400 yıllık Osmanlı camisi, onlarca belgeye rağmen yok sayılıyor!

Sultanahmet'in yanı başındaki Arasta Çarşısı'nda İSTED tarafından kalıntıları bulunan 400 yıllık Kabasakal Camii'nin tescili, onlarca belgeye rağmen önce istinaf mahkemesi, sonra da Danıştay tarafından kaldırıldı.

ABONE OL
GİRİŞ 09.09.2022 18:31 GÜNCELLEME 09.09.2022 20:12 KÜLTÜR
 400 yıllık Osmanlı camisi, onlarca belgeye rağmen yok sayılıyor!
400 yıllık Osmanlı camisi, onlarca belgeye rağmen yok sayılıyor!

  
Haber7

  • Tarihi Kabasakal Camii ve arazisinin tescilini kanıtlayan 70'ten fazla belgeye ulaşıldı.
  • Mahkeme, camiyi tescil ederek ihya edilmesinin önünü açtı.
  • Ancak yapılan itiraz sonrası önce istinaf mahkemesi, ardından da Danıştay tarafından tescil kaldırılarak caminin ihyası durduruldu.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Türkiye'deki Müslümanlara bıraktığı paha biçilemez miraslardan biri daha engellemelerle karşı karşıya kaldı. Sultanahmet'teki 400 yıllık Kabasakal Sinan Ağa Camii, mahkeme tarafından üç bilirkişi raporu ve onlarca tarihi belgeyle tescil edilmesine rağmen, yapılan itiraz sonucu İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. İdare Dava Dairesi tarafından, "eldeki verilerin yetersiz olduğu" gerekçesiyle tescili kaldırdı. Sonrasında Danıştay 6. Dairesi de benzer bir karara imza atarak 4'e karşı 1 oyla cami ihya projesini iptal ettirdi., 1917'de yangında hasar gördükten sonra yıkılan cami, avlusundaki çeşme ve şadırvan kalıntılarıyla var olma mücadelesi veriyor.

Fatih Sultan Mehmet'in vakfiyesi olan Silivri Fatih Camii'nin yıkılması için sinsi plan!Fatih Sultan Mehmet'in vakfiyesi olan Silivri Fatih Camii'nin yıkılması için sinsi plan!

1917'DE YANGINDA HASAR GÖRDÜ

İstanbul Fatih'te Sultanahmet Camii'nin yanı başındaki Arasta Çarşısı'nda bulunan Kabasakal Sinan Ağa Camii, 1600'lü yıllarda Müteferrikbaşı Sinan Ağa tarafından inşa ettirildi.

400 yıl boyunca Müslümanların ibadet ettiği cami, 1917 yılında çıkan yangında hasar gördü. Onarımı yapılmayan cami uzun bir süre kullanılmadı ve arazi kendi haline terk edildi. 1937'de "Yanmış Kabasakal Sinan Ağa Camii Arsası" olarak tescil ettirilip, yıkılan caminin yeri Vakıflar Müdürlüğü'ne bırakıldı.

CAMİNİN TESCİLİNİ KANITLAYAN ONLARCA BELGE VAR

İstanbul Çevre Kültür ve Tarihi Eserleri Koruma Derneği (İSTED), camiyle ilgili 70'ten fazla belgeye ulaştı. Hüseyin Ayvansarayi'nin Hadikatü’l-Cevami ve Alman Mavileri adlı eserler başta olmak üzere birçok Osmanlı, Fransız ve Alman tarihi belgelerinde caminin yangından önceki ve sonraki hallerine ilişkin fotoğraf, harita ve imar planı elde edildi. İSTED, 2017'de bu belgelerle İstanbul 4 no'lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na başvurdu.

MAHKEME "BELGELER YETERLİ" DEYİP CAMİYİ TESCİL ETTİ

İSTED'in başvurusunun ardından İstanbul 4 no'lu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 23.11.2017 tarih, 5939 sayılı kararla cami ve arazisinin tescil edilmesine karar verdi. Karara göre caminin Fatih Cankurtaran Mahallesi, 65 ada, 2, 3, 14, 15, 16 sayılı parsellerde tescilinin mevzuat kapsamında mümkün olduğu belirlendi. Kurul kararında, elde edilen görsel verilerin ihya için yeterli olduğuna vurgu yapılırken, cami temellerinin tespiti amacıyla ilgili müze denetiminde kazı yapılması talimatı da yer aldı. 

VAKIFLAR İTİRAZ ETTİ, KONU MAHKEMEYE TAŞINDI

Ancak sonraki süreçte Vakıflar Genel Müdürlüğü, bu karara itiraz ederek konuyu Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'na taşıdı. Kurul, 26.12.2018 tarihli 1153 sayılı kararında, tescil kaydını iptal ettirdi. Bunun üzerine konu yargıya taşındı.

