Dışişleri Bakanı Fidan'dan Kanada'da nükleer enerji ve serbest ticaret mesajı

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ottava'da Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand ile ortak basın toplantısı düzenledi. İki ülke arasındaki ilişkilerin dinamizmine dikkat çeken Bakan Fidan, Türkiye ile Kanada arasında gerçekleştirilemeyen büyük potansiyel işbirliği alanları bulunduğunu belirterek, "İki büyük ülke, NATO üyesi olmasına rağmen belli alanlardaki potansiyellerini çok fazla ileri taşıyamamışlardı. Kendi potansiyellerini işbirliğiyle daha da ileri taşıma, ticaret, ekonomi, savunma, enerji ki Anita bunu çok iyi ifade etti, dört bacak üzerinde götürdüğümüz daha yapısal hale sokmaya başladığımız bir ilişki kümesine dönmeye başladı." dedi.

"SERBEST TİCARET ANLAŞMASINA YÖNELİK ÖN GÖRÜŞMELER BAŞLATILMIŞ DURUMDA"

Küresel gelişmelere bakıldığında Türkiye ve Kanada gibi ülkelerin çok daha yakın bir işbirliği sergilemeleri gerektiğini anlatan Dışişleri Bakanı Fidan, "Bu anlayışla Türkiye-Kanada ilişkilerini stratejik bir seviyeye taşıma kararını aldık ve bu çalışmalarımızı yürütüyoruz. Söz konusu hedef doğrultusunda Türkiye-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması'na yönelik ön görüşmeler de ilgili birimlerimiz arasında başlatılmış durumda. En kısa sürede bunu daha da ileri taşımayı düşünüyoruz." ifadelerini kullandı.

Ülkeler arasında serbest ticaretin hayata geçirilmesi halinde mevcut rakamların ivme kazanacağının altını çizen Bakan Fidan konuya, "Halen 3.2 milyar ABD doları düzeyinde seyreden ikili ticaret hacmimizin daha da artacağını değerlendiriyoruz. Ayrıca Kanada'yla enerji alanındaki işbirliği imkanlarını da stratejik bir perspektifle değerlendirmekteyiz." sözleriyle işaret etti.

"TÜRKİYE NÜKLEER ENERJİ ARAYIŞINDA OLAN BİR ÜLKE"

Kanada'daki temasları kapsamında Darlington Nükleer Santrali'ne bir ziyaret gerçekleştirdiğini hatırlatan Fidan, şunları kaydetti:

"Dün Sayın Bakan'ın da eşlik etmesiyle Darlington Nükleer Santrali'ne gittik, bir yarım gün geçirdik. Gerçekten orada Kanada'nın nükleer enerji üretimindeki yeteneklerini, kabiliyetlerini bir kez daha gördük. Biliyorsunuz Türkiye nükleer enerji arayışında olan bir ülke. Bu konuda nükleer enerji santrallerinin yapımı konusunda uluslararası ortaklarımızla çok yoğun temaslarımız var."

Klasik nükleer reaktörlerin dışında küçük modüler reaktörlerin (SMR) hayata geçirilmesi konusunda uluslararası camiada büyük bir çaba olduğunu belirten Fidan, "Kanada'nın bu konuda somut adım atması Türkiye olarak bizi açıkçası etkilemiş durumda ve biz buradan hareketle gelip yerinde bu teknolojiyi görmek istedik. Darlington'da hem klasik nükleer elektrik santralinin olması hem de yeni inşaatı başlayan SMR'ın bulunması dolayısıyla bizim ziyaretimizi daha pratik hale getirdi. Diğer taraftan kritik mineraller ve sıvılaştırılmış doğal gaz alanlarında da büyük bir potansiyel açıkçası bulunduğunu görüyoruz. Keza savunma sanayi alanındaki işbirliğimizi daha da geliştirmeyi ve derinleştirmeyi hedefliyoruz." dedi.

