslararası şirketler için önemli fırsatlar oluşturmaktadır."

Moldova'nın elektrik altyapısındaki dönüşümde Türk şirketleri de rol alıyor. Moldova Enerji Bakanlığı, 400 kV Bălți-Suceava havai elektrik iletim hattının inşasına bir Türk şirketinin katıldığını açıkladı.

Projenin, Moldova'nın Romanya ile elektrik alışverişi kapasitesini artırması ve ülkenin Avrupa elektrik piyasasına entegrasyonunu güçlendirmesi hedefleniyor.

Moldova ayrıca elektrik iletim altyapısının modernizasyonu kapsamında yaklaşık 120 trafo merkezini yenilemeyi planlıyor.

Bakanlık, bu yatırımların mühendislikten elektrik ekipmanlarına, otomasyon ve kontrol sistemlerinden şebeke dijitalizasyonuna kadar birçok alanda faaliyet gösteren şirketler için fırsatlar oluşturacağını belirtti.

"Daha geniş kapsamda Moldova'nın 10 yıllık elektrik iletim şebekesi geliştirme programı, yaklaşık 420 milyon euroluk yatırım öngörmektedir. Başlıca projeler arasında Vulcănești-Chișinău, Bălți-Suceava ve Strășeni-Gutinaș iletim hatları, yeni ve güçlendirilmiş enterkoneksiyonlar, trafo merkezleri ve iletim hatlarının yeniden inşası ile akıllı sayaç, telekomünikasyon, telemetri, bilişim sistemleri ve siber güvenlik yatırımları yer almaktadır."

TÜRKİYE-BULGARİSTAN-ROMANYA KORİDORU

Moldova Enerji Bakanlığı'nın yanıtında en dikkat çekici başlıklardan biri ise Türkiye-Bulgaristan-Romanya güzergahı oldu.

"Moldova Cumhuriyeti, özellikle doğal gaz tedarikinde alternatif kaynak ve güzergahların geliştirilmesi ile bölgesel enerji altyapısına erişim konusunda Türkiye ile enerji iş birliğini daha da geliştirme imkanlarını araştırmaktadır. Bununla paralel olarak Moldova Cumhuriyeti, alternatif doğal gaz tedarik güzergahlarını sürekli olarak değerlendirmektedir. Türkiye-Bulgaristan-Romanya'yı kapsayan olası bir koridor, gazın mevcudiyeti, sınır ötesi taşıma kapasiteleri, transit koşulları ve genel ticari rekabet gücüne bağlı olarak tedarik kaynaklarının daha fazla çeşitlendirilmesine katkı sağlayabilecek seçenekler arasında yer almaktadır."

'GÜNEYDOĞU AVRUPA'NIN GENEL ENERJİ GÜVENLİĞİ AÇISINDAN TÜRKİYE'DEKİ GELİŞMELER ÖNEMLİ'

Bakanlık, üretici ülkeler ile Avrupa piyasaları arasında konumlanan Türkiye'nin Güneydoğu Avrupa'nın genel enerji güvenliği açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor:

"Türkiye'nin önemli bir bölgesel enerji merkezi olması, çeşitlendirilmiş tedarik altyapısına sahip bulunması ve üretici ülkeler ile Avrupa piyasaları arasında konumlanması, Türkiye'deki gelişmeleri Güneydoğu Avrupa'nın genel enerji güvenliği açısından önemli hale getirmektedir. Moldova, bölgesel bağlantıların güçlendirilmesi ve çeşitlendirilmiş enerji kaynakları ile tedarik güzergahlarına erişimin artırılmasıyla ilgilenmektedir."

Bakanlık ayrıca, doğal gaz tedarik süreçlerine de Türk şirketlerinin katılabileceğini aktardı:

"Bu çerçevede Moldova, Türkiye'deki enerji şirketlerinin de ülkenin doğal gaz tedarik süreçlerine katılabileceğini beyan etmiştir. Türk enerji şirketlerinin potansiyel doğal gaz tedarikçileri için yürütülecek ön yeterlilik süreçlerine başvurabileceği, gerekli şartları karşılamaları halinde rekabetçi tedarik ihalelerine katılabileceği kaydedildi. Türkiye'deki enerji şirketleriyle iş birliği de Moldova piyasasında mevcut potansiyel tedarikçi yelpazesinin genişletilmesine katkıda bulunabilir. Türk enerji şirketleri, potansiyel doğal gaz tedarikçileri için gerçekleştirilecek ön yeterlilik süreçlerine katılabilir ve yeterli bulunmaları halinde rekabetçi doğal gaz tedarik ihalelerine dahil olabilir. "

KARADENİZ GAZI GÜNDEMDE

Moldova'nın Türkiye'ye yönelik ilgisi yalnızca mevcut LNG altyapısıyla sınırlı değil.

"Uzun vadeli perspektiften bakıldığında, Karadeniz'deki doğal gaz üretimi ve LNG altyapısı da dahil olmak üzere Türkiye'nin doğal gaz altyapısının gelişmeye devam etmesi, Moldova'nın enerji güvenliği ve çeşitlendirme hedefleri açısından önem taşımaktadır. Bu gelişmeler, bölgedeki doğal gaz tedarik kaynaklarının ve güzergahlarının çeşitlendirilmesi için ilave fırsatlar oluşturabilir."

Ancak bunun Moldova açısından somut bir seçeneğe dönüşmesinin bölgesel bağlantılara, mevcut taşıma ve LNG kapasitelerine, gazın bulunabilirliğine ve ticari koşullara bağlı olduğu vurgulandı.

Moldova, enerji arzını çeşitlendirme çalışmalarını Avrupa enerji piyasasına entegrasyon hedefiyle sürdürüyor. Bu süreçte uluslararası finans kuruluşlarıyla yürütülen iş birlikleri de önemli rol oynuyor.

Bu kapsamda, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) tarafından finanse edilen Enerji Güvenliği Projesi çerçevesinde doğal gaz tedariki gerçekleştiriliyor.

Projeye bağlı doğal gaz alımları, EBRD'nin tedarik kuralları doğrultusunda yürütülürken, süreçte rekabetçi ihale ve satın alma prosedürleri uygulanıyor.