Dünyanın en büyük gücü tükendi: 44 yılın en korkunç tablosu!

Petrol piyasalarından gelen son işaretler arzda toparlanmaya işaret etmesine rağmen, fiyatlarda 100 dolar barajının korunması ve anlamlı bir düşüş yaşanmaması dikkat çekiyor.

JP Morgan tarafından paylaşılan son analizde göre Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol akışı günlük 17,5 milyon varile, yani savaş öncesi seviyenin yüzde 98'ine ulaştı. Dizel ve benzin gibi rafine ürünlerde ise akış günlük 3 milyon varile çıktı. Bu da savaş öncesinin yüzde 58'ine denk geldi.
Körfez üreticileri de nakliye risklerine rağmen Hürmüz Boğazı üzerinden daha fazla petrol taşımaya başladı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin alternatif güzergahları kullanması da arzın piyasaya ulaşmasını kolaylaştırıyor.

REZERVLER 1982'DEN BU YANA EN DÜŞÜK SEVİYEDE

Arz tarafında yaşanan bu gelişmelere karşılık, stoklarda hızlı gerileme yaşanıyor. ABD'de açıklanan son verilere göre ülkede stratejik petrol rezervindeki stoklar 283 milyon varile kadar geriledi. Rezervlerde düşüş üst üste 28'inci haftaya taşınırken; mevcut durum, 1982'den bu yana en düşük seviyelere işaret etti.

Energy Aspects tarafından verilen bilgilere göre ise küresel petrol stokları yaklaşık 4,3 milyar varile geriledi. Bu rakam, savaşın başladığı mart ayına göre 400 milyon varilden fazla düşüş olduğunu gösterdi. Rakamlar, küresel piyasalarda yeni bir arz şokuna karşı kullanılabilecek tamponun daha sınırlı olduğunu gösterdi.

RİSK PRİMİ VE GÜVENLİK ENDİŞELERİ CANLI

Piyasalarda devam eden güvenlik endişeleri de petrolde düşüşü frenliyor. Hürmüz Boğazı'ndan akışlar toparlanmış olsa da ekim ayının ilk günlerindeki tanker saldırıları piyasadaki risk primini canlı tutuyor. Öte yandan ABD'de kasım seçimlerinin ardından Orta Doğu'da yeniden askeri hareketlilik beklentileri de petrolde gelecek dönem için arz korkularını besliyor.

"TÜKETİCİYE ULAŞTIRMANIN MALİYETİ ÇOK DAHA YÜKSEK"

Bu arada güvenlik riski sebebiyle petrol tankerlerinin daha uzun rotalar kullanması, gemiden gemiye transferler ve alternatif terminallerin devreye girmesi taşıma maliyetlerini de artırıyor.
Bölgeden gelen son haberlere göre Batı Afrika'dan Çin'e varil başına taşına maliyeti 27,22 dolara çıktı. Temmuz ayında aynı sevkiyatın maliyeti yaklaşık 6,50 dolar seviyesindeydi. Bu sürede maliyet yüzde 319 arttı.
Analistler "Petrol geliyor ancak aynı petrolü tüketiciye ulaştırmanın maliyeti savaş öncesine göre çok daha yüksek" tespitinde bulunuyor.

"RAFİNE ÜRÜN PİYASASINDAKİ SIKIŞIKLIK SÜRÜYOR"

Öte yandan Rusya'nın rafineri ve ihracat kapasitesindeki problemler ve Orta Doğu'daki rafineri aksaklıkları da hazır yakıt (dizel) arzını sınırlıyor. Rafineriler ihtiyaç duydukları ham petrolü daha yüksek fiyatlardan almak zorunda kalabiliyor.
Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen de bu noktaya dikkat çekerek "Brent ile gaz yağı arasındaki fark, yaklaşık 100 dolar/varil seviyesindeki zirveden gerilese de hala 77 dolar civarında. Rusya arzındaki düşüş, Orta Doğu ihracatındaki kısıtlamalar ve Çin'in ekim ayı yakıt ihracatını durdurması, rafine ürün piyasasındaki sıkışıklığı sürdürüyor" paylaşımında bulundu.

ARZ RİSKLERİ TAHMİNLERİ DEĞİŞTİRDİ

UBS, Orta Doğu'dan petrol sevkiyatlarında beklenenden büyük aksaklıklar yaşandığını belirterek 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin Brent petrol fiyat tahminlerini yukarı çekti.

Banka, ABD ile İran arasında haziranda imzalanan mutabakatın bozulmasının ardından arz üzerindeki risklerin arttığına dikkat çekti.

Banka, 2026'nın dördüncü çeyreğine yönelik Brent petrol tahminini varil başına 80 dolardan 100 dolara yükseltti. Yılın tamamı için ortalama fiyat beklentisi ise 83,74 dolardan 91,57 dolara çıkarıldı.

Bu değişiklikte, bölgedeki petrol akışının toparlanmasına rağmen sevkiyatların güvenliğine ilişkin belirsizliğin sürmesi etkili oldu.

"YENİDEN AKSAMASI RİSKİ CANLI"

UBS'ye göre Hürmüz Boğazı üzerinden petrol akışı son haftalarda önemli ölçüde arttı. Ancak bu toparlanma yüksek maliyetle sağlanırken, İran'ın devam eden saldırıları sevkiyatların yeniden aksaması riskini canlı tutuyor.

NORMALE DÖNÜŞ İÇİN 2027 BEKLENTİSİ

Banka, bölgesel petrol akışının 2027'nin ilk yarısında aşamalı olarak normale döneceğini varsayıyor.

Sürecin nasıl ilerleyeceğinin belirsiz olması nedeniyle de kısa vadede fiyatlara arz risklerinden kaynaklanan daha yüksek bir ek maliyetin yansımasını bekliyor.

"120 DOLARI AŞABİLİR"

UBS, yeni saldırılar ve arz kesintileri yaşanması durumunda Brent petrolün varil fiyatının 120 doları aşabileceğini belirtti.