Enflasyonda sürpriz düşüş şaşırttı!

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs ayında tüketici fiyatları endeksinin (TÜFE) yüzde 0,36, üretici fiyatları endeksinin (ÜFE) ise yüzde 1,15 gerilediğini açıkladı.

TÜİK'in 2003 baz yıllı verilerine göre, Mayıs ayı itibarıyla yıllık enflasyon ise TÜFE'de yüzde 9,10, ÜFE'de yüzde 9,21 oldu. Beş aylık enflasyon ise TÜFE'de yüzde 4,17, ÜFE'de yüzde 5,47 düzeyinde gerçekleşti.

Mayıs ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise tüketici fiyatlarında yüzde 7,20, üretici fiyatlarında yüzde 3,50 düzeyinde oldu.

Türkiye'de Mayıs ayı itibariyle yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında (TÜFE) yüzde 9,10, üretici fiyatlarında (ÜFE) yüzde 9,21 arttı.

Nisan ayında çift haneli enflasyon rakamlarına çıkışın ardından Mayıs ayında yeniden tek haneli rakamlara dönüldü.

Geçen yılın aynı ayında yıllık enflasyon TÜFE'de yüzde 5,24 oranında artarken, ÜFE'de yüzde 2,46 oranında gerilemişti. Böylece, Mayıs ayı itibariyle yıllık enflasyon, geçen yılın aynı ayının TÜFE'de 3,86 puan, ÜFE'de 11,67 puan üstünde gerçekleşti.

Bu arada Mayıs ayı itibarıyla Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) açıkladığı aylık TÜFE ve ÜFE bazında enflasyon, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Mayıs ayında TÜFE'de yüzde 0,36, ÜFE'de yüzde 1,15 oranlarında gerileme kaydedildi.

Mayıs ayına ilişkin fiyat artış piyasa beklentileri ING Bank'ta TÜFE'de yüzde 0,20, ÜFE'de yüzde 0,65, İşbank TÜFE'de yüzde 1, ÜFE'de yüzde 1,50, Gedik Yatırım TÜFE'de yüzde 0,60, ÜFE'de yüzde 0,52 artış idi. Merkez Bankası'nın Mayıs ayı ikinci beklenti anketinde ise TÜFE beklentisi yüzde 0,61 oranı düzeyindeydi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun 18 Mayıs tarihinde yaptığı toplantıya ilişkin olarak Merkez Bankası tarafından açıklanan Toplantı Özetine göre, Kurul Mayıs ayında islenmemiş gıda fiyatlarında belirgin bir düşüş gözleneceğine ve enflasyonun tek haneli seviyelere gerileyeceğine dikkat çekmişti.

2010 yılı Mayıs ayında TÜFE yüzde 0,36 oranında, ÜFE de yüzde 1,15 düşüş yaşandı. Geçen yılın aynı döneminde fiyat artışları sırasıyla yüzde 0,64 artış ve yüzde 0,05 düşüş olmuştu.

Buna göre aylık bazda enflasyon, geçen yıl Nisan ayınıne TÜFE'de 0,28, ÜFE'de ise 1,2 puan artış gösterdi.

Öte yandan TÜFE'de Mayıs ayında endekste yer alan 446 maddeden 94 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı, 231 maddenin ortalama fiyatında artış, 121 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş gerçekleşti.

ÜFE'de ise Mayıs ayında endekste bulunan toplam 779 maddeden 196 maddenin ortalama fiyatında değişim olmadı, 306 maddenin ortalama fiyatında artış, 277 maddenin ortalama fiyatında ise düşüş oldu.

ÖZEL KAPSAMLI TÜFE GÖSTERGELERİ 

Mayıs ayına ilişkin özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, ''çekirdek enflasyon'' yerine açıklanan TÜFE göstergeleri geçen ay, mevsimlik ürünler hariç yüzde 0,26 gerilerken, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ise yüzde 1,01 arttı.

