Tarihi açıklandı! Ev alıp satacaklar dikkat

Gayrimenkul alım-satımında yeni dönem başlıyor. Dolandırıcılığın ve kayıt dışılığın önlenmesi, para transferinin güvenle tamamlanması için araçta olduğu gibi taşınmaz satışında da 'güvenli ödeme sistemi' zorunlu tutulacak. Ticaret Bakanlığı yeni uygulama için son aşamaya gelindiğini, 1 Ekim'de devreye alınması beklenen sistemin 1 Aralık tarihine ötelendiğini açıkladı. Bakanlık ayrıca, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bilgi sistemleri ile bankalar arasındaki veri paylaşımını hızlandırmak için bir entegratör belirlenmesinin planlandığını da duyurdu.

ELDEN PARA DEVRİ BİTTİ

Hem alıcıyı hem de satıcıyı koruma altına alan sistem, 1 Aralık itibarıyla tüm tapu işlemlerinde zorunlu hale geliyor. Tapuda para dönemi resmen değişiyor. Artık elden para yok, direkt havale yok. Para, tapu devri tamamlanana kadar sistemde tutulacak. İşlem biter bitmez otomatik olarak satıcıya geçecek. Kısacası tapuda çantayla para taşıma dönemi kapanıyor. Alıcı ve satıcı, anlaşmalı banka veya ödeme kuruluşları üzerinden sisteme başvuracak. Tapu tescili onaylandığı an, bloke edilen tutar saniyeler içinde satıcının hesabına geçecek.

ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR

Ticaret Bakanlığı, taşınmaz satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi uygulamasına ilişkin açıklama yaptı. Buna göre, uygulama başlangıç tarihinin, teknik altyapı ve entegrasyon süreçleri ile ilgili kurum, kuruluşlar ve sektör paydaşlarının gerekli hazırlıkları tamamlaması amacıyla 1 Aralık olarak yeniden belirlendi.

Taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcı tarafların dolandırıcılık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli ortamda gerçekleştirilmesi amaçları doğrultusunda Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te 29 Nisan'da değişiklik yapıldığı anımsatılan açıklamada, "Yapılan değişiklikle, taşınmaz satışlarında ödemenin bir kısmının veya tamamının nakit, havale veya elektronik fon transferi ile yapılması halinde satış bedelinin, taşınmaz mülkiyeti ile bedelin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayan Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılması öngörülmüştür" ifadesine yer verildi.

PİLOT UYGULAMA YAPILACAK

Sistemin uygulamaya alınması için gerekli teknik çalışmaların Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ile işbirliği halinde sürdürüldüğü belirtilerek, TKGM bilgi sistemleriyle bankalar arasında veri paylaşımına ilişkin teknik altyapının hazırlandığı ve bankaların teknik altyapılarını oluşturmalarına ilişkin çalışmaların sürdüğü bildirildi.

Açıklamada şunlar kaydedildi: "Sistemin tüm unsurlarıyla etkin, güvenli ve kesintisiz bir şekilde işleyebilmesi, ilgili paydaşlar arasındaki teknik altyapı ve entegrasyon süreçlerinin tamamlanması, uygulamada yaşanabilecek teknik ve operasyonel sorunların önlenmesi, ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektör paydaşlarının gerekli hazırlıkları tamamlaması amacıyla yapılacak yönetmelik değişikliğiyle sistemin zorunlu uygulama başlangıç tarihinin 1 Aralık olarak yeniden belirlenmesi kararlaştırılmıştır. Ayrıca, TKGM bilgi sistemleri ile bankalar arasındaki verilerin paylaşımının ve teknik altyapının kurulmasının kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir entegratörün belirlenmesi yönünde de bir değişiklik gerçekleştirilmiştir. Banka altyapılarının da hazır hale gelmesi akabinde sisteme yönelik bir pilot uygulamanın başlatılması öngörülmektedir."

FARKLI UYGULAMALAR BULUNUYOR

Sistem henüz devreye girmese de alım-satımda güvence isteyenler için farklı uygulamalar var. İlk olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı. 2015'ten bu yana hizmet veren sistemin kullanılması halinde satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Benzer uygulamaları bankalar da yapıyor.

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

Türkiye'de yıllardır ev alım satımında ödemeler çoğu zaman tapudan önce, tapu sırasında ya da tapudan sonra yapılıyor. Ödeme yöntemleri ise genellikle banka havalesi, EFT ya da kısmen elden ödeme şeklinde gerçekleşiyor. Alıcı parayı gönderdiğinde tapunun geçip geçmeyeceğinden, satıcı ise tapuyu devrettiğinde paranın hesabına yatıp yatmayacağından tam olarak emin olamıyor.

Yeni dönemde ise süreç şu şekilde işleyecek: Alıcı ve satıcı satış bedelinde anlaşacak. Güvenli ödeme sistemi üzerinden işlem başlatılacak. Alıcı, satış bedelini satıcının hesabına değil, sistemin güvenli hesabına yatıracak. Bu para tapu devri gerçekleşene kadar kilitli kalacak. Tapuda satış işlemi tamamlandığında para satıcının hesabına aktarılacak. Eğer tapu devri gerçekleşmezse, para alıcıya iade edilecek. Güvenli ödeme sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu ücret sistemin yürürlüğe girdiği tarihte belli olacak.