Bayramın ardından İslam dünyasında üç büyük manzara

Kurban Bayramı’nın tamamlanmasıyla birlikte İslam dünyasında, farklı coğrafyalarda yaşanan ancak aynı manevi eksende buluşan üç dikkat çekici tablo öne çıktı. Kutsal topraklarda hac ibadetini yerine getiren yaklaşık iki milyon Müslüman, Gazze’de savaşın gölgesinde hac özlemini sembolik olarak yaşayan çocuklar ve savaşın büyük ölçüde tahrip ettiği Suriye’nin Telirfan beldesinde eğitim yolculuğunu sürdüren yüzlerce genç…

Bu üç ayrı coğrafyada şekillenen manzara, bayramın ardından geride yalnızca hatıraların değil; direnişin, kardeşliğin ve geleceğe dair güçlü bir umudun da kaldığını gösterdi.

1,7 MİLYONDAN FAZLA MÜSLÜMAN HACI OLDU

Bu yıl hac ibadetini yerine getirmek üzere kutsal topraklarda bulunan hacı sayısının 1,7 milyonu aştığı açıklandı. Hac Bakanlığı verilerine göre hacıların yüzde 47,7’sini kadınlar, yüzde 52,3’ünü ise erkekler oluşturdu. Türkiye’den yaklaşık 85 bin kişi hac farizasını eda etmek üzere Mekke ve Medine’ye geldi.

Hicretin 9. yılında farz kılınan hac ibadeti, Hz. Peygamber’in (sas) Veda Haccı’ndan bu yana her yıl Zilhicce ayında yerine getirilen en büyük ibadetlerden biri olmayı sürdürüyor.

Arafat Vakfesi sırasında Türkiye kafileleri, kurraların Kur’ân-ı Kerim tilavetlerinin ardından Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı dua ile vakfeye durdu. TRT Diyanet ekranlarından canlı yayınlanan program, irşat çadırındaki merkezi ses sistemi aracılığıyla tüm çadırlara ulaştırıldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürü Hüseyin Demirhan, Mekke’deki Hac İdare Merkezi’nde AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’den gelen 10 hacı adayının Arafat öncesinde kutsal topraklarda vefat ettiğini bildirdi.

Bayramın son günü itibariyle veda tavaflarını da tamamlayan hacılar, ülkelerine dönmeye başladı. Türk hacılarının ilk kafilelerinin bugün yurda ulaştığı öğrenildi.

İSTANBUL’UN FETHİ MEKKE’DE DUALARLA ANILDI

İstanbul’un fethinin 573. yıl dönümü, Kurban Bayramı’nın üçüncü gününe denk geldi. Fetih yıl dönümü İstanbul’da törenlerle, kutsal topraklarda ise dualarla anıldı.

İstanbul Valisi Davut Gül ve beraberindeki heyet, Fatih Sultan Mehmet Han Türbesi’ni ziyaret ederek fethi yâd ederken, Mekke’de bulunan hacılar da dualarla andı. Sadece fetihleriyle değil, şiirleriyle de tanınan Sultan Fatih’in Hz. Peygamber’e (sas) duyduğu derin sevgiyi dile getiren mısraları da okundu.

Kutsal topraklarda dualarla yâd edilen bir diğer isim ise Türkiye’nin fikir ve edebiyat dünyasının müstesna isimlerinden Necip Fazıl Kısakürek oldu. Vefat yıl dönümü Terviye
gününe, doğum yıl dönümü ise Arefe gününe denk gelen büyük şair, hac mevsiminin manevi atmosferinde rahmetle anıldı.

GAZZE’DE ÇOCUKLAR HAC İBADETİNİ SEMBOLİK OLARAK CANLANDIRDI

Savaş ve abluka nedeniyle kutsal topraklara ulaşamayan Gazzeliler, çocukları için hac ibadetini sembolik olarak canlandıran bir etkinlik düzenledi.

