ABD aylardır süren operasyonların sonunda Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalandığını açıkladı. Maduro’nun hedef alınmasında görünür sebep Birleşik Devletler’e sokulan uyuşturuculardı. Ancak ana hedef daha sonra Başkan Trump’ın da açıkladığı gibi netlik kazandı: Petrolü özelleştirmek.

Venezuela’nın yeraltı kaynakları malum, çok zengin. Fakat yaptırımlar sebebiyle bu durum devletin kasasına ve halka yansımıyordu. Aslında bugün Karakas’ta yaşananlar, geçmişte Irak’ta, Libya’da ve Suriye’de yaşanan süreçlerin bir başka versiyonu. Bu üç ülkede de petrol millileştirilmiş ve Amerikalıların istediği fiyatla satılmıyordu.

YENİ LİDER MACHADO OLABİLİR

Maduro’nun Amerikan müdahalesiyle iktidardan uzaklaştırılmasından sonra önümüzdeki süreçte liberal politikalar uygulayıp yeraltı kaynaklarını özelleştirecek bir liderin ülke yönetimini ele alacağı beklenebilir. Bu ismin de büyük ihtimalle 2025 yılı Nobel Barış Ödülü sahibi Marina Machado olacağı ifade ediliyor. 

İşin tuhaf yanı da dünyaya demokrasi dersi veren Amerikalıların bir seçim olmadan Machado dayatması yapması olacaktır böyle bir durumda. 

Bolivarcı ideolojiye sahip Maduro destekçilerinin gerilla savaşına uygun coğrafyada iktidarı yeniden ele geçirmek için bir iç savaş yürütmesi de muhtemel. Tabi bunları söylemek için erken, sonuçta yeni yönetimde kimin olacağı, mevcut işlerine devam eden kişilerin görevde kalıp kalmayacağı muamma. Özellikle memur sınıfını oluşturan ordu bağlantılı Venezuela halkının.

DIŞ POLİTİKADA YENİ DÖNEM BAŞLAR

Karakas’ta ABD’ye yakın bir yönetimin göreve gelmesi halinde, Rusya, Çin ve İran’la ilişkiler yeni bir döneme girebilir. İşbirliğinin tamamen sona ermesi öngörülebilir olmasa da zaman içinde satın alımların Birleşik Devletler odaklı olması beklenebilir.

Şili, Arjantin ve Bolivya gibi İsrail ile iyi ilişkilere sahip ülkelerle diplomatik bağlar güçlenirken, Küba, Kolombiya gibi ülkelerle bu bağlar zayıflayabilir. Türkiye ile ilişkilerde olumsuz yöne bir kaymanın olacağını değerlendirmiyorum.

ASKERİ MÜDAHALE NE KADAR DEMOKRATİK?

ABD ile farklı bir ekonomik sisteme sahip bir ülkenin daha liderliği askeri yöntemlerle el değiştirirken akıllara yine demokrasi konusu geliyor. Maduro seçimleri kazanmış bir başkan, ancak karşıt görüşe sahip kişiler “seçimler legal değildi” diyor. Durum böyle olduğunda, herhangi bir demokrasinin ne kadar var olup olmadığı, güçlü ülkeler tarafından belirlenir hale geliyor.

Dolayısıyla gerçek halk iradesinin sorgulanması için uluslararası bir komite gerekiyor. Ancak bu Birleşmiş Milletler gibi yaptırım gücü zayıf bir yapıdan ziyade, yeni ve geniş yetkilere sahip bir organizasyon olmalı.

Bartu Eken / Haber7