Petrol piyasasında dengeler değişiyor! 6 haftalık plan fiyatları aşağı çekti

Küresel piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı 16 Eylül işlemlerinde %2,64 geriledi ve 105,61 dolardan kapandı. Bugünkü ilk işlemlerde de fiyatlar 105,85 dolara yakın seviyelerde denge arayışını sürdürdü. Haftanın ilk yarısında 110 dolara yaklaşan Brent petrol fiyatında sınırlı da olsa geri çekilme takip ediliyor. Piyasalarda Suudi Arabistan'ın kritik petrol altyapısının yeniden devreye alınmasına yönelik planlar, Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatının artırılması çabaları ve küresel stoklarda yaşanan gelişmeler takip ediliyor. Petrol piyasasını etkileyen son gelişmelere bakıldığında; Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattını yeniden devreye alma planı, fiyatlarda daha fazla yükselişin önüne geçti.

TAM KAPASİTE İÇİN ALTI HAFTA BEKLENECEK

Bölgeden aktarılan haberlere göre Suudi Aramco, geçen hafta insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıların ardından devre dışı kalan yaklaşık 1.200 kilometrelik boru hattının kapasitesinin yarısını birkaç gün içinde kullanıma açmayı hedefliyor. Tam kapasiteye dönüşün ise yaklaşık 6 hafta içinde gerçekleşmesi planlanıyor.
Boru hattının toplam kapasitesi günlük yaklaşık 7 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Söz konusu hat, Suudi Arabistan'ın doğusundaki petrol üretim bölgelerini, Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na bağlıyor. Bu özelliğiyle Hürmüz Boğazı'nı “bypass” eden kritik bir rota oluşturuyor.

"ARZ KAYBININ KALICI OLMAYABİLECEĞİ"

Boru hattının saldırı sonrası tamamen devre dışı kalması, küresel piyasada Suudi petrolünün önemli bir bölümünün ihracat kapasitesinin riske girebileceği endişesini artırmıştı. Hattın uzun süre kapalı kalmasının küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'ü kadarını tehdit edebileceğini bildirilmişti. Son gelişmeler “arz kaybının kalıcı olmayabileceği” beklentisini güçlendirdi.

HÜRMÜZ'DE ALTERNATİF SEVKİYAT ADIMLARI

Bu arada Suudi Arabistan'ın, ABD'nin askeri desteğiyle Hürmüz'den petrol akışını artırmaya çalıştığı da ifade ediliyor. Ayrıca Suudi Arabistan'ın, Umman'ın Sohar Limanı'nda gemiden gemiye petrol transferleri gerçekleştirerek, boru hattındaki aksamanın ihracat üzerindeki etkisini azaltmaya başladığı da bildiriliyor. Bu gelişmeler de petrol arzında daha büyük ve kalıcı bir açık oluşacağı endişesini azalttı. Hürmüz Boğazı'ndaki riskin ortadan kalkmadığına dikkat çeken uzmanlar, geçiş yapan gemi sayısının hâlâ düşük seviyelerde bulunduğunu ve bölgedeki askeri gerilim devam ettiğini hatırlatıyor.

ABD STOKLARINDAKİ DÜŞÜŞ SINIRLI KALDI

Petrol fiyatlarında düşüşü destekleyen bir diğer gelişme ise ABD'nin haftalık petrol stokları oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) verilerine göre, 11 Eylül'de sona eren haftada ABD'nin ticari ham petrol stokları 640 bin varil azalarak 423,4 milyon varile geriledi. Ancak piyasada yaklaşık 1,6 milyon varillik düşüş bekleniyordu. Tahminlerden daha küçük bir düşüş yaşanması petrol fiyatlarındaki yükselişe destek vermedi.

"RİSK PRİMİ YENİDEN YÜKSELEBİLİR"

Petrol için kritik eşiğin hâlâ Hürmüz Boğazı ve Suudi petrol altyapısının sürdürülebilir şekilde çalışıp çalışamayacağının olduğunu aktaran analistler, “Doğu-Batı boru hattında planlanan kısmi kapasite gerçekten birkaç gün içinde devreye girerse ve Hürmüz'deki petrol akışı yüksek seviyelerde kalırsa, arz endişeleri hafifleyebilir. Buna karşılık yeni saldırılar veya Hürmüz'deki geçişlerin belirgin azalması halinde, piyasadaki risk primi yeniden yükselebilir” uyarısında bulunuyor.

BRENT PETROLÜN VARİLİ 104,44 DOLARDAN İŞLEM GÖRÜYOR

Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda 104,44 dolardan işlem görüyor.

Dün 108,59 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 105,83 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.25 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,3 azalarak 104,44 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 101,13 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, Suudi Arabistan'ın Umman üzerinden ilave ham petrol kargoları sevk edeceğine ilişkin haberlerin Orta Doğu'daki arz kesintilerine yönelik endişeleri azaltması etkili oldu.