Gazze’nin Deyr Belah kentindeki Menasira Kampı’nda gerçekleştirilen etkinlikte çocuklar, kurulan Kâbe maketi etrafında ihramlarıyla tavaf ederek hac ibadetini temsili olarak
canlandırdı. Savaşın ve kuşatmanın ortasında gerçekleştirilen bu etkinlik, hac mevsiminin en çarpıcı görüntülerinden biri olarak öne çıktı.
 

Yaklaşık iki milyon Müslüman Arafat’ta vakfeye dururken, Gazze’deki çocukların oluşturduğu bu sembolik tablo, İslam dünyasının ortak vicdanına dokunan güçlü bir görüntü oluşturdu.

Etkinliği düzenleyenler, ağır insani koşullara rağmen çocukların dini ve manevi değerlerle bağlarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini belirterek, hac bilincinin yeni nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.

SAVAŞIN ALEVLERİ ARASINDA YÜKSELEN İLİM VE İRFAN MÜCADELESİ: TELİRFAN

Hacıların Mina’ya doğru hareket etmeye başladığı saatlerde, Suriye’nin Haseke iline bağlı Telirfan beldesinde dikkat çekici bir tablo yaşandı. Haznevi İlim ve İrfan Enstitüsü tarafından düzenlenen 18. Geleneksel Yıl Sonu ve İcazet Töreni’nde, mezuniyetle birlikte Kur’ân-ı Kerim hafızlığı, hadis hafızlığı ve hüsn-i hat alanlarında eğitimlerini tamamlayan 500 öğrenciye icazet belgeleri verildi. Ayrıca İlim ve İrfan - İslami İlimler Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Makrâ platformu üzerinden eğitim alan 850 öğrenciye icazet belgeleri takdim edildi.

Şam, Halep ve Haseke’den gelen protokol üyeleri, âlimler, kanaat önderleri ve aşiret temsilcilerinin katıldığı programa yaklaşık 5 bin kişi iştirak etti. Beyaz kıyafetleriyle törende yer alan öğrenciler, birçok katılımcıya Arafat’ta vakfeye duran hacıları hatırlattı.

Ancak Telirfan’daki tablo, yalnızca bir mezuniyet ya da icazet töreninden ibaret değildi. Bir yanda Arafat’ta vakfeye duran hacılar, diğer yanda Gazze’de Kâbe hasretiyle sembolik ibadetini yaşayan çocuklar bulunurken, Telirfan’da beyaz kıyafetleriyle icazet alan yüzlerce genç, savaşın gölgesinde yetişen bir neslin ilme ve geleceğe tutunma iradesini temsil ediyordu.

Telirfan’da bugün ortaya çıkan bu tablonun arkasında, uzun yıllardır bölgede ilim, irfan ve toplumsal dayanışma faaliyetlerini sürdüren günümüzün münevver âlimlerinden Şeyh Muhammed Muta' Haznevi bulunuyor. Kurban Bayramı namazını Adana’da eda eden Haznevi, Türkiye genelinden ve Avrupa’dan gelen binlerce kişinin katıldığı programda
yaptığı konuşmasına, “Allah Teala bu bayramı bizlere, Müslümanların kalplerini birbirine ısındırmış, saflarını birleştirmiş ve sözlerini hak ile hidayet üzerinde toplamış olarak ulaştırsın” duasıyla başladı.

Konuşmasında, “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin. Allah’ın üzerinizdeki nimetini düşünün. Hani siz birbirinize düşmanlar idiniz de, O, kalplerinizi birleştirmişti. İşte O’nun (bu) nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz.” ayeti çerçevesinde birlik ve kardeşlik bilinci vurgusu yapan Haznevi’nin mesajları, video konferans aracılığıyla Telirfan’daki bayram programında da canlı olarak takip edildi.

Pazar günü Telirfan’daki icazet törenine ise, Şeyh Muhammed Muta' Haznevi'nin oğlu Üstad Muhammed Muvaffak Haznevi video konferans yoluyla katılarak katılımcılara hitap etti.

