Batan geminin malları!..

Denizlerde doğal hayatı bozan batıkları çıkaranlardan devlet 1 kuruş bile almayacak. Türkiye'de ilk kez uygulamaya geçilen yeni düzenleme kapsamında Kumkapı'da 1999 yılında çıkan fırtına sonucu batan ve yıllardır sahil yoluna yaslanmış durumda bekleyen 4 bin 289 grostonuluk Selin's adlı geminin çıkarılma işlemi ihale edildi.



Batık gemi çıkarmak isteyenler İstanbul'da Liman Başkanlığı'na ihale için başvurabilecek. İhale şartı çok basit; Gemiyi çıkaran satıştan elde ettiği

gelirin bir kısmıyla önce batık geminin personelinin tazminatını ödeyecek, kalanı kendisinin olacak.



Dipte 52 gemi var



Türkiye'de özellikle boğaz geçişleri sırasında çoğu tehlikeli atık yüklü 20'si Marmara Denizi'nde olmak üzere toplam 52 gemi, fırtına, kaza ya da

teknik yetersizlik gibi nedenlerle battı. Türk Boğazları 30 kilometre uzunlukta 90 derece kıvrımları olan geçiş güzergahı özellikle yabancı denizciler için riski olan bir alanda bulunuyor. Yılda 45 bin geminin

geçtiği boğazlarda birçok kaza yaşanmasına rağmen bunlardan 20'si Marmara sularında batttı.



Denizde ganimet var



Gemi sahipleri çoğu zaman yaşı geçmiş yada çok derindeki batık gemilerini masraflı olduğu gereçkesiyle çıkarmak yerine sigortadan para almayı tercih ediyor. Devlet şimdi hem bu batık gemilerin zararlı etkisinden kurtulmak hemde 23 yılı aşkın zamandır dip kirliliğine yol açan atıklardan kurtulmak

için ilginç bir yöntem geliştirdi. Denizcilikte yaygın olan, "Denizde bulunan bulanındır" deyimine tam da örtüşen bir genelge yayınlandı.



Denizcilik Müsteşarlığı'nca yayımlanan genelgeye göre batık gemiler artık kim çıkarırsa onun olacak. Gemi hurdasının kilosunun 100 ile 150 dolar arasında satıldığı bildirildi.



Birinci öncelik işçiye



Denizcilik Müsteşarlığı Liman Başkanlığı'na başvuruda bulunan herkes çıkarmak istediği batıkla ilgili ve çıkarma yöntemlerini gösterir bir rapor hazırlayacak. Taliplinin bu teklifi değerlendiren müsteşarlık, batık gemide çalışan işçiler varsa onların alacaklarının ödenmesi kaydıyla geminin çıkarma işini başvuran firmaya verecek. İhaleyi Liman Başkanlığı ve İstanbul

Defterdarlığı yapıyor. Bunun için tek koşul geminin batış tarihinin üzerinden 1 yıl geçmiş olması gerekiyor. Yeni düzenlemeyle daha önce 3 yıl olan süre de 1 yıla indiriliyor.



İlk önce Kumkapı'daki Selin's çakırılacak



Batık gemiyi çıkarmak isteyenlerin Sahil Güvenlik Marmara ve Boğazlar Bölge Müdürlüğü, Liman Başkanlığı İstanbul Bölge Müdürlüğü, İstanbul Gümrük

Muhafaza Başmüdürlüğü, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Tarım İl Müdürlüğü, Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Genel Müdürlüğü Türk Boğazları Gemi Trafik

Hizmetleri Bölümü, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Deniz Limanı Şube Müdürlüğü, geminin battığı yerdeki belediye ve kaymakamlık ile yabancı geminin Türkiye

acentasından başvuru dosyasını onaylatması gerekiyor. Proje kapsamında ilk batık gemi ihalesi yapılarak 1999 yılında fırtına nedeniyle karaya oturan Honduras bandralı Selin's adlı 4 bin 289 gross tonluk Kumkapı'daki batık için yapıldı. Önümüzdeki günlerde kıyıya vuran ve 5 yıldır bekleyen Selin's

çıkarılması bekleniyor.



Şile açıklarında batan Anatolya 1 adlı gemiyi çıkarmak için başvuran Dantek Murat Denizcilik adlı firmanın Sahibi Elvan Gürbüz, projenin son derece iyi

olduğunu ancak çok fazla kurumdan onay alınması gerektiği için çok vakit kaybettiklerini kaydetti. Batık çıkarma işinin sanıldığı kadar karlı bir iş

olmadığını ancak yeni düzenleme ile boğaz diplerinde kirliliğe yol açan atıkları temizlemenin bir dalgıç olduğu için kendisini mutlu ettiğini söyleyen Gürbüz, prosödürün biraz hafifletilmesi halinde ilgi

gösterilmeyeceğini söyledi.



İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'nde çıkarılmayı bekleyen batıklar;



İşte batık gemiler:



1-Volgodon (Rusya) Sivriada açıkları kötü hava şartları (1996)

2-Çeliktrans(Türkiye) Yeniköy açıkları Malta-Maria ile çarpışma (1996)

3-Berrak (Honduras) Kartal açıkları Fahri Ekşioğlu ile

çarpışma(1996)

4-Denizatı (Türkiye) Tarabya önleri İtalyan-Leoinis ile çarpışma (1991)

5-Rebunion(Lübnan) FSM köprü altı Filipin-Madonna ile

çarpışma(1991)

6-Nuvo(Türkiye) Tuzla açıkları dümen kilitlenmesi sonucu battı

7-Kheibat(Lübnan) Kumkapı çakarı kötü hava şartları nedeniyle battı

8-Egemen2(Türkiye) Yenikapı deniz otobüsü ile çarpışma

(1995)

9-K.Kefeli(Türkiye) Beşiktaş önlerinde 1979

10-Ashraf(Kamboçya) Ambarlı açıkları 1998

11-Şirincan(Türkiye) Tuzla-Aydınlıköyü kötü hava şartları (1998)

12-Armani (Honduras) İst.boğaz çıkışı çatışma nedeniyle (1987)

13-M.Mete(Türkiye) Beşiktaş önleri çatışma nedeniyle (1989)

14-Lokparbha(Hindistan) Rumeli Hisarı çatışma nedeniyle (1976)

15-Selin's (Honduras) Kumkapı Sahili fırtınada karaya

oturdu(1999)

16-Semele Belize Yeri bilinmiyor çatışma sonucu

battı(1999)

17-K.Cavit(Türkiye) Türkeli Feneri önü çatışma sonucu battı (2001)

18-A Piramid(Türkiye) Kuruçeşme Su alarak (2000)

19-Anatolya1 Şile açıkları Kötü hava koşulları(2003)

20-Hera (Romanya) Türkeli feneri açığı Fırtınada 73 metre dipte (2004)



Boğazda tehlikeli atıkla batan gemiler



1-Lutsk ve Krasny (1996)

2-İndipendenta(1979)

3-Unirea (1982)

4-Rubunion 18 (1091)

5-M.Lily (1991)

6- Nassia (1994)-Fuel oil yüklü

7-Shipbroker (1994)-Fuel oil yüklü

8-Jumbur ve Datong Shan (1996) koyun yüklü

9-Volganeft çıkarıldı.Florya-1999 ağır fuel oil

10-Semele-Şipka Aharkapı'da 41 metre dipte (1999)

11-Malta Bandralı Gotia- Ahırkapı (2002)

12-Strontsıy-Anadolu fenerinde kırıarak battı.Fuel oil yüklü (2003)

13-Svyatoy Panteleymon (2003)-fuel oil. Enkaz çıkarılması için kesiliyor.

14-Hera (2004)'de battı. Petrol ve kömür yüklü.

15-Lujin 1(Romanya) 2004'de battı.