5 milyon mezun iş arıyor, sanayici eleman bulamıyor! İşçi açığını böyle kapatıyorlar

OSTİM Sanayici ve İş İnsanları Derneği ile İç Anadolu Sanayi ve İş İnsanları Federasyonu Onursal Başkanı Mehmet Akyürek, genç işsizliği, mesleki eğitimin önemi, döviz kuru, sanayicilerin vergi yüküne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Üniversiteden mezun olan 5 milyon gencin işsiz olduğunu belirten Akyürek, işletmelerin mesleki deneyimden yoksun adaylar nedeniyle aradığı çalışanları bulamadığını söyledi. Personel açığının Nepal, Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerden getirilen işçilerle kapatıldığını ifade eden Akyürek, şunları kaydetti:

"Her ile bir üniversite açma anlayışıyla gelinen noktada, 23 yaşına kadar okuyup üniversiteden mezun olan gençlerimize iş vermekte zorlanıyoruz. Çocuk altı yaşında okula başlıyor. Dört yıl ilkokul, dört yıl ortaokul, dört yıl lise derken 18 yaşına geliyor. Beş yıl da üniversite okuduğunda 23 yaşında mezun oluyor. Sonra bizden iş istediğinde soruyoruz: 'Hangi işi biliyorsun? Kaynak yapabiliyor musun, boya yapabiliyor musun? Malzemeyi işleyebilir misin?' Çoğunun bu işlerde deneyimi olmadığını görüyoruz. Bir yanda iş arayan gençler var, öte yanda aradığı çalışanı bulamayan işletmeler."

Yurt dışından işçi getirerek açığı kapatmaya çalıştıklarını aktaran Akyürek, Nepal, Hindistan ve Pakistan'dan gelen işçilerin yanı sıra Suriyeli ve Iraklı çalışanları da istihdam ettiklerini belirtti. Bu durumun ülke ekonomisine katkısının tartışılması gerektiğini dile getiren Akyürek, "Benim gözlemime göre, bu çalışanlar kazançlarının neredeyse yüzde 90'ını kendi ülkelerine gönderiyor. Burada ise yol, yemek ve barınma giderlerini biz karşılıyoruz." dedi.

"GRİ YAKALI ELEMAN SIKINTISI YAŞIYORUZ"

Sanayide mavi ve beyaz yaka arasında tamamlayıcı görev üstlenen "gri yakalı" çalışanlara ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Akyürek, Anadolu Organize Sanayi Bölgesi'ndeki iki yıllık meslek yüksekokulu yönetimiyle birlikte bu kavramı Türkiye'ye tanıtmaya başladıklarını söyledi.

Ahilik sisteminin günümüz koşullarına göre yeniden yapılandırılması gerektiğini belirten Akyürek, "Bir genç, 'Ben çırağım' diyebilmekten gurur duymalı. Sonra 'Ben iyi bir kalfayım' demeli, ardından da usta olmalı. Gençleri lisenin son iki yılında ilgi duydukları bir mesleğe yönlendirelim. İşin teorisini okulda, pratiğini işletmelerimizde öğrensinler. Her gencin beş yıl üniversite okuması gerekmiyor." diye konuştu.

Ailelerin çocuklarını meslek liselerine yönlendirmemesinden yakınan Akyürek, başarılı iş insanlarının hayat hikayelerine bakıldığında yüzde 90'ının meslek okullarından mezun olduğunun görüldüğünü kaydetti.

"SANAYİ BÖLGELERİNDE SATILIK VE KİRALIKLAR ARTTI"

Organize Sanayi Bölgelerinde satılık ve kiralık ilanlarının arttığını belirten Akyürek, bu durumun piyasadaki olumsuzlukların en büyük göstergesi ve yansıması olduğunu söyledi.

"BASKILANAN KUR İHRACATÇININ SERMAYESİNİ ERİTİYOR"

Döviz kurundaki yıllık artışın enflasyon ve üretim maliyetlerinin gerisinde kalmasının ihracatçıyı zarara uğrattığını dile getiren Akyürek, şunları kaydetti:

"Serbest piyasa ekonomisinde kurun baskılanması bize zarar veriyor. Döviz kurundaki yıllık artış yüzde 15-18 aralığında, enflasyonun çok altında kaldı. İhracatçı malını satıp dövizini getiriyor. Kur artışı en fazla yüzde 18 civarında kalırken piyasadaki maliyetleri yüzde 40-50 artıyor. Aradaki farkı cebimizden, yani sermayemizden karşılıyoruz. İhracatçı yaptığı işten para kazanamaz hale geliyor."

TAHSİLAT ZİNCİRİ VE VERGİ TALEPLERİ

Tahsilat zincirindeki aksamanın küçük ve orta ölçekli işletmelerden tedarikçilere kadar piyasanın tamamını etkilediğini belirten Akyürek, kamu ödemelerinin ve büyük şirketlerin alacaklarının zamanında ödenmesi halinde piyasanın rahatlayacağını ifade etti.

Yüzde 20'lik KDV oranının kayıt dışılığı teşvik ettiğini savunan Akyürek, "Talebimiz KDV'nin yüzde 10'a indirilmesi. Bu konuda iddialıyım: Oran düşerse daha fazla işlem kayıt altına girer, devletin vergi tahsilatı da artar." dedi.

Yüzde 25'lik kurumlar vergisi oranının da yüksek olduğunu belirten Akyürek, 2027'de sanayici belgesi ve kapasite raporu bulunan üretici firmalar için bu oranın yüzde 12,5'e indirilmesini doğru bir karar olarak değerlendirdiklerini, benzer bir adımı KDV ve bordro maliyetlerinde de beklediklerini kaydetti.