Yıllardır gizlenen cinayetin sırrı

Yahudi Şorkaya Ailesi’nin 7 üyesi Urfa’daki evlerinde vahşice katledildi. Oğulları Haymun’un Müslümanlığı seçmesi, kendilerinin de din değiştirmeye hazırlanmaları nedeniyle öldürüldükleri iddia edildi.

Ne katilleri yakalanabildi ne de cinayetin sırrı çözüldü. Katliamdan kurtulan oğul, Ahmet Kemal Esmeray adını alıp, doğduğu topraklarda yaşamayı sürdürdü. 58 yıl sonra Rıfat Bali’nin ‘Devletin Yahudileri ve Öteki Yahudi’ araştırmasıyla, Mehmet Faraç’ın ise ‘Son Gavur’ romanıyla gündeme gelen cinayeti, ailenin torunu İsmail Esmeray’la konuştuk.

BABAM Ahmet Kemal, Müslümanlığı araştırdığı sıralarda uzun bir süre havraya gitmemiş. Bunu fark eden cemaat liderleri nedenini öğrenmek istemiş. Babam o sırada ailesinden de gizli Müslümanlığı kabul etmiş, Harrankapı semtindeki Arap Hoca’nın tekkesine gitmeye başlamış. Ailesi sıkıştırınca din değiştirdiğini söylemiş. ‘Beni kabul etmezseniz sizi anlarım, ama siz de bu dini kabul ederseniz memnun olurum’ demiş. Ailesini de Müslüman olmaları için ikna etmiş. Havraya gitmeyi bıraktıkları için bütün cemaatin tepkisini çekmişler. Aradan bir süre geçtikten sonra babam hariç ailemizden herkes katledilmiş. Katliam sırasında babam Arap Hoca’nın yanındaymış. Eve geldiğinde avluda dolaşanları görmüş. Terslik olduğunu anlamış, mutfağa saklanmış. Adamlar mutfak dahil tüm evi aramış, babamı görememişler. Babam onlar gittikten sonra cinayeti fark etmiş.

CEMAAT LİDERLERİ YARGILANDI

Ailemiz o sıralar Urfa’nın en zenginlerinden biri olmasına rağmen evden hiçbir şey çalınmamış. İddialara göre, ailemizin Müslüman olmasından rahatsız olan Urfa’daki Yahudi cemaati durumu Filistin’e bildirip rahatsızlıklarını söylemiş. Yine iddialara göre kulaklarının ve parmaklarının kesilmesi, gözlerinin oyulması ‘Biz bu işi yaptık, işte delilleri’ demek içinmiş. Yahudi cemaatinin liderlerinden Azzur Bozo, Yusuf Hamuz, Hıdır Yeşil, Azzur Bilgin ve Nesim Binler cinayetleri planladıkları iddiasıyla yargılanmış ama hepsi beraat etmiş. Bu olaylar sürerken, 1948’de İsrail Devleti kurulmuş ve o sırada Urfa’da ne kadar Yahudi varsa İsrail ya da Amerika’ya göç etmiş. Sadece babam kalmış.

BABAMA BORÇLARINI ÖDEMEMİŞLER

Babam, alacaklarını toplamak için köylere gittiğinde herkes borcunu inkar etmiş. Peş parasız ortada kalmış. Sonra birileri insafa gelmiş, el koydukları dükkanını geri vermişler. Kumaşçılığa başlamış. Birkaç kez iflas ettikten sonra işini yoluna koymuş. Manifaturacısının yanında bir dükkan daha almış. Kiracıları kirayı ödemeyince orayı satmış. Babamın ölümünden sonra o dükkan tekrar satılığa çıktı, değerinin çok üstünde bir para vererek dükkanı geri aldım. Ailesinin hepsi İsrail’e gittiği için çok çocuk yapmak istemiş. O yüzden 11 kardeşiz. Şimdi 100 kişiye yakınız.

13 YAŞINDA ÖĞRENDİM

Ailemizin başına gelenleri 13 yaşında, taziyeye gittiğim bir evde öğrendim. Babama sorup cevap almak mümkün değildi, o yüzden her şeyi annemden öğrendim. Babam bu konuda hiçbir şey anlatmazdı ama sürekli, tanımadığımız kimseyi eve misafir etmememizi, kötülüğün çok sevdiğimiz yakınlarımızdan da gelebileceğini söylerdi. Yıllar sonra İsrail’deki akrabalarımızdan bizi ziyaret edenler oldu ve bu işi Yahudilerin kesinlikle yapmadığına inandıklarını söyledi. Müslüman da olsanız siz bizim akrabamızsınız, ne zaman isterseniz memleketinize İsrail’e gelebilirsiniz dediler. Babam benim memleketim burası, dedi. Gitmeyi reddetti, biz de. Bizim başımıza bu olay geldikten sonra Urfa halkı köstek değil, hepimize destek oldu. Kimseden kötülük görmedik. Bazıları ‘Sizin işiniz Müslümanlar’dan daha iyi gidiyordur’ diyor, biz de Müslümanız diye cevap veriyorum. İsrail’i merak ediyorum, akrabalarımı tanımak istiyorum ama şu anda gitmeyi düşünmüyorum.

58 yıl önce ne olmuştu

ASIRLARDIR Şanlıurfa’da yaşayan Yahudi Şorkaya Ailesi’nin Çakeri Mahallesi’ndeki evi 1947’nin 30 Ocak gecesi kimliği belirsiz kişilerce basıldı. Evde bulunanlardan, Semiha ve oğlu Yakup’un (17) boğazları kesildi, İshak (40) ile altı aylık hamile eşi Mazel (40), oğulları Yusuf(15), kızları Ester (8) ve Raşel (6) öldürüldü. Kimisinin gözleri oyulmuş, kulakları ve işaret parmakları kesilmişti. Katliamdan sadece din değiştiren oğulları Haymun (Ahmet Kemal Esmeray) kurtuldu. 4 yıl öncesine kadar Şanlıurfa’da yaşamaya devam etti.

AA