'Hayvanların kesilirken acı çektiğini ıspatladık'

İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamer Dodurka, ''acısız hayvan kesimi'' konusunda yürüttükleri bir çalışma çerçevesinde, hayvanların kesilmiş başlarından beyin elektrosu alarak, kesimin ardından bir süre daha bilincin açık olduğunu ve hayvanların acı çektiğini ispatladıklarını bildirdi.

Prof. Dr. Dodurka, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan elektroşokla acısız hayvan kesiminin Türkiye'de de hayata geçirilmesi için bir süredir devam eden girişimlerin bir kamuoyu yarattığını söyledi.

Elektroşokla kesim konusunda Diyanet İşleri Başkanlığı'na bir sunum yaptıklarını, Din İşleri Yüksek Kurulu'na, bölge müftülerine bu tekniği anlattıklarını ifade eden Dodurka, ''Onların da görüşlerini istedik bu konuda. Genellikle yaklaşım çok modern ve anlayışlıydı. Herkeste ortak fikir, 'hayvanın acı çekmesine hiç gerek yok, çünkü bu yöntem İslamiyet'e ters değil' idi. Bunu orada çok rahat vurguladılar. Çünkü İslamiyet'te önemli olan kanın akmasıdır ki biz araştırmalara baktığımız zaman elektroşok yöntemiyle kesilen hayvanlarda kanın çok daha rahat aktığını görüyoruz. Çünkü hayvan çok daha rahat bir ortamda kesiliyor, daha gevşek, stres yok, kan çok daha kolay boşalıyor'' diye konuştu.

Bu konuda Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker'in de ''Avrupa Birliği mevzuatı gereği, gelecek yıl bu uygulamanın Türkiye'ye getirileceğini'' belirterek bir müjde verdiğini söyleyen Dodurka, ''Bu yöntemle dine aykırı bir yöntemle değil, hayvan, daha canlıyken boğazı kesildiği için yine klasik kesimdeki gibi kan kaybından ölüyor. Şu anda uygulanan yöntemden tek farkı hayvanın acı çekmemesi'' dedi.

-TÜRKİYE'DE TAVUK KESİMLERİNDE UYGULANIYOR-

Bu yöntemin aslında Türkiye'de tavuk kesimlerinde uygulandığını bildiren Prof. Dr. Dodurka, ''Yani ülkemizde bayıltarak kesim yapılıyor ve biz bunları yiyoruz'' dedi.

Din otoritelerinin ve siyasetçilerin olumlu yaklaşımlarına karşın, toplumun bazı kesimlerinde bu yönteme karşı büyük bir direnç olduğuna işaret eden Dodurka, bazı insanların ''hayvanların kesimi gerçekleştiğinde bilinçlerini kaybettiğini ve acı çekmediğini, bu nedenle elektroşokla kesimin gereksiz bir işlem olduğunu'' iddia ettiklerini söyledi.

Tamer Dodurka, bu düşüncenin doğru olmadığını topluma aktarmak için, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Doktora öğrencisi Diren Oralkan'la birlikte yürüttükleri çalışma çerçevesinde, fakültenin mezbahasında zaman zaman rutin olarak yapılan küçükbaş hayvan kesimlerinde, kesilen hayvanların beyin elektroensefalografilerini (EEG) kaydettiklerini, beyin elektrosunun çekilmesinin, hayvanların beyin faaliyetlerinin kesimin ardından devam edip etmediğini gösterdiğini anlattı.

Prof. Dr. Dodurka, şöyle devam etti:

''İnsanlar 'biz bu hayvanı kestik, hareketsiz kaldı, asla acı duymuyor' diyor. Biz kesilmiş kafadan beyin elektrosu alarak hala bilincin açık olduğunu, beyin ölümünün gerçekleşmediğini ve hayvanın acı çektiğini ispatlayabiliyoruz. Hayvanın kafası yerinden ayrılsa dahi hayvan 1 dakika süreyle acı çekmeye devam ediyor, çünkü hala bilinci açık. Hatta hayvan, bir ses yapılsa, bu sese karşı bizim ölçüm cihazlarında ölçebildiğimiz tepkiler vermeye devam ediyor. Yürüttüğümüz çalışmayı 100 kesime kadar sürdürdükten sonra yayımlayacağız. Hayvanın ne kadar acı çektiğini eğer toplum görürse, ben acısız yöntemin daha çabuk benimseneceğini düşünüyorum. Çünkü Türk halkı asla hayvanlara acı verme taraftarı olamaz.''

Kurban Bayramı'nda yapılan kesimlere ilişkin bir soru üzerine de Dodurka, Kurban Bayramı olsun-olmasın, kontrolsüz kesimlerin engellenmesi gerektiğini vurguladı.

Kontrolsüz kesimlerin hem çevre sağlığı, hem hijyen için sakıncalı olduğunu belirten Dodurka, ''İnsanların evlerinde hayvan kesmemesi lazım. Belediyelerin toplu kesim yerleri var, bu alanlarda kesimlerin yapılması lazım'' dedi. Dodurka, elektroşok cihazının basit bir cihaz olduğunu, belirli kesim yerlerine bunu yerleştirip kullanmanın önünde hiçbir teknik engel bulunmadığını, basit bir uygulamayla kesim yapılabileceğini ifade etti.

-TÜRKİYE'DE ALANINDA İLK ÇALIŞMA-

Doktora öğrencisi Diren Oralkan da hayvanların kesimin ardından beyin faaliyetlerinin ölçülmesi konusunda Türkiye'de daha önce bir çalışma yapılmadığını, yurt dışında bazı çalışmaların bulunduğunu anlattı.

EEG kaydı için hayvanın başına deri üstünden 4-5 noktaya elektrotlar yerleştirdiklerini dile getiren Oralkan, ''Bu noktalardan ikisi arasındaki elektriksel potansiyeli ölçmek için bilgisayara komut veriyoruz. Böylece beyindeki aktiviteler devam ettiği sürece o iki nokta arasındaki elektriksel potansiyeller devam ediyor, biz de bunun kaydını alıyoruz. Beyin ölümü gerçekleştikten sonra bu aktivite 'düz çizgiye' geçiyor. Elektriksel aktivitenin devam etmesi, beyinsel her türlü faaliyetin devam ettiğini gösteriyor. Mesela sese tepki veriyor'' diye konuştu.

Oralkan, henüz üç kesimde EEG kaydı yaptıklarını, kesimlerde hayvanların beyin faaliyetlerinin 3 dakikaya kadar sürdüğünü tespit ettiklerini bildirdi.