Açılan davada İstanbul 5. İdare Mahkemesi; Anayasanın “Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması” maddesi ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na atıfla, Vakıflar Müdürlüğü’nün iptal kararının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle 30.10.2020 tarih, 2020/1508 sayılı kararla kaldırdı. Kurul kararında mimar, sanat tarihçisi ve şehir planlayıcısı olmak üzere 3 kişilik bilirkişi raporu da göz önünde bulunduruldu.

İSTİNAF "BELGELER YETERSİZ" DEYİP TESCİLİ KALDIRDI!

Kurulun kararı, sonraki süreçte Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından istinafa taşındı. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. İdare Dava Dairesi, Vakıflar’ın itirazını kabul ederek yerel mahkemenin hükmünü 15.09.2021 tarih, 2021/2199 sayılı kararıyla iptal etti. 
Camiyle ilgili onlarca fotoğraf, harita ve kaynağa rağmen iptal kararında "caminin mevcudiyetine dair cephe tespitine ilişkin eldeki verilerin yetersiz olduğunun" öne sürülmesi şaşkınlıkla karşılandı.

SON KARAR MERCİ DANIŞTAY DA REDDETTİ

Caminin ihyası için İSTED'in sürdürdüğü çalışmaların istinaf mahkemesinin ardından son karar merci olan Danıştay tarafından da durdurulduğu öğrenildi. 

Danıştay Tetkik Hakiminin "İSTED'in temyiz talebinin kabulü, istinaf kararının bozulması" yönündeki mütalaasına rağmen Danıştay 6. Daire'nin 14.05.2022 tarih, 2022/7019 sayılı kararında 4'e bire karşı oyla cami ihya projesini iptal ettiği belirtildi.

TESCİLİN İPTALİNE TEK RET OYU VEREN DANIŞTAY HAKİMİN OY İZAHI: İHYASI MÜMKÜN

Akit'in ulaştığı bilgiye göre oy çokluğuyla alınan karara katılmayan Danıştay Hakimi Cafer Ergen'in ders niteliğindeki karşı oy izahında, bilirkişi raporuna atıf yaparak, "Kabasakal Camiinin, bulunduğu yakın çevresinde ihya edilmesinin /.../ herhangi bir özgün niteliğe sahip yapıya zarar vermeyeceği, elde edilen tarihsel yazılı-görsel verilerin ihya için yeterli olduğu, Kabasakal Camii'nin, konumu, plan özellikleri, malzeme, inşa tekniği, cephe özellikleri ve minaresinin durumu hakkında yeterli bilgi bulunduğu, ilgili kuruldan onaylatılacak projeler doğrultusunda gerçekleştirilecek teknik süreç çerçevesinde ihyasının mümkün olduğu" vurgulandı.

İSTED ise bu karar karşısında "Tarihi eserlerin yaşamasına ve yeni eserlerin ortaya çıkmasına katkıda bulunmak; çevrenin geçmişten miras değil, geleceğe emanet olduğu şuurunun oluşması" için hukuki girişimlerini devam ettirdiğini söylüyor.

KAYNAK : Haber7
Abdurrahman Koç Haber7.com - Editör
Haber 7 - Abdurrahman Koç
YORUMLAR 68 TÜMÜ
  • Baston 2 ay önce Şikayet Et
    Ben anlamıyorum zamanında şurada şu var di burada bu var di.Tarihi eser.Bu zamana kadar sağlam gelmişse kabul.Yerinde yeller esiyor yeniden yap tarihi eser yok kardeşim böyle birşey.Dünyanın parasını boşu boşuna gömüyorlar.Bizde orta Asya'dan geldik git bakalım kabul edecekler mi
    Cevapla
  • Zehni 2 ay önce Şikayet Et
    Laiklige yemin edilen bir ülkede olur böyle şeyler
    Cevapla
  • Ali 2 ay önce Şikayet Et
    Camiler ihya olmasın ama batı Anadolu’da eşilen çukurdan antik Yunan’dan bir taş çıktı diye milletin malına mülküne el konulsun oralar sit alanı olsun..Vatandaşa da taşları görmeye turist gelecek sen de para kazanacaksın diye ağzına bir parmak bal çalarlar!..Birileri düzenini iyi kurmuş..
    Cevapla
  • Misafir 2 ay önce Şikayet Et
    Kiseleri yıkın ama osmanlı eserine sahip çıkalım ecdat bu toprakları kanla kılıçla kazandı bize emenet etti emanete hiyanet eden vatan hainidir
    Cevapla
  • Misafir 2 ay önce Şikayet Et
    Esas bu kararda imzası olanları bir araştırın kimlerdenmişler
    Cevapla
Daha fazla yorum görüntüle

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR