'Bir devlet projesiydi': 19 Mayıs'ın bilinmeyen perde arkası!

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkıp Milli Mücadele'yi başlatmasının üzerinden 107 yıl geçti. Kurtuluş Savaşı'na giden süreçteki muğlaklıklar, yıllar geçse de farklı tarih anlatılarına neden olmaya devam ediyor. 

Yazar-gazeteci Murat Bardakçı, "Bir Devlet Operasyonu: 19 Mayıs" kitabında tarihi yolculuğu, Samsun Evrakı olarak bilinen, devlet içi yazışmaları içeren belgeler ve dönemin tanıklarının hatıraları eşliğinde anlatıyor.

• Kitap, 19 Mayıs öncesindeki hazırlıkları ve tarih anlatılarındaki bazı yerleşik iddiaları yeniden tartışmaya açıyor.

DEVLETİN KARARIYLA SAMSUN'A GİTTİ

Bardakçı'ya göre Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a sadece kendi iradesi ya da Padişah Vahideddin'in talimatıyla değil devletin kararıyla gitti.

19 Mayıs 1919'un Türkiye'nin doğuşunun miladı olarak kabul edildiği hatırlatılırken, 19 Mayıs'a giden sürecin göz ardı edildiğinin altı çiziliyor.

19 Mayıs'la başlayan ve Kurtuluş Savaşı ile devam eden özgürlük mücadelesinin öncesinin az bilindiğine dikkat çekilirken, kitapta 19 Mayıs 'devlet operasyonu' olarak nitelendiriliyor. 

19 Mayıs'ın bir devlet operasyonu olduğu gerçeğini Bardakçı, yolculuk öncesindeki ordu, hükümet, saray arasında hızlı bir şekilde gerçekleşen yazışmalar ve o döneme tanıklık eden insanların anlatımıyla aktarıyor.

Bu yazışmaların büyük bir titizlikle yapıldığını anlatan Bardakçı'ya göre, imparatorluğun üst düzeyi yaşanan felaketin zararını en aza indirebilmek için, işgale karşı yeni bir savaş açıkça telaffuz edilmese de çareler aranmış, planlar yapılmış, bu hazırlıklarda en başarılı kumandanlara vazifeler verilmiş ve bütün bu çabalardan işe yarar neticeler alınması hayal edilmiş.

BANDIRMA VAPURU'NUN PUSULASI YOK MU?

• Bandırma Vapuru'nun pusulası olmadığı, dümeninin bozuk ve paraketesinin kırık olduğu ders kitaplarına kadar girmiştir. Ancak Murat Bardakçı kitapta Bandırma Vapuru'nun kaptanı İsmail Hakkı Bey'in yıllar sonra o yolculukla ilgili verdiği söyleşide bunlardan hiç bahsetmediğini anlatıyor.

Bardakçı'nın altını çizdiği önemli bir nokta var. Bu iddiaların Atatürk'ün ölümü sonrasında ortaya atıldığı ve önce gazetelerde yayımlandığı, sonra da zamanla ders kitaplarına girdiği gerçeği.