Mersin'de Akdeniz ve şehrin çevre ve iklim geleceği masaya yatırıldı

Mersin'in tarım, denizcilik, sanayi ve lojistik alanlarındaki stratejik konumu doğrultusunda çevre, iklim ve sürdürülebilirlik başlıklarının ele alındığı çalıştayda; 15 tematik masada geliştirilen çözüm önerileriyle Mersin Yerel Sıfır Atık Hedef Belgesi'ne altyapı oluşturacak önemli çıktılar elde edildi.

Sıfır Atık Hareketi kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi'nin vizyonu ve himayelerinde çalışmalarını sürdüren Sıfır Atık Vakfı tarafından Türkiye genelinde hayata geçirilen "COP31 Sürecinde Türkiye Sıfır Atık, Çevre ve İklim Değişikliği Çalıştayları" serisinin Mersin ayağı başarıyla gerçekleştirildi.

Sıfır Atık Vakfı tarafından "Yerelden Ulusala İsraf ve Atık" temasıyla 12 Mayıs 2026 tarihinde, Mersin Valiliği himayesinde; Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Mersin Üniversitesi ve Mersin Büyükşehir Belediyesi iş birliğiyle düzenlenen Mersin Sıfır Atık Çalıştayı; çevre yönetimi, kaynak verimliliği, iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir kalkınma ve döngüsel ekonomi başlıklarında çok paydaşlı değerlendirme süreçlerine ev sahipliği yaptı.

Kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör temsilcileri, meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler, gönüllüler ve gençlerin yoğun katılımıyla gerçekleştirilen çalıştayda, Mersin'in çevresel öncelikleri bütüncül bir yaklaşımla ele alındı. Mersin Üniversitesi ev sahipliğinde, 200'ü tüzel yaklaşık 250 kişinin katıldığı çalıştayda; Mersin Vali Yardımcısı Sayın Faik Arıcan, Mersin Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sayın Ahmet Hakan Öztürk ve Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Sayın Hasan Alan hitaplarda bulundu.

SONUÇ BİLDİRGEMİZ YOL HARİTAMIZ OLACAK

Çalıştayda açılış konuşması yapan Mersin Vali Yardımcısı Faik Arıcan, dünya nüfusu arttıkça üretimin de arttığını belirterek, "İnsanın ihtiyacı sonsuzdur ama kaynaklar limitlidir. İktisat ilmi buradan doğmuştur. Ama nedense insanoğlu her yüzyılda olduğu gibi hayli savurgan, hayli hoyrat. Çevresine, etrafına dikkat etmeyen bir yapıda ve israfçı. Sıfır Atık Vakfımız, tüm ülkemizde illerin profillerinin çıkarılması yönünde bir gayret içerisine girdi. Büyük bir şans, büyük bir yükümlülük. Bizim çıkaracağımız sonuç bildirgesi bizim bir yerde yol haritamız olacak, rehberimiz olacak ve her sene Mersin ilimiz hangi aşamada, hangi gelişmeleri kaydetmiş veya nerelerde ne eksiğimiz var, bunları bir komisyon marifetiyle değerlendireceğiz" diye konuştu.

ATIKLARIN YÜZDE 70'İNİN EKONOMİYE KAZANDIRILMASI HEDEFLENİYOR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hasan Alan, Sıfır Atık Projesi'ni Bakanlık olarak çok önemsediklerini belirterek, "Projenin en önemli ayağı başta büyükşehir belediyelerimiz ve ilçe belediyelerimiz. Türkiye genelinde yaklaşık 90 milyon ton atık, Sıfır Atık Projesi kapsamında geriye dönüştürülmüş ve ekonomiye kazandırılmış durumda. Bunun yanı sıra Türkiye'de çıkan atıkların yaklaşık yüzde 37'si ekonomiye kazandırılmakta. Bununla ilgili Bakanlığımızın hedefi bu oranı yüzde 70'in üzerine çıkarmak. İlimizde de dalga dalga sıfır atık konusunda gerekli çalışmalar yürütülüyor, takip ediliyor" dedi.

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇÖZÜMLER İÇİN BİR ARADAYIZ

Mersin Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Sayın Ahmet Hakan Öztürk ise yalnızca çevresel bir konuyu konuşmak için değil, gelecek nesillere bırakılacak bir hedef için bir arada olduklarını belirterek, "Ortak akıl geliştirmek, hedefler koymak ve sürdürülebilir çözümler üretmek amacıyla bir araya gelmiş bulunmaktayız. Dünyamız, artan tüketim alışkanlıkları, doğal kaynakların hızla azalması ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle önemli bir dönüşüm sürecinden geçmektedir. Bu süreçte sıfır atık yaklaşımı yalnızca bir çevre politikası değil, aynı zamanda ekonomik, sosyal ve kültürel bir sorumluluk anlayışıdır" diye konuştu.

MERSİN'İN STRATEJİK KONUMU DOĞRULTUSUNDA KAPSAMLI ÇALIŞMALAR

Mersin Sıfır Atık Çalıştayı'nda kentin tarım, lojistik, limancılık, sanayi, enerji ve turizm alanlarındaki stratejik konumu doğrultusunda; kıyı ve deniz ekosistemlerinin korunması, su verimliliği, tarımsal üretimde sürdürülebilirlik, gıda kayıplarının azaltılması, atık yönetimi, enerji dönüşümü, sanayi kaynaklı çevresel etkiler, sürdürülebilir ulaşım ve iklim uyum politikaları kapsamlı şekilde değerlendirildi.

MERSİN'İN AKDENİZ HAVZASI'NDAKİ KONUMU DİKKATE ALINDI

Çalıştay sürecinde özellikle Akdeniz havzasında yer alan Mersin'in çevresel kırılganlıkları ve potansiyelleri dikkate alınarak "Sıfır Atık Mavi" yaklaşımı öne çıkan başlıklar arasında yer aldı. Deniz ve kıyı kirliliği, mikroplastiklerle mücadele, liman kaynaklı atık yönetimi, deniz ekosistemlerinin korunması ve sürdürülebilir mavi ekonomi politikalarına ilişkin çözüm önerileri geliştirildi. Ayrıca Mersin'in güçlü tarımsal üretim kapasitesi doğrultusunda; tarımda su verimliliği, organik atıkların değerlendirilmesi, biyogaz ve kompost sistemleri, tarımsal atık yönetimi, iklim dostu üretim modelleri ve gıda israfının önlenmesine yönelik uygulama önerileri üzerinde duruldu.

15 TEMATİK MASADA RİSK ALANLARI BELİRLENDİ

Çalıştay kapsamında oluşturulan 15 tematik masa üzerinden gerçekleştirilen oturumlarda ilin mevcut çevresel durumu analiz edilerek öncelikli risk alanları belirlendi; israf kalemleri, atık türleri ve çevresel baskılar detaylı şekilde değerlendirildi. Tematik masa çalışmalarında ortaya konulan öneriler doğrultusunda uygulanabilir hedefler, kurumlar arası iş birliği modelleri ve yerel politika önerileri geliştirildi.

Mersin Sıfır Atık Çalıştayı Tematik Masaları kapsamında;
İklim, afet ve doğa yönetimi
Su yönetimi ve sulama verimliliği
Denizler ve kıyılar
Gıda ve organik döngü
Ambalaj ve plastik atıklar
Tekstil ve tüketim ürünleri
Enerji ve ulaşım dönüşümü
Sanayi ve dönüşüm ekonomisi
Kamusal alan yönetimi
Turizm ve hizmet sektörü
Eğitsel ve toplumsal dönüşüm
Yönetişim sistemleri
Finansman ve teşvik mekanizmaları
Veri yönetimi
Tarımsal atıkların yönetimi
başlıklarında kapsamlı değerlendirmeler gerçekleştirildi.

Çalıştayın temel yaklaşımını oluşturan "İsraf→ Tasarruf → Atık → Dönüşüm İklim Etkisi" zinciri doğrultusunda; kaynakların etkin kullanımı, israfın oluşmadan önlenmesi, atığın kaynağında ayrıştırılması, geri kazanım sistemlerinin güçlendirilmesi ve düşük karbonlu üretim modellerinin yaygınlaştırılması öncelikli hedefler arasında yer aldı.

İLETİŞİM VE EĞİTİM MODELLERİNE İLİŞKİN ÖNERİLER GELİŞTİRİLDİ

Program boyunca yalnızca teknik çözüm önerileri değil; çevre okuryazarlığı, gönüllülük kültürü, sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları, yerel farkındalık çalışmaları ve toplumsal dönüşüm süreçleri de ele alındı. Çocukların, gençlerin, kadınların ve gönüllü toplulukların çevresel dönüşüm süreçlerine aktif katılımını artıracak iletişim ve eğitim modellerine ilişkin öneriler geliştirildi.

MERSİN YEREL SIFIR ATIK HEDEF BELGESİ İÇİN ÇIKTILAR ELDE EDİLDİ

Çalıştay sonunda hazırlanan masa raporları ve değerlendirme çıktıları doğrultusunda oluşturulacak "Mersin Yerel Sıfır Atık Hedef Belgesi" ile ilin kısa, orta ve uzun vadeli çevre ve iklim hedeflerinin belirlenmesi; sorumlu kurumlar, uygulama süreçleri ve izleme mekanizmalarının ortaya konulması hedefleniyor.

ULUSLARARASI ÇEVRE VE İKLİM POLİTİKALARINA YERELDEN GÜÇLÜ BİR KATKI SUNACAK

Elde edilen çıktılar; ilgili kurumlar, üniversiteler ve Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda değerlendirilerek ulusal politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayacak. Aynı zamanda Türkiye'nin Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları, 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi ve COP süreçleri kapsamında yürüttüğü uluslararası çevre ve iklim politikalarına yerelden güçlü bir katkı sunacak.

Mersin Sıfır Atık Çalıştayı; çevre yönetimini yalnızca teknik bir alan olarak değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olarak ele alan katılımcı bir dönüşüm modeli ortaya koyarak yerelden ulusala uzanan sürdürülebilir çevre politikalarının güçlendirilmesine önemli katkı sundu. Çalıştay kapsamında elde edilen tüm çıktıların, ilerleyen süreçte gerçekleştirilecek "Mersin Sıfır Atık Çalıştayı Sonuç Konferansı" ile kapsamlı şekilde kamuoyuyla paylaşılacak.