COP31'de çarpıcı rapor: İklim krizinin faturasını en ağır kadınlar ödüyor

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) Doğu Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktörü Florence Bauer, iklim kaynaklı afetlerin kadınlar ve kız çocukları üzerindeki etkilerine dikkati çekerek, iklim kriziyle mücadelede kadınların ve gençlerin karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerektiğini belirtti.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen ve iklim değişikliğiyle mücadelede dünyanın en önemli organizasyonu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) devam ediyor.

Bauer, COP31'de iklim krizinin hangi kesimleri ne kadar etkilediğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"YERİNDEN EDİLEN HER BEŞ KİŞİDEN DÖRDÜ KADIN"

İklim krizinin kadınlar ve kız çocuklarını, toplumun diğer kesimlerine kıyasla çok daha ağır şekilde etkilediğine işaret eden Bauer, "Acil durumlarda kadınlar ve kız çocukları arasında ölüm oranları genellikle daha yüksek oluyor. Ayrıca yerinden edilme durumlarında, yerinden edilen her beş kişiden ortalama dördünü kadınlar oluşturuyor. Bunlar, iklim krizinin kadınları ve kız çocuklarını ne denli derinden etkilediğini gösteren örneklerden yalnızca birkaçı.” dedi.

Bauer, iklim değişikliğinin üreme sağlığı üzerindeki etkilerine dikkati çekerek, sıcak hava dalgalarının gebelik ve doğum komplikasyonları riskini artırdığını, sel gibi afetlerin ise hamile kadınların sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırarak anne ve bebek sağlığını tehdit edebildiğini belirtti.

Afet ve kriz dönemlerinde de gebelik ve doğumların devam ettiğini aktaran Bauer, özellikle giderek sıklaşan sıcak hava dalgalarının anne sağlığı üzerinde ciddi etkileri bulunduğunu kaydetti.

"BİR DERECE SICAKLIK ARTIŞI ÖLÜ DOĞUM RİSKİNİ YÜZDE 6 ARTIRIYOR"

Bauer, “Bilimsel veriler, hamile bir kadının doğumdan önceki bir haftalık dönemde ortalama 1 santigrat derece daha yüksek sıcaklığa maruz kalmasının ölü doğum riskini yüzde 6 artırdığını gösteriyor. Dolayısıyla hangi tür iklim kriziyle karşı karşıya olursak olalım, üreme sağlığı üzerindeki etkilerinin son derece ciddi ve kapsamlı olduğunu görüyoruz.” ifadesini kullandı.

İklim kaynaklı afetlerin toplumsal cinsiyete dayalı şiddeti veya suç oranlarını artırdığına ilişkin bilimsel kanıtların olduğuna dikkati çeken Bauer, “COP31 kapsamında Madagaskar'da gerçekleştirdiğimiz bir araştırmanın sonuçlarını açıkladık. Araştırma, bildirilen aile içi şiddet vakalarının yüzde 75'inin iklim kaynaklı bir şokla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.” diye konuştu.

Bauer, sıcaklıklar yükseldiğinde insanların daha gergin ve tahammülsüz hale gelebildiğine işaret ederek, "Ne yazık ki bu tür durumlar toplumsal cinsiyete dayalı şiddete yol açabiliyor. Bilimsel veriler ayrıca kadınların ve kız çocuklarının erkeklere kıyasla daha sık yer değiştirmek zorunda kaldığını gösteriyor.” dedi.

İklim değişikliği ve buna bağlı afetlerin kadınların üreme sağlığını olumsuz etkilediğinin altını çizen Bauer, özellikle yerinden edilme süreçlerinde bilgiye ve koruma mekanizmalarına erişimin kısıtlanmasının kadınları ve kız çocuklarını toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı daha savunmasız hale getirdiğini aktardı.

EYLEM PLANLARINDA ÜREME SAĞLIĞINA ÖNCELİK TALEBİ

Bauer, UNFPA'nın COP31'den beklentilerine dair bilgi vererek, “Öncelikle iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik Ulusal Eylem Planları’nda (NAP) üreme sağlığına ve kadına yönelik şiddetle mücadeleye yer verilmesini istiyoruz. Olumlu olan şu ki bu planların yüzde 50'sinden fazlası, söz konusu alanlarda kadınlara ve kız çocuklarına yönelik öncelikleri halihazırda içeriyor.” ifadesini kullandı.

İklim finansmanının bu konuda kritik rol oynadığını hatırlatan Bauer, şunları kaydetti:

"İklim finansmanının yalnızca yaklaşık yüzde 2,3'ü üreme sağlığı ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddetle mücadeleye ilişkin önceliklere ayrılıyor. Bu nedenle kadınların ve kız çocuklarının iklim politikalarında öncelikli olarak ele alınması için çalışmaya devam etmemiz gerekiyor. Ancak bununla da yetinmemeliyiz. Belirlenen önceliklerin yeterli finansmanla desteklenmesini sağlamalıyız ki bu politikalar insanların günlük yaşamlarında gerçekten somut bir fark yaratabilsin.”

"KADINLARA VE GENÇLERE DAHA FAZLA ALAN AÇMALIYIZ"

Bunların gerçekleştirilmesi noktasında kadınların ve kız çocuklarının iklim politikalarının oluşturulması ve karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerektiğini belirten Bauer, bu amaçla bilgi ve becerilerini geliştirecek programların hayata geçirilmesi ve kadınların öncülüğünde yürütülen projelere finansal destek sağlanması çağrısında bulundu.

Bauer, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kadınlara ve gençlere, çözümün bir parçası olabilmeleri için daha fazla alan açmalıyız. Çünkü onların bu süreçlere sunabilecekleri çok önemli katkılar var. Çocukların ve gençlerin de çözüm süreçlerine dahil edilmesini amaçlayan bir çerçeveyi hayata geçirmiş olmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. Evet, ciddi bir iklim kriziyle karşı karşıyayız. Ancak bu krize birlikte yanıt verebilmek için gerekli bilgi birikimine, motivasyona ve enerjiye de sahibiz. COP31'de bunu açıkça görüyorum. Yapmamız gereken, kadınların, gençlerin ve özellikle kız çocuklarının bu süreçlerde yer alabilmelerini sağlamak."