İstanbul'da Bediüzzaman Sempozyumu: 60 ülkeden akademisyen ve İslam alimi katılacak

İstanbul İlim ve Kültür Vakfı (İİKV) tarafından düzenlenen 13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu, 4–7 Ekim 2026 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilecek. Sempozyum öncesinde İİKV merkezinde düzenlenen basın toplantısında, programın akademik çerçevesi, uluslararası katılımı ve temel hedefleri kamuoyuyla paylaşıldı.

Basın toplantısında İİKV Mütevelli Heyeti Başkanı Said Yüce, Duke Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Tuna, Doç. Dr. Ünal Akyüz ile Afro-Asya Üniversiteler Birliği Genel Sekreteri Prof. Dr. Eşref Abdürraafi el-Durfili sempozyumun farklı boyutlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

60 ÜLKEDEN 668 BİLDİRİ ÖZETİ

Sempozyuma 60 ülke ve 448 farklı kurumdan toplam 668 bildiri özeti ulaştı. Bilimsel değerlendirme ve program çalışmalarının ardından 262 tebliğ nihai akademik programa seçildi. Tebliğlerin 90’ı Türkçe, 111’i Arapça, 48’i İngilizce ve 13’ü Rusça sunulacak. On bir bağımsız salonda eş zamanlı yürütülecek program, 58 yüz yüze ve 10 çevrimiçi olmak üzere toplam 68 akademik oturumdan oluşacak. Akademik oturumların yanı sıra açılış programı, beş özel oturum, üç forum, kitap tanıtımı, atölye çalışmaları ve kapanış programı gerçekleştirilecek.

Sempozyumun resmî internet sitesi de uluslararası ölçekte yoğun ilgi gördü. Site, son 30 günde 2,5 milyondan fazla ziyaret aldı.

SAİD YÜCE: “İNSANLIĞIN ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK KRİZ, FITRATIN BOZULMASIDIR”

Gerçekleştirilen basın toplantısında sempozyumun vizyonuna dair önemli değerlendirmelerde bulunan İİKV Mütevelli Heyeti Başkanı Said Yüce, çağımızdaki krizlerin yalnızca savaşlar, siyasi gerilimler ve ekonomik sorunlarla sınırlı olmadığına dikkat çekti. Yüce, “Küresel Krizlere Kur’ânî Çözümler” temasının savaşlardan adaletsizliğe, aile hayatından gençlerin anlam arayışına, dijitalleşmeden çevre ve iktisat meselelerine kadar çok geniş bir alanı kapsadığını belirterek şunları söyledi:

“İnsanlığın önündeki en büyük kriz, fıtratın bozulmasıdır. Bugün insanlık savaşlar, göçler, adaletsizlikler, aile kurumunun zayıflaması, gençliğin anlam arayışı, dijital çağın doğurduğu yeni problemler, inanç ve ahlâk alanındaki sarsıntılarla karşı karşıya. Bu krizlerin her biri insanı hakikat, hikmet, adalet, merhamet ve iman ekseninde yeniden düşünmeye davet ediyor.”

Siyasi, ekonomik ve teknolojik tedbirlerin gerekli olduğunu ancak bunların tek başına yeterli olmayacağını ifade eden Yüce, insanın yaratılış gayesiyle, Yaratıcısıyla ve diğer insanlarla kurduğu bağın da çözüm arayışlarının merkezinde bulunması gerektiğini vurguladı.

Yüce, “Kur’ân’ın hakkı, fazileti, yardımlaşmayı ve kardeşliği esas alan medeniyet anlayışının çağımızın sorunlarına sağlam bir bakış sunduğuna inanıyoruz” dedi.

Bediüzzaman Said Nursî’nin yaklaşımının bugünün sorunları açısından yeniden ele alınacağını belirten Yüce, özellikle medeniyet anlayışına ilişkin değerlendirmelerine dikkat çekerek şöyle devam etti:

“Bediüzzaman, bir medeniyetin değerini insanlığın tamamına yahut hiç olmazsa büyük çoğunluğuna huzur ve saadet sağlayabilmesiyle değerlendiriyor. Kur’ân medeniyetinin hak, adalet ve yardımlaşma vurgusu bu yüzden bizim için hayatîdir.”

EŞREF ABDÜRRAAFİ EL-DURFİLİ: ULUSLARARASI AKADEMİK İŞ BİRLİKLERİ GİDEREK GENİŞLİYOR

Afro-Asya Üniversiteler Birliği Genel Sekreteri Prof. Dr. Eşref Abdürraafi el-Durfili ise İstanbul İlim ve Kültür Vakfı’nın yıllar içinde geliştirdiği uluslararası akademik ilişkilere dikkat çekti. Vakfın çalışmalarının zaman içerisinde Risale-i Nur’un tanıtılması ve okunmasının ötesine geçerek akademik ve ilmî bir nitelik kazandığını belirten el-Durfili, farklı ülkelerdeki üniversiteler, akademisyenler, araştırmacılar ve uluslararası kuruluşlarla kurulan ilişkilerin sempozyumların uluslararası katılımını da güçlendirdiğini ifade etti.

