Samed Ağırbaş: Türkiye’nin Sıfır Atık deneyimi COP31’e güçlü bir zemin hazırlıyor

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın vizyonu ve himayelerinde küresel ölçekte büyüyen sıfır atık yaklaşımı, Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31’in iklim eylemi gündeminin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31, iklim değişikliğiyle mücadelenin yanı sıra kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonominin güçlendirilmesi ve atık oluşumunun kaynağında önlenmesi gibi başlıkların küresel iklim gündemindeki yerinin daha da güçlendirilmesine zemin hazırlıyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Anadolu Ajansı’nın “COP31’de Öncelikli Alanlar” dosyası kapsamında yaptığı değerlendirmelerde, sıfır atığın artık yalnızca atık yönetimi başlığı altında değerlendirilen bir yaklaşım olmaktan çıkarak iklim politikalarının önemli unsurlarından biri haline geldiğine dikkati çekti.

Ağırbaş, Türkiye’nin 2017 yılında Emine Erdoğan'nın liderliğinde başlattığı Sıfır Atık Hareketi ile ortaya koyduğu deneyimin, COP31 sürecinde küresel ölçekte paylaşılacak güçlü bir birikim oluşturduğunu ifade etti.

Türkiye'nin öncülüğünde yürütülen sıfır atık çalışmalarının dünyadaki iklim gündeminde daha güçlü şekilde yer almaya başladığını belirten Ağırbaş, "Bugün dünyada artık sıfır atık bir atık azaltımından ziyade iklim politikası haline geldi ve iklim politikası olarak tartışılmaya başlandı” ifadelerini kullandı.

"SIFIR ATIK, İKLİM AJANDASININ ANA MADDELERİNİN BAŞINDA GELİYOR"
COP zirvelerinde atık konusunun geçmişte yeterince öne çıkmadığını söyleyen Ağırbaş, Türkiye’nin ev sahipliğindeki COP31'le birlikte sıfır atığın iklim gündeminde daha güçlü bir

konuma geleceğini dile getirdi. Ağırbaş, sıfır atık yaklaşımının yalnızca teknik bir atık yönetimi modeli olmadığını vurgulayarak, "COP31'de sıfır atık artık iklim ajandasının ana maddelerinin başında geliyor. Bu bağlamda COP31 sıfır atık için bir dönüm noktası olacak" dedi.

Atıkların, metan emisyonlarının artmasının başlıca nedeni olduğunu vurgulayan Ağırbaş, COP31 kapsamında metan azaltımı ve döngüsel ekonomi başlıklarında çalışmalar yürütüleceğini söyledi.

"EN KOLAY ÇÖZÜMLERDEN BİRİ ATIĞI ÜRETMEMEK"
COP31 gündeminde plastik kirliliğinin de önemli başlıklardan biri olacağını ve problemin çözüm sürecinde tüm tarafların bir araya getirilmesi gerektiği görüşünü paylaşan Ağırbaş, "Plastik üreticileri, sektör temsilcileri, bankalar, yerel topluluklar ve diğer paydaşlarla birlikte hareket edilmesi gerekiyor. Biz yasaklara karşıyız. Temel olarak biz şunu istiyoruz, toplumsal bir bilinçle, toplumsal bir uzlaşıyla bir şeyleri ortaya koymamız lazım” dedi.

Ağırbaş, Türkiye'nin plastik kullanımını azaltırken aynı zamanda doğada daha kolay çözünebilen alternatif ürünlerin geliştirilmesi konusunda öncü olabileceğini, bu konuda çalışma grupları oluşturdukları bilgisini verdi.

Atıkların yönetim stratejilerinden çok kaynağında engellenmesi gerektiğine dikkati çeken Ağırbaş, "Atık krizi için bulacağımız en kolay çözümlerden biri atığı üretmemek. Evet atığı dönüştüreceğiz, dönüştürmek zorundayız, dönüştürüyoruz. Bunlar önemli çalışmalar ama atığı üretmemek en büyük tercih olmalı" diye konuştu.

SIFIR ATIK ÇALIŞMALARININ COP31'E ETKİSİ
Türkiye'de sıfır atık kapsamında önemli bir dönüşüm yaşandığından ve bu alanda yapılan tüm çalışmaların COP31'e de zemin hazırladığından bahseden Ağırbaş, "Geri dönüşüm oranlarında artış sağlandı. Sıfır atık bağlamında Türkiye, 2017 yılı itibarıyla Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin liderliğinde ciddi bir dönüşüm hareketi başlattı. Yüzde 10'larda olan geri dönüşüm oranı yüzde 30'lara geldi” ifadelerini kullandı.

Ağırbaş, ayrıca Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da yapılacak COP32 öncesinde bu ülke ile iş birliği anlaşmaları imzalayarak orada görev alacak personele eğitim verdiklerini aktardı.

"COP31 DİJİTAL KOORDİNASYON MERKEZİNİ KURDUK"
COP31'de alınacak kararların devamlılığını sağlamak için şimdiden COP32 ile ilgili de hazırlıklar yaptıklarını anlatan Ağırbaş, "COP31 bağlamında bir dijital koordinasyon merkezini kurduk. 1000'den fazla kurum başvurusu geldi.

İnsanlar bize dertlerini anlatıyorlar. Bizim ekiplerimiz birebir görüşme yapıyorlar ve bu görüşmelerle beraber biz insanlara çözüm yolları öneriyoruz. COP31 kasım ayında yapılacak ve bitecek. Sonra COP32'ye geçeceğiz.

31 yıldır bu toplantılar yapılıyor, 70'ten fazla karar alınmış ama sahada uygulanan karar sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. İşte tam da bu noktada biz bu alınan kararları vatandaşla beraber alırsak, vatandaşın söylemiyle aynı söylemde buluşturabilirsek sahada karşılığı olur ve vatandaş bu işi sahiplenir” dedi.

Ağırbaş, Birleşmiş Milletler ile COP31 kapsamında yerel yönetimleri ilgilendiren panel ve oturumlar düzenleyerek çeşitli konuları ele alacaklarını bildirdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un liderliğindeki COP31'de küresel atık yönetimi hakkında belediye başkanlarıyla konuşacaklarını aktaran Ağırbaş, "COP31'de döngüsellikle ilgili farklı çalışmalara da imza atacağız. Çeşitli döngüsellik modelleri açıklayacağız ve bu hususta global bazı çözüm önerileri ortaya koyacağız” ifadelerini kullandı.