İstanbul'un köprüleri ne kadar dayanıklı

'1999 Kocaeli Depremi'nden Bugüne' konulu toplantıda konuşan uzmanlar, İstanbul'da 7 ve üzerinde olabilecek deprem senaryosuna göre, en iyi ihtimalle 40 bin kişinin, en kötü ihtimalle de 150 bin kişinin hayatını kaybedeceğini dile getirdi.


Zeynep Çiftçi'nin haberi

Prof. Dr. Mustafa Erdik sağlamlığı tartışılan köprü ve viyadüklerin sanıldığının aksine sağlam olduğunu söyledi. Erdik, 'Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri, İstanbul'daki muhtemel bir depremde en son yıkılacak yapılardır' dedi

Binlerce insanın yaşamını yitirdiği 17 Ağustos Marmara depreminin üzerinden 8 yıl geçti. Depremin ardından onlarca araştırma yürütülerek, başta İstanbul olmak üzere riskli şehirlerde alınması gereken tedbirler belirlendi, denetimler sıklaştırıldı. Başta kamu binaları olmak üzere birçok yapı yenilendi, hasarlı binalarda güçlendirme çalışmaları yapıldı. Ancak uzmanlar, aradan geçen 8 yılda yapılan çalışmalara rağmen kentlerin hala depreme hazır olmadığını düşünüyor.

Türkiye Mimar ve Mühendisler Odaları Birliği'nin Yıldız Teknik Üniversitesi'nde düzenlediği, '1999 Kocaeli Depremi'nden Bugüne' konulu sempozyumda, Türkiye'nin önde gelen deprem uzmanları bir araya geldi. Uzmanlar, Marmara'da meydana gelebilecek olası depremde ortaya çıkacak tabloyu değerlendirdi. Marmara depremiyle ilgili 10 senaryonun hazırlandığına dikkat çeken Prof. Dr. Mustafa Erdik, en iyi ihtimalle 40 bin can kaybının yaşanacağını, 160 bin kişinin yaralanacağını, 400 bin kişinin de evsiz kalacağını vurguladı. Erdik, 'Tahminlerimize göre 7,5 şiddetindeki bir depremde 45 bin bina yıkılacak. 70 bini ağır olmak üzere, 270 bin bina hasar görecek. Toplam 40 milyar dolarlık mali kayıp yaşanacak' şeklinde konuştu.

TARTIŞMAYI BIRAKIP ÖNLEM ALINMALI

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Cemal Gökçe ise güçlü bir depremde 100-150 bin civarında can kaybı olabileceğini söyledi. Gökçe, '600 bin bina hasar görürken, 1,5 milyon kişi de evsiz kalabilir. Mali kayıp ise 70 ila 100 milyar dolar arasında olabilir' dedi. Artık İstanbul depreminin tartışılmaması gerektiğini söyleyen Gökçe,'Deprem kesin olacak. 6.5 büyüklüğündeki bir depremin bile İstanbul'da ciddi bir can ve mal kaybına neden olacağı açık. Mevcut depreme dayanıklı yapı üretmeyi, mevcut yapı stokunun depreme dayanıklı hale getirilmesini konuşmalıyız.

1999 depreminden bu yana, teorik düzeyde çok çalışma yapıldı. Ancak uygulamaya yönelik çalışmalar çok az. Okulların, hastanelerin kamu binalarının durumu ortada. Bu binaların güçlendirilmemesinin nedeni olarak maddi yetersizlik öne sürüldü. Ancak paradan öte siyasi irade sorunu olduğunu düşünüyorum. Bu yapıların güçlendirilesi için 10 milyar dolara ihtiyaç vardı. Her yıl bir milyar dolar bütçe ayrılsaydı 8 yılın sonunda binaların güçlendirme sorunu bitmiş olurdu. Oysa deprem sonunda 70-100 milyar dolar arası bir mali kayıptan söz ediliyor' diye konuştu.

İSTANBUL TOPUN AĞZINDA

İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Naci Görür, 17 Ağustos Marmara depreminin yıl dönümlerinin kendisine acı verdiğini söyledi. Görür, '240 senede yüklenmesi gereken enerji, Gölcük depremi ile 55 saniyede Marmara'ya yüklendi ve İstanbul'u topun ağzına attı. Marmara Bölgesi deprem bakımından dünyanın en aktif bölgelerinden biri' dedi.

Stres ve enerjiyle yüklenen Marmara'nın bu yükü kaldıramayacağını söylenen görür, İstanbul'un en fazla 2029'a kadar dayanabileceğini söyledi. 12 Mayıs–12 Haziran tarihleri arasında Marmara Denizi'nde bir araştırma yaptıklarını ve bu araştırmada ciddi bulgular elde ettiklerini de belirten Naci Görür, 'Son araştırmada Marmara tabanındaki fay boyunca metan gazı ve su çıkışlarının çok yaygın olduğunun fark ettik. Bu gaz ve su çıkışlarının olduğu yere hemen Denizaltı gözlem istasyonları kurulmalı. Deprem günler öncesinden veya saatler öncesinden başlar. Yüzeyde değil 15 kilometre derinlerde kırılmaya başlar. Gaz ve su çıkışlarında ani değişikler olur. Bu gözlem evlerini çok önemsiyorum. Belki bu sayede geliyorum diyen depremin ayak seslerini önceden duyabiliriz' dedi.

KÖPRÜ VE VİYADÜKLER GÜÇLÜ

Prof. Dr. Mustafa Erdik ise başta okul ve hastaneler olmak üzere kamu binalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Erdik, 'Ancak sağlamlığı tartışılan köprü ve viyadükler için yapılan çalışmalar sonucunda güçlendirilerek depreme dayanıklı hale getirildi. Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet Köprüleri ise İstanbul'daki muhtemel bir depremde en son yıkılacak yapılardır' diye konuştu.

Olası depremde çokça tartışılan tsunami konusuna da açıklık getiren Erdik, 'Yapılan çalışmalar sonucunda olası bir depremde Marmara'da tsunami olacağı kesin. Zaten şu ana kadar 40'ın üzerinde tsunami olduğunun kayıtları var. Marmara Denizi içinde meydana gelecek tektonik kaynaklı tsunamilerin etkilerinin, su altı heyelanlarından kaynaklanan tsunamilerin etkisine göre daha az olacağını göstermiştir. 6 metreye ulaşabilecek dalgalar Tuzla tersaneler bölgesi başta olmak üzere kıyı şeritlerinde zarar oluşturabilir' dedi