İsrail'den Washington'a 'İran ile savaş' baskısı! Trump masada çözüm arıyor

Washington ile Tahran arasında aylardır devam eden ve İran'ın nükleer programını sınırlandırmayı amaçlayan müzakereler kritik bir viraja girdi. ABD Başkanı Donald Trump, göreve dönüşünden bu yana üçüncü kez İran ile nükleer anlaşma zemini ararken, gözler Cuma günü İstanbul'da yapılacak kritik toplantıya çevrildi. Bölgedeki askeri varlığını artıran Washington yönetimi, protestolarla zayıflayan Tahran rejimine karşı elini güçlendirmeyi hedefliyor.

DİPLOMASİ VE ASKERİ BASKI BİR ARADA

Körfez'de güvenilir bir askeri tehdit oluşturan büyük bir yığınakla masaya oturan Trump yönetimi, İran'ın iç karışıklıklar ve izolasyon nedeniyle zayıfladığı görüşünde. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD'li yetkililer, yenilenen çabaların samimi olduğunu savunsa da Tahran'da geçmiş tecrübelerden kaynaklı bir güvensizlik hakim. Önceki görüşmelerin savaşla sonuçlandığını hatırlatan kaynaklar, Trump'ın Haziran ayında İran'ın nükleer tesislerini vurduğuna dikkat çekiyor.

İSTANBUL'DA KRİTİK RANDEVU

Bölgedeki gerilimi düşürmek için Türkiye, Katar ve Mısır'ın yoğun diplomasi trafiği yürüttüğü ortaya çıktı. Bu çabaların sonucunda Cuma günü İstanbul'da bir toplantı planlandığını belirten kaynaklar, Türkiye Dışişleri Bakanı'nın bazı Arap ülkelerini gözlemci olarak davet ettiğini aktardı. ABD tarafını temsilen Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner'ın, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile görüşmesi bekleniyor. ABD'li yetkililer bu hamlenin yeni bir sürpriz saldırı için örtü olmadığını ısrarla belirtiyor.

"SALDIRI İSTEYEN İSRAİLLİLER, BAŞKAN ONLARLA AYNI FİKİRDE DEĞİL"

Diplomatik süreç işlerken İsrail kanadından gelen savaş baskısı dikkat çekiyor. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in Washington'ı ziyaret ederek ABD'li mevkidaşı Orgeneral Dan Caine'e olası bir savaşta saldırı ve savunma planlarını brifing verdiği öğrenildi. Toplantının detaylarına ilişkin konuşan üst düzey bir ABD'li yetkili, "Saldırı isteyenler esasen İsrailliler. Başkan (Donald Trump) ise bu konuda aynı fikirde değil." ifadelerini kullandı. İsrail tarafının, sembolik küçük saldırılar yerine daha kapsamlı planlar üzerinde durduğu bildirildi.

TRUMP SALDIRI İSTEMİYOR

Haziran ayında İran'ın nükleer faaliyetlerini "meşru ve yakın tehdit" olarak gören Trump'ın tutumunun değiştiği belirtiliyor. Mevcut konjonktürde askeri seçeneğin doğru olmadığını düşünen Trump'ın danışmanları, İsrail istihbaratına yakınlığıyla bilinen ABD merkezli haber sitesi Axios'a yaptıkları açıklamada, "Başkan şu an öyle hissetmiyor." değerlendirmesinde bulundu. Bölgeye "büyük gemiler" gönderdiğini her fırsatta dile getiren Trump, buna rağmen konuşmaya açık olduğu mesajını veriyor.

SOMUT TEKLİF BEKLENTİSİ

Tahran yönetimi ise görüşmelerde sadece nükleer konuyu ele alacağını, Trump'ın gündemindeki füze programı gibi diğer başlıkları tartışmayacağını vurguluyor.

Sürecin hassasiyetine işaret eden arabulucu ülkelerden kıdemli bir yetkili ise şu uyarıda bulundu:

"Eğer İran Cuma görüşmelerine somut tekliflerle gelmezse, kendini çok hızlı bir şekilde çok kötü bir durumda bulabilir."

ANKARA'NIN YEGANE HEDEFİ OLASI SAVAŞI ÖNLEMEK

İran ile ABD arasındaki gerilimin tırmanması, Türkiye'yi de yakından ilgilendiriyor. Sınır komşusu İran'da yaşanacak olası bir askeri çatışma veya istikrarsızlık, Türkiye'nin sınır güvenliği, göç hareketliliği ve enerji arzı açısından ciddi riskler barındırıyor. Ankara'nın, bölgede yeni bir savaşın patlak vermemesi için diplomatik kanalları açık tuttuğu ve taraflara itidal çağrısında bulunduğu belirtiliyor.