"İSRAİL SİVİL HALKIN YAŞAM ALANINI DAHA DA DARALTMAKTADIR"

Uluslararası meselelerin diplomasi ve diyalog yoluyla çözümü için çaba sarf ettiklerini vurgulayan Dışişleri Bakanı Fidan, Orta Doğu'daki gelişmelere ve işgalci İsrail'in devam eden katliamlarına  değinerek, "Amerika ile İran arasında ateşkesi temin eden mutabakat zaptının imzalanmasından büyük bir memnuniyet duyduk. Bu ateşkesin Lübnan'ı kapsayacak şekilde genişletilmiş olmasını da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyoruz. Tarafların yapıcı yaklaşımlarını sürdürerek kalan meseleler üzerinde de bir an evvel uzlaşmalarını ümit ediyoruz." diye konuştu.

Hürmüz Boğazı'ndan kesintisiz ve serbest geçişin kalıcı olarak tesis edilmesinin elzem olduğunu belirten Fidan, soykırımın sürdüğü Gazze'deki duruma ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"Gazze'de halen son derece hassas ve kırılgan bir dönemden geçmekteyiz. Dikkatimizi oradan ayırmıyoruz. Uluslararası toplumun tüm çabalarına rağmen İsrail yükümlülüklerini yerine getirmemektedir. Netanyahu hükümetinin insani yardımların Gazze'ye girişini engellemesi durumun vahametini daha da bildiğiniz gibi artırmaktadır. İsrail ateşkes hükümleri hilafına askeri mevcudiyetini ısrarla genişletmekte ve sivil halkın yaşam alanını daha da daraltmaktadır. Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'da giderek artan yerleşimci terörü kalıcı barış zeminini ciddi şekilde sarsmaktadır."

"DİPLOMATİK SÜRECİN BİR AN ÖNCE CANLANDIRILMASI GEREKMEKTE"

Küresel güvenliği tehdit eden Rusya-Ukrayna savaşına da değinen Bakan Fidan, "Savaşın mümkün olan en kısa sürede diyalog yoluyla ve uluslararası hukuk temelinde sona ermesini istiyoruz. Gelinen noktada diplomatik süreçte bir durgunluk yaşandığını, çatışmaların hız kazandığını ve tarafların askeri kazanım arayışına odaklandığını görmekteyiz. Diplomatik sürecin bir an önce canlandırılması gerekmekte. Bu bağlamda Rusya ve Ukrayna heyetlerini yeniden ülkemizde müzakere masasında bir araya getirmeye hazır olduğumuzu da taraflara ilettiğim gibi buradan dünya kamuoyuna da iletmek istiyorum." dedi.

"ANKARA'DAKİ NATO ZİRVESİ TARİHİ BİR ZİRVE OLACAK"

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Ottava'da gerçekleştirdikleri ikili görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı.

İki bakan, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi, savunma sanayisi entegrasyonu, nükleer enerji yatırımları ve göç politikaları hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Zirvesi'ne yönelik hazırlıkların yoğun bir şekilde devam ettiğini belirten Bakan Fidan, "Gerçekten bu zirve tarihi bir zirve olacak. Çünkü uluslararası jeopolitik şartlar öyle bir noktaya geldi ki, NATO üyesi ülkelerin alacağı kararlar bu dönemde daha da belirleyici olacak. Sadece ittifakın geleceği için değil, aynı zamanda kendi coğrafyamızın geleceği açısından da önemli." dedi.

"SAVUNMA SANAYİSİ ARTIK DETAY BİR KONU OLMAKTAN ÇIKTI"

Savunma harcamalarının artırılması konusunun artık tartışılan bir konu olmaktan çıktığına işaret eden Fidan, "Birlik hazırlıkları senaryolarının bir adım daha gerisine gelerek aslında savunma sanayisinde neredeyiz, ona yönelik çok ciddi bir siyasi ve stratejik düzeyde farkındalık gelişti. Bu noktada savunma sanayisi artık NATO planlamalarında, NATO toplantılarında detay bir konu olmaktan çıkıp en üst düzeyde stratejik anlam ifade eden bir konu." ifadelerini kullandı.

ANAND:  ZİRVE SAVUNMA SANAYİSİNE ODAKLANACAK

Kanada Dışişleri Bakanı Anand ise zirvenin savunma sanayisine odaklanacağını vurgulayarak, "Özellikle de NATO müttefiklerinin nasıl bir arada ve sektörel anlamda birlikte çalışması gerektiğini ortaya koyacak. Tedarik zincirlerinin entegre olması ve birlikte çalışabilme, aynı zamanda bunun getireceği ekonomik faydalar da görüşülecek. Kanada gerçekten Ankara'daki zirveye katılmayı çok istiyor." diye konuştu.

Savunma Sanayii ve Direncin Dayanıklılığı (DSRB) mekanizmasına da değinen Anand, "DSRB bir mekanizma. Bu çok taraflı bir mekanizma. Savunma sanayisi ve direncin, dayanıklılığın bir araya getirildiği, tüm taraf ülkelerin bir araya gelerek çalıştıkları ve tabii ki bir materyal tedariki olduğunda bunun da bir taleple karşılanmasını sağlıyor. Bunu küçük ve orta ölçekli işletmelerin de katılmasıyla gerçekleştirebiliriz." dedi.

"KANADA'NIN ÖZGÜN TEKNOLOJİSİNİ GÖRME İMKANIMIZ OLDU"

Türkiye'nin dinamik bir ekonomisi ve sanayisi olduğunu anlatan Bakan Fidan çarpıcı açıklamalarda bulunarak, "Rekabet edilebilirliğin önemli parametrelerinden biri de ucuz ve yeter miktarda elektrik enerjisine sahip olmak. Nükleer enerjiye bizim her halükarda ihtiyacımız var. İkinci santralin, üçüncü santralin yapılması için de arayışlar, çalışmalar devam ediyor. Bizim Kanada'yla bu yönde geliştirdiğimiz anlayış birliği fevkalade önemli." dedi.

Darlington Nükleer Santrali'ne yaptığı ziyareti hatırlatan Fidan, "Kanada'nın özgün teknolojisini görme imkanımız oldu. Ağır su reaktörü, zenginleştirilmiş uranyum olmadan çalışıyor ve dizaynı 50'li, 60'lı yıllarda yapılmış ama çok uzun yıllardır problemsiz şekilde, güvenlik tedbirleri en üst düzeyde çalışan bir teknoloji. Romanya'da, Çin'de, Arjantin'de bu teknolojinin şu anda Kanada dışında da yaygın bir şekilde kullanılıyor olması bizim gerçekten çok dikkatimizi çekti." ifadelerini kullandı.

ANAND'DAN "CANDU REAKTÖRLERİ" MESAJI

Kanada'nın enerji konusunda bir süper güç olduğunun altını çizen Bakan Anand, "Bizimle ortaklık yapmak isteyen ülkelerin bu diyaloğu kurması için onlara bir fırsat sağlıyoruz. CANDU reaktörleriyle birlikte dünyanın her yerinde bunların kullanılabilmesi, Arjantin'den Romanya'ya kadar birçok farklı yerde kullanılıyor olması nedeniyle daha fazla işbirliği görmeyi çok istiyoruz." dedi.

"VİZE VE GÖÇ İŞLEMLERİ KAPSAMLI ŞEKİLDE KONUŞULUYOR"

Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Kanada'ya giden Türk vatandaşlarına sağlanan TS2023 özel oturum ve çalışma izninin uzatılmamasına ilişkin soruyu yanıtlayan Bakan Fidan, "Kanada'yla aramızda sadece bu konu değil, genel manada vize ve göç işlemleriyle ilgili konular çok kapsamlı bir şekilde konuşulmakta. Bu konuları konuşuyoruz değerli meslektaşımla." dedi.

ANAND: İRAN'DA YA DA VENEZUELA'DA BÜYÜKELÇİLİK AÇMA PLANIMIZ YOK

İran ve Venezuela'da diplomatik temsilcilik açılıp açılmayacağına yönelik iddialara da değinen Anand, "Bizim İran'da ya da Venezuela'da bir büyükelçilik açma gibi bir planımız yok halihazırda. Biz her zaman tabii ki Kanada vatandaşlarını desteklemek istiyoruz ve bu ülkelerde ya da dünyanın herhangi bir yerinde elimizdeki en iyi çalışmaları sürdürmeye çalışıyoruz. İnsanları unutmayalım, bu ülkelerdeki insanları unutmayalım. Bizim desteğimize ihtiyaçları var." ifadelerini kullandı.