Ezher ve Zeytune gibi köklü akademik kurumlar başta olmak üzere farklı ülkelerdeki üniversitelerle ilişkiler geliştirildiğini aktaran el-Durfili, Türkiye dışında Tunus, Mısır, Fas, Pakistan ve Katar gibi ülkelerde de akademik çalışmalar gerçekleştirildiğini söyledi.

Sempozyuma katılacak isimlerin farklı coğrafyalardaki ilmî ve fikrî birikimi İstanbul’da buluşturacağına işaret eden el-Durfili, uluslararası akademik çevrelerde Bediüzzaman Said Nursî’nin düşüncelerine yönelik ilginin ve bu alandaki akademik çalışmaların giderek genişlediğini kaydetti.

MUSTAFA TUNA: BİLGİMİZ ARTIYOR ANCAK DOĞRUYU YAPMA İRADESİNDE SORUN YAŞIYORUZ

Duke Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mustafa Tuna ise çağımızın önemli paradokslarından birinin, insanlığın tarihte hiç olmadığı kadar büyük bir bilgi birikimine sahip olmasına rağmen karşı karşıya olduğu sorunları çözmekte zorlanması olduğunu söyledi. Özellikle gençlerin gelecek konusunda ciddi bir belirsizlikle karşı karşıya bulunduğuna işaret eden Tuna; mesleklerin dönüşümü, yapay zekânın gelişimi ve teknolojinin yol açtığı değişimlerin bu belirsizliği daha da artırdığını ifade etti.

İnsanlığın sorunları ve bunların çözüm yolları konusunda önemli bir bilgi birikimine sahip olduğunu ancak bilgiyi eyleme dönüştürecek değer ve irade boyutunda sorun yaşadığını belirten Tuna, insan hayatına yeniden anlam ve sorumluluk duygusu kazandırılması gerektiğini vurguladı.

Bediüzzaman Said Nursî’nin düşüncelerinin bu noktada önemli bir yaklaşım ortaya koyduğunu ifade eden Tuna, insanın dünyadaki varlığını yalnızca maddi bir çerçevede değil, Yaratıcısına ve içinde bulunduğu dünyaya karşı sorumluluklarıyla birlikte ele alan bu yaklaşımın uluslararası akademik çevrelerde de karşılık bulduğunu söyledi.

ÜNAL AKYÜZ: AKADEMİK SONUÇLARI KARAR VERİCİLERE TAŞIMAYI HEDEFLİYORUZ

Doç. Dr. Ünal Akyüz de sempozyumun yalnızca akademisyenleri değil, karar vericileri, uzmanları ve farklı ülkelerden kurum temsilcilerini aynı zeminde buluşturmasının önemine dikkat çekti.

Sempozyuma gelen yoğun başvurunun İslâm dünyasının kendi meseleleri üzerinde düşünme ve çözüm geliştirme yönündeki güçlü ilgisini gösterdiğini belirten Akyüz, başvuruların önemli bir bölümünün İslâm coğrafyasından geldiğini söyledi. Sempozyumda yeni dünya düzeninde medeniyet tasavvuru, vahiy merkezli toplum ve aile, modern çağın sosyal ve manevî meseleleri, iktisat, çevre ve yapay zekâ gibi güncel konuların ele alınacağını ifade eden Akyüz, akademik çalışmaların somut sonuçlara dönüşmesini önemsediklerini vurguladı.

Akyüz, “Bu tür sempozyumlarda çok değerli çalışmalar ortaya çıkmasına rağmen sonuçların zaman zaman raflarda kaldığını görüyoruz. Biz burada ortaya çıkacak görüş ve çözüm önerilerini karar vericilerle, bakanlıklarla, uluslararası kuruluşlarla ve ilgili kurumlarla paylaşmayı planlıyoruz” dedi.

Bediüzzaman’ın “müspet hareket” anlayışının günümüzün toplumsal ve bölgesel sorunlarının değerlendirilmesi bakımından da önemli imkânlar sunduğunu belirten Akyüz, sempozyumda sunulacak yaklaşık 260 akademik çalışmanın sonuçlarının derlenerek politika geliştiren kurumların da istifadesine sunulmasının hedeflendiğini söyledi.

AÇILIŞ 4 EKİM’DE AKM’DE

13. Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumu’nun açılış programı 4 Ekim Pazar günü saat 10.00’da İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) gerçekleştirilecek.

Sempozyumun açılış programı 4 Ekim Pazar günü saat 10.00’da İstanbul Taksim’deki AKM’de başlayacak. Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi İmam Hatibi Hafız Ferruh Muştuer’in Kur’ân-ı Kerîm tilavetinin ardından Sempozyum Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Bayram Özer’in konuşmasından sonra program, sempozyumun ana temasını anlatan kısa filmin gösterimiyle devam edecek.

Açılış konuşmalarında; İİKV Mütevelli Heyeti Başkanı Said Yüce, Pakistan İslam Âlimleri Birliği Başkanı ve eski bakan Mevlâna Fazlurrahman, Dünya Müslüman Âlimler Birliği Başkanı Prof. Dr. Ali Karadaği, Ezher-i Şerif Yüksek Ulema Meclisi Üyesi Prof. Dr. İbrahim el-Hüdhüd, gazeteci ve yayıncı Lauren Booth, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş ve Suriye Evkaf Bakanı Dr. Muhammed Ebulhayr Şükrü söz alacak. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ni temsilen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz’ın konuşmasıyla açılış bölümü tamamlanacak.

Ulusal ve Uluslararası alandan dinî ve ilmî kurum temsilcileri ve üniversite mensuplarını aynı kürsüde buluşturan bu sempozyumda; çağın krizleri karşısında İslâm dünyasında ilmî iş birliği imkanlarının geliştirilmesi ve Kur’ân merkezli bir medeniyet tasavvurunun bu krizlere yönelik çözüm önerileri tartışılacak.

AÇILIŞ ÖZEL OTURUMU

Açılış günü ikinci bölümünde (12.35-14.00) Kelam Research’ten Dr. Aref Ali Nayed başkanlığında yapılacak “Kur’an ve Sünnet Ekseninde Yeni Dünya Düzeni İçin Medeniyet Tasavvuru” başlıklı özel oturumda İlmi ve Fikri Araştırmalar Merkezi’ni (İFAM) temsilen Dr. İhsan Şenocak, Suriye Arap Cumhuriyeti Müftüsü Dr. Usame er-Rifâî, Cezayir Üniversitesinden Prof. Dr. Ammar Ceydel ve Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Prof. Dr. Nevzat Tarhan konuşacak.

5 Ekim Pazartesi günü saat 16.00-17.00 arasında gerçekleştirilecek “Kur’an ve Sünnet Ekseninden İnancın Toplum Üzerindeki Dönüştürücü Etkisi” başlıklı forumu Beytülmakdis Öncüleri Derneği Başkanı Recep Songül yönetecek.

Pazartesi günü gerçekleştirilecek olan birinci forumda; Dünya Müslüman Âlimler Birliği Başkanı Prof. Dr. Ali Karadaği, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Kâmil Yılmaz, İbn Haldun Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Alparslan Açıkgenç ve Dünya Müslüman Âlimler Birliği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İsam el-Beşir, inancın birey ve toplum hayatındaki kurucu ve dönüştürücü etkisini farklı yönleriyle değerlendirecek.

VAHİY MERKEZLİ TOPLUM VE AİLE

5 Ekim Pazartesi günü 17.00-18.00 saatleri arasında yapılacak “Vahiy Merkezli Toplum ve Aile” başlıklı ikinci forumun moderatörlüğünü ABD Duke Üniversitesi öğretim üyesi Doç. Dr. Mustafa Tuna üstlenecek.

Hasanah Foundation’dan Dr. Mizanur Rahman Azhari, Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesinden Dr. Rania Awaad, Gümüşhane Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Samet Yahya Bal ve psikolog Dr. Berrin Göncü vahiy merkezli toplum anlayışını, aile kurumunu ve nesil eğitimini güncel sorunlar çerçevesinde değerlendirecek.

MODERN ÇAĞIN SOSYAL MESELELERİNE ÇÖZÜMLER

6 Ekim Salı günü 16.00-17.30 saatleri arasında yapılacak “Kur’an ve Sünnet Ekseninde Modern Çağın Sosyal Meselelerine Çözümler” başlıklı forumu Türkiye Uluslararası İslam, Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ahmet Temel yönetecek. Suhaib Webb Institute of Sacred Sciences kurucusu İmam Dr. Suhaib Webb, El-Ezher Üniversitesi eski rektörü Prof. Dr. İbrahim el-Hüdhüd, Sapience Institute’tan Dr. Hamza Andreas Tzortzis, Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden Doç. Dr. Ahmet Kavlak ve Fas Eski Başbakanı Dr. Sadeddin el-Osmani günümüz insanının ve modern toplumun karşı karşıya bulunduğu sosyal sorunları, inanç, ahlâk ve eğitim ilişkisi içinde ele alacak.

Özel Oturumlar, Atölye Çalışması ve Bediüzzaman Said Nursi ile İlgili Yeni Yayınların Tanıtımı

Programda tematik forumların yanı sıra “Küresel Krizler ve Yapay Zekâ”, “Sanattan Tevhide” ve “Anlam ve Aidiyet Arayışında Aile Kurumu ile Yeni Eğitim Paradigmaları” başlıklı özel oturumlar da yer alacak.

KAPANIŞ VE ÇEVRİMİÇİ OTURUMLAR

Yüz yüze program, 6 Ekim Salı günü 18.00-19.00 saatleri arasında yapılacak kapanış oturumu ve sonuç bildirgesinin okunmasıyla tamamlanacak.

Sempozyumun dokuz çevrimiçi akademik oturumu ise 7 Ekim’de gerçekleştirilecek.