Suriye’de yıllarca süren iç savaş boyunca birçok eğitim kurumu faaliyetlerini durdurmak zorunda kalırken, Telirfan’daki külliye ilim ve irfan faaliyetlerini tüm tehlikelere ve engellere rağmen kesintisiz sürdürdü. Ancak bu yapının önemi yalnızca eğitimle sınırlı kalmadı.

Arap, Kürt ve Türkmenleri aynı çatı altında buluşturup kucaklaştıran külliyenin, savaş yıllarında mağdur Süryani ve Ermeni aileler için de bir dayanışma ve sığınma merkezi işlevi gördüğü biliniyor. Bu yönüyle Telirfan, yalnızca bir eğitim kurumu değil; savaşın ayrıştırıcı etkilerine karşı birlikte yaşama kültürünü koruyan nadir merkezlerden biri olarak öne çıkıyor.

Bir asırdan fazla süre önce Şeyh Ahmed Haznevi tarafından temelleri atılan bu ilim müessesesi, bugün savaşın yıkımına rağmen ilim faaliyetlerini sürdürerek, Bitlis-Nurşin’deki Şeyh Muhammed Diyauddin’in savaş ortamında bile devam ettirdiği ilim mücadelesinin günümüzdeki dikkat çekici örneği olarak öne çıkıyor. Geleneksel medrese birikimini akademik bir perspektifle buluşturan Enstitü, Ezher ve Medine gibi uluslararası ilmî çevrelerde de bilinen önemli eğitim kurumları arasında gösteriliyor.

Telirfan’daki çaba yalnızca bu beldeyle sınırlı değil. Enstitünün Halep şubesinde de eğitim

faaliyetleri tüm zorluklara rağmen sürüyor. Yakın zamanda savaşın izlerini hâlâ taşıyan ve birçok yönüyle Gazze’deki yıkım manzaralarını hatırlatan mahalledeki Müttakin Camii’nde düzenlenen icazet programında 70 öğrenci belgelerini aldı. Minaresi yıkılmış cami görüntüleri ise bugün Suriye’de ilmin hangi şartlar altında yaşatıldığını gösteren en çarpıcı karelerden biri olarak hafızalarda yer ediyor.

Bugün verilen 500 mezuniyet icazeti ve Makrâ bünyesinde takdim edilen 850 icazet belgesi, yalnızca bireysel bir eğitim başarısını değil; savaşın gölgesinde yaşayan bir toplumun ilme, kimliğine ve geleceğine sahip çıkma iradesini de ortaya koydu.

MAKRÂ: DÖRT DİLDE ON BİNLERCE ÖĞRENCİYE ULAŞAN İLİM AĞI

Telirfan’daki eğitim faaliyetleri yalnızca fiziki sınıflarla sınırlı değil. İlim ve İrfan - İslami İlimler Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Makrâ platformu, Arapça, Türkçe, Kürtçe ve
İngilizce olmak üzere dört dilde Kur’ân, tecvid ve şer’î ilimler dersleri sunuyor.

Tamamen ücretsiz olarak yürütülen online eğitim faaliyetleri kapsamında son dört yılda yalnızca Kur’ân ve tecvid alanında 20 bini aşkın, şer’î ilimler alanında da yine 20 bini aşkın öğrenci eğitim aldı. Dünya genelinden katılımcılara ulaşan platform, Telirfan’daki ilim halkasını dijital çağın imkânlarıyla küresel ölçekte genişletmeye devam ediyor.

ÜÇ COĞRAFYA, TEK SOSYAL YAPI

Arafat’ta vakfeye duran hacılar, Gazze’de Kâbe hasretiyle sembolik ibadetini yaşayan çocuklar ve Telirfan’da ilim yolunda icazet alan gençler…

Bayram geride kalırken, İslam dünyasının üç farklı köşesinden yükselen bu manzara aynı hakikati hatırlatıyor: Savaşlar, kuşatmalar ve zorluklar değişse de; inanç, ilim ve umut yaşamaya devam ediyor.