İstiklâl Marşı'nın problