Avrupa'yı kavuran enerji alarmı: Türkiye'ye hiç olmadığı kadar ihtiyaçları var!

Avrupa, iklim değişikliğine bağlı rekor sıcaklıklar ve şiddetli kuraklık etkisiyle derin bir enerji kriziyle boğuşuyor. Özellikle Avrupa'nın iki büyük nehri olan Ren ve Tuna'da su seviyeleri tarihi dip seviyelere düşerken, enerji üretiminde ciddi sınırlandırmalar yaşanıyor. Romanya'da Tuna Nehri'ndeki su seviyesinin kritik seviyelere inmesiyle Cernavoda Nükleer Santrali'nin tek çalışan reaktörü ilk kez devre dışı bırakıldı. Fransa, Macaristan ve Sırbistan gibi ülkelerde de nehir suyu seviyesindeki düşüş nedeniyle nükleer ve hidroelektrik santrallerde üretim azaldı. Avrupa'nın enerji güvenliğini tehdit eden bu krizi ve Türkiye'nin rolünü Haber7'ye değerlendiren Türkiye Enerjileri ve Stratejileri Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

"AVRUPA EN KURAK VE EN AZ YAĞIŞ ALDIĞI YAZLARDAN BİRİNİ YAŞIYOR"

Avrupa'nın pandemi döneminden bu yana enerji alanında yaşadığı krizlerden negatif etkilendiğini ve kırılganlığının çok yüksek olduğunu aktaran Akyener, "Günümüzde yeni sürece baktığımızda şu aşikar ki Avrupa en kurak ve en az yağış aldığı yazlardan bir tanesini yaşıyor ve Avrupa'da birçok nehrin seviyesi 1988 yılından bu yana en düşük seviyelere ulaşmış durumda." değerlendirmesinde bulundu.

NEHİRLERDEKİ SU SEVİYESİNİN DÜŞMESİ NE ANLAMA GELİYOR?

Nehirlerdeki su seviyesinin düşmesinin hidroelektrik ve nükleer kapasiteyi doğrudan etkisi altına aldığına işaret eden Akyener, şunları kaydetti:

"Nükleer tesisler eğer nehir suyunu soğutma suyu olarak kullanıyorsa, nehir suyu seviyesindeki azalma veya su sıcaklığındaki yükselme tesisi kapatma durumuna dahi giden sonuçlarla karşı karşıya bırakabiliyor. Avrupa Birliği gibi elektrik denklemini nükleerle sağladığı birçok ülkeyi ihtiva eden bir yapıda bu tarz kuraklıklar gerçekten süreci negatif etkiliyor."

"NEHİR SEVİYESİ 1 SANTİMETRE DAHA DÜŞSE SON REAKTÖR DE DURACAKTI"

Fransa'nın elektriğinin yüzde 80'ini nükleerden ürettiğine ve bu tesislerin nehir suyuyla soğutulduğunu anlatan Akyener, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan'daki santrallerin de üretimlerini azalttığını belirtti. Romanya'daki duruma ilişkin çarpıcı bir detayı paylaşan Akyener, "Özellikle Romanya'da ordu nehir yatağını açabilmek için patlayıcı kullanma operasyonu dahi düzenlemiş durumda ki bu sayede nükleer tesise daha fazla su gidebilsin." diye konuştu.

Avrupa'da su kullanımı kısıtlanıyor

Macaristan'daki su seviyesindeki azalmanın ülkenin elektriğinin büyük kısmını karşılayan nükleer santralin bir ünite hariç bütün ünitelerini durdurma noktasına getirdiğini sözlerine ekleyen Akyener, "Yapılan açıklamalara göre eğer nehir seviyesi 1 santimetre daha düşse son santral de, son reaktör de durdurulmak zorunda kalacaktı. Şu an gerçekten kuraklık ve yağış rejimi sebebiyle Avrupa'nın ne kadar zora düştüğünü görmekteyiz." ifadelerini kullandı.

Avrupa’nın suyu buharlaştı! Son 50 yılın en kötüsü

TÜRKİYE YAŞANAN KRİZDE NASIL BİR ROL ÜSTLENEBİLİR?

Avrupa Birliği ülkelerinin kendi aralarındaki dağıtım sisteminden elektrik alabildiğini ancak bunun tüm Avrupa'da fiyatların yükselmesi anlamına geldiğini ifade eden Akyener, Türkiye'nin bu krizdeki rolünü değindi. Türkiye'nin Avrupa Birliği enterkonneksiyon sistemine Yunanistan ve Bulgaristan üzerinden bağlı olduğunu hatırlatan Akyener, şöyle konuştu:

"Tabii bu bağlantı kapasitesi Avrupa Birliği'nin derdine derman olacak boyutlarda değil. Hatta genel anlamda kıyaslama yapıldığında devede kulak mahiyetinde şu anki kapasite. Yani yaklaşık 150 ila 300 megavat bandında bir ihracat yapabilmesi Türkiye'nin şu anki mevcut iletim hatları kabiliyetleri perspektifinden okunduğunda mümkün."

Uzun vadede Avrupa Birliği'nin Türkiye ile işbirliği yapma potansiyelinin farkında olduğunu söyleyen Akyener, "Dolayısıyla artık Türkiye'nin enerji diplomasisini bu bağlamda kurgulaması, yaşanan enerji krizleri anlamında da Avrupa'ya 'Bakın bundan sonraki süreçlerde de size biz fazlasıyla destek sağlayabiliriz' şeklinde elektrik alanındaki kabiliyetlerin, iletim kabiliyetlerinin de geliştirilmesi bence Avrupa Birliği ile alakalı önemli bir atılım olacaktır." dedi.

"AKKUYU KURAKLIK SÜREÇLERİNDEN ETKİLENMEYECEK"

Avrupa Birliği'nin yenilenebilir enerjiden üretilen elektriği almak istediğini ve sınırda karbon vergisi uyguladığını dile getiren Akyener, Türkiye'nin yeşil sertifikalı elektrik üretim kapasitesinin bir hayli geliştiğinin altını çizdi.

Yapımı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin durumuna da değinen Akyener, "Akkuyu nükleer santrali deniz suyunu soğutma suyu olarak kullandığı için Avrupa'daki nükleer santraller gibi bu kuraklık süreçlerinden etkilenmeyecek. Tabii ki deniz suyu sıcaklıkları yükseliyor ama Akkuyu'nun tasarımı zaten ona göre yapıldı." şeklinde konuştu.

"AVRUPA BİRLİĞİ'NİN TÜRKİYE'YE HİÇ OLMADIĞI KADAR İHTİYACI VAR"

Türkiye'nin yenilenebilir enerji dağılımının çok daha rahat yönetilebilir bir kurgu üzerine dizayn edildiğine dikkat çeken Akyener, "Türkiye bu krizlerden çok daha az etkilenir bir formata sahip. Dolayısıyla şu an diplomatik anlamda ilgili kanalları kullanarak Avrupa Birliği ile yeni bir elektrik alanında işbirliği sürecini başlatmak için bence tam zamanı. Bu bağlamda Türkiye'de önemli atılımlar yapılabilir. Avrupa Birliği'nin Türkiye'ye hiç olmadığı kadar ihtiyacı var." ifadelerini kullandı.