Beyazıt Meydanı'nın Derin Tarihi

Beşir Ayvazoğlu'nun "Üçüncü Tepede Hayat - Beyazıt Meydanı'nın Derin Tarihi" adlı eseri, genelde bir ara durak gibi algılamaya meylettiğimiz mekanın derin hikayesini anlatıyor.

Bizi Takip Edin
GİRİŞ 05.06.2012 15:20 GÜNCELLEME 05.06.2012 15:22 KİTAP
Beyazıt Meydanı'nın Derin Tarihi
Beyazıt Meydanı'nın Derin Tarihi

Canan hatipoğlu'nun kitap kritiği

Beyazıt Meydanı'nı bil­meyen yoktur. Ger­çekçi olalım, Beya­zıt'ta daimi bir keşme­keşin sürüp gitmesi herkes için rahatsızlık yaratan bir durum...

Merkez otobüs du­raklarından biri olması sebebiyle var olan aşırı kalabalık, hele be­lirli bir mevsimden sonra turist­lerle neredeyse nüfusunun dörde katlanmasından dolayı "Bitse de gitsek" hissi yaratır.

Gündüz ka­labalıktan adım atamazken gece­si ayrı derttir, bir insan dahi bu­lamazsınız, üstelik güvende de hissedemezsiniz.

Ama diğer taraftan da tarihi ya­pısı ve hikâyesiyle dikkat çekici­dir. Gerçi yine gelen yabancı mi­safirlerden başka kimse de keş­fetmeye çalışmaz. Beşir Ayvazoğlu'nun Kubbealtı Neşriyatı'ndan çıkan son kitabı "Üçüncü Te­pede Hayat - Beyazıt Meydanı'nın Derin Tarihi" bir anlamda bu hi­kayeyi keşfetmek için güzel bir vesile sunuyor.

BEYAZIT, BAYEZIT, BEYAZID

Üçüncü Tepede HayatKitabın önsözünde de Ayvazoğlu, neden bu kitabı yazdığım anlatarak başlıyor sö­ze... Hatta çok karıştı­rılan bir noktaya açık­lık getiriyor. Malum, Beyazıt sözcüğü üze­rinde bir fikir birliği pek yoktur. Beyazıt, Bayezıt, Beyazıd söy­leniş ve yazılış şekille­rinden sadece bir ka­çı.. Muammalı bir ko­nu. Beşir Ayvazoğlu eski dergilerdeki imlada kullanıldığım söyle­se de günümüzün ba­sınına kibar davran­mış, zira bu karışıklık hala yaşanmakta.

Ayvazoğlu'nun belirttiği üzere doğrusu Bâyezid olmakla beraber, bugün kul­lanılış biçimine ve ismin kitabın kapağında kullanılışına sadık ka­larak, bu yazıda Beyazıt olarak kullanmaya devam edeceğim.

"Üçüncü Tepede Hayat" şöy­le bir karıştırdığınızda deneme­lerden oluşuyor gibi görülse de aslında bir nevî Beyazıt'ın roma­nı...

Beyazıt Hamamı'ndan başla­dığı hikâyesini ilmek ilmek örü­yor. Belki de çıkarıla­cak en net sonuç ta­rih tahribatının, günümüze ait bir sorun olmayışı.

Bilenler bilir, bil­meyenler için not düş­müş olalım, Laleli'den Beyazıt Meydanı'na doğru giden, tramva­yın geçtiği caddenin adı Ordu Caddesi'dir. Bugünkü Ordu Caddesi'nin inşası, yol ge­nişletme çabaları, Cumhuriyet'in kuru­luşundan sonraki mo­dernizasyon, hatta ve hatta sadece mel'un kabul edilen bir takım olaylar yüzünden yaşatılan/yaşa­tılmaya çalışan tahribat derken eskilerin Beyazıt'ıyla bugünkü Beyazıt epey farklı noktalarda...

Kaldı ki kitapta ve bu sayfada da olan fotoğrafta da göreceksiniz; çok uzak bir tarihte değil, İSO'la­rın başında bile Beyazıt bambaş­ka bir yer. Bugün Beyazıt Hama­mı, İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'ne komşu olmakla beraber, 1930ların başında hama­mın duvarına dayanan sıra sıra evlerle komşu...

Dahası fotoğrafta görüldüğü üzere bugünkünden epey dar olan cadde, değişimin boyutunu gözler önüne seriyor.

Beşir Ayvazoğlu, kitap boyun­ca zamanın içine karışıp adeta yakarcasına anlattığı bir dille Be­yazıt'ın her köşesine dokunmayı ihmal etmiyor. Her ne kadar kendisi kitaptan "hayalimdeki ki­tap için hareket noktası teşkil edecek bir metin" diye bahsetse de Beyazıt'a dair titiz ve derin bir araştırmanın ürünü olan kitap okuyucu için önemli bir kaynak...

Kitabın tasarımını atlamadan yazıyı bitirmemek gerek... Zira Ersu Pekin'in yaratıcı çalışması kitabı sıradan olmaktan kurtarı­yor. "Üçüncü Tepede Hayat" ta­sarımıyla, kitap tasarımında sa­nat yapılabilmesinin mümkünlüğünü gösteriyor.

KİTAPTAN

Mehmet Akif in 29 Aralık 1936 gunO Bayezid Camii'ne getirilen cenazesi kimsenin hikâyesini bıçak gibi ortadan ikiye kesmemiş, kimsenin "hep yek"le "dÜ se"si arasına girmemiş, yani kimseyi ayağa kalkmak mecburiyetinde bırakmamıştır; çünkü şiddetli poyrazın estiği çok soğuk ve yağışlı bir aralık günü bir otomobille Bayezid Camii'ne getirilmiş, çıplak tabutu dört hamal tarafından musalla taşına taşınmıştır. Bütün gece kar yağdığı için ortalık bembeyazdır.

Küllük Kahvesi'nin kapalı bölümünde oturan üniversiteli gençler, cenazenin Akif'e ait olduğunu öğrenince derhal dört bir tarafa dağılıp herkesi haberdar eder, tabutu kolluk kuvvetlerine aldırmaksızın, muhtemelen Emin Efendi Lokantası'ndan aldıkları bayrağa sararak namazdan sonra Edirnekapı'ya kadar omuzlarında taşırlar. Bu cenaze töreni, Beyazıt'ta Cumhuriyet'ten sonraki en önemli ve anlamlı törenlerden biridir.

Vatan Kitap

Kitapla ilgili teknik bilgiler ve interneti üzeriden sipariş şartlarını görmek için bu linki kullanabilirsiniz

YORUMLAR İLK YORUM YAPAN SEN OL