Fiyatlar, enerji hariç yüzde 0,70, işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç yüzde 0,43 azalırken, enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç yüzde 1,20 yükseldi. Enerji hariç ve alkollü içkiler ile tütün ürünleri hariç ve fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç enflasyonda da yüzde 0,47 geriledi.

Enerji hariç ve alkollü içkiler ve tütün ürünleri, işlenmemiş gıda ürünleri hariç ile işlenmemiş gıda ürünleri hariç yüzde 50 azalırken, enerji ve alkollü içkiler, tütün ürünleri ile altın hariç yüzde 1,23, enerji hariç, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içkiler ile tütün ürünleri ve altın hariç fiyatlarda yüzde 1,60 artış meydana geldi.

TÜİK'in açıkladığı üretici fiyatları ve tüketici fiyatları endeksine göre aylık ve yıllık enflasyon rakamları şöyle:

Türkiye'de bu yılın Mayıs ayında fiyatlar, önceki aya göre tarım sektöründe yüzde 5,66, sanayi sektöründe yüzde 0,08 oranında azaldı.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2003 baz yıllı üretici fiyatları endeksine (ÜFE) göre, Mayıs ayında tarımda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 5,66 oranında gerilerken, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 13,09, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 18,17 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 12 artış gerçekleşti.

Mayıs ayında, tarımın alt kollarından tarım, avcılık, ormancılıkta yüzde 6,02 azalırken, balıkçılıkta da yüzde 11,78 fiyat artışı kaydedildi.

SANAYİ

Sanayide fiyatlar, Mayıs ayında aylık bazda yüzde 0,08 oranında azalırken, yıllık bazda 7,34, 12 aylık ortalamalara göre ise yüzde 1,72 artış gösterdi. Sanayide 5 aylık artış oranı ise 3,89 oldu.

Fiyatlar Mayıs ayında sanayi sektörlerinden madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 2,82, elektrik, gaz ve suda yüzde 1,13 artarken, imalat sanayinde yüzde 0,31 azaldı.

Sanayinin alt sektörleri bazında değerlendirildiğinde en yüksek aylık artış yüzde 5,36 ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımında yaşandı.

Aynı dönemde, metal cevheri yüzde 4,79, ormancılık, tomrukçuluk yüzde 4,77, taşocakçılığı ve diğer madencilik üretimi yüzde 3,86, suyun toplanması, arıtımı ve dağıtımı yüzde 1,80, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı ile tekstil ürünleri imalatı yüzde 1,65'er arttı. Aynı dönemde tütün ürünleri imalatı fiyatında bir değişim olmadı.

Buna karşılık, tarım avcılık yüzde 6,30, büro makinaları imalatı yüzde 5,43, giyim eşyası imalatı yüzde 2,93, ana metal sanayi yüzde 2,11, iletişim techizatı imalatı yüzde 1,65 ile endekslerin en fazla gerilediği alt sektörler oldu.

YILLIK BAZDA FİYATLAR

TÜİK verilerine göre, sanayinin alt sektörleri değerlendirildiğinde en yüksek yıllık artış, yüzde 54,35 ile ham petrol ve doğal gaz çıkarımında görüldü. Bunu yüzde 32,68 ile kok kömürü rafine edilmiş petrol ürünleri, yüzde 24,79 ile metal cevheri, yüzde 23,58 ile de ana metal sanayi izledi.

Buna karşılık aynı dönemde fiyatlar, tütün ürünleri imalatında yüzde 3,22, giyim eşyası imalatında yüzde 0,65, ağaç ve mantar ürünleri imalatında yüzde 2,83, makine ve techizat imalatında yüzde 3,53, büro makineları imalatında yüzde 7,44, iletişim techizatı imalatında yüzde 4,46 diğer ulaşım araçlarının imalatında yüzde 3,31, mobilya imalatında yüzde 1,40, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 1,02 geriledi.

TÜKETİCİ FİYATLARI

Ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış yüzde 11,16 ile giyim ve ayakkabıda gerçekleşti.

Mayıs ayında endekste yer alan gruplardan konutta yüzde 0,39, ev eşyası yüzde 0,15, eğitim yüzde 0,60, lokanta ve pastane yüzde 0,90, çeşitli mal ve hizmetler yüzde 1,97 artış kaydedildi.

Aynı dönemde, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 4,38, sağlık yüzde 0,02, ulaştırma yüzde 0,03, haberleşme yüzde 1,34 eğlence ve kültür yüzde 0,46 düşüş yaşandı.

Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE'de en yüksek artış yüzde 42,96 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti. Bunu yüzde 13,79 ile ulaştırma, yüzde 10,84 ile çeşitli mal ve hizmetler, yüzde 10,16 ile lokanta ve oteller, yüzde 8,63 ile konut izledi.

Sektörlere göre üretici fiyatları değişim oranları şöyle: (yüzde)

Türkiye'de Mayıs ayı itibariyle, 26 bölge içinde TÜFE'nin aylık bazda en yüksek artış gösterdiği bölge yüzde 0,49 ile Tekirdağ, Edirne, Kırklareli oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2003 baz yıllı tüketici fiyatları endekslerine göre, Mayıs ayında en yüksek fiyat artışı bu bölgenin ardından yüzde 0,34 artış ile Balıkesir, Çanakkale ile Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane bölgelerinde gerekleşti.

Yıllık bazda ise en yüksek artış yüzde 11,78 ile Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan  bölgesinde görülürken, bunu yüzde 10,74 ile Balıkesir, Çanakkale bölgesi ile yüzde 10,50 ile Kayseri, Sivas ve Yozgat bölgesi takip etti.

Mayıs ayı itibariyle tüketici fiyatları aylık bazda İstanbul'da yüzde 0,35 oranında gerilerken, yıllık bazda yüzde 8,57 oranında arttı.

Fiyatlar Ankara'da aylık bazda yüzde 0,15 gerilerken, yıllık bazda yüzde 9,52 oranında artış kaydetti. İzmir'de ise tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 0,02, yıllık bazda yüzde 10,14 oranında yükseldi.

Türkiye'de geçen ay fiyatlarda en düşük artışın yaşandığı bölge yüzde 0,89 ile Aydın, Denizli, Muğla oldu.

İstatistiki bölgelere göre tüketici fiyatları değişim oranları şöyle: (yüzde) 

                                                                        AYLIK       YILLIK
                                                                               --------    --------
TÜRKİYE                                                                 -0,36          9,10
 İstanbul                                                                -0,35          8,57
Tekirdağ, Edirne, Kırklareli                                      0,49          9,58
Balıkesir, Çanakkale                                              0,34         10,74
İzmir                                                                       0,02        10,14
Aydın, Denizli, Muğla                                              -0,89          9,21
Manisa, Afyon, Kütahya, Uşak                                -0,36          9,58
Bursa, Eskişehir, Bilecik                                           0,10          9,04
Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova                    -0,37          7,93
Ankara                                                                   -0,15          9,52
Konya, Karaman                                                    -0,26          9,94
Antalya, Isparta, Burdur                                         0,14          8,44
Adana, Mersin                                                       -0,76          9,24
Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye                       -0,73          7,92 
Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir          -0,71          9,54
Kayseri, Sivas, Yozgat                                           -0,70         10,50
Zonguldak, Karabük, Bartın                                    -0,04          7,02
Kastomonu, Çankırı, Sinop                                      -0,21         9,52
Samsun, Tokat, Çorum, Amasya                             -0,29          9,21  
Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüşhane   0,34          9,74
Erzurum, Erzincan, Bayburt                                     0,10          9,38 
Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan                                       -0,26        11,78
Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli                                0,00          9,75
Van, Muş, Bitlis, Hakkari                                           0,29          8,20
Gaziantep, Adıyaman, Kilis                                      -2,46         8,60    
Şanlıurfa, Diyarbakır                                                -1,51         8,93       
Mardin, Batman, Şırnak, Siirt                                   -1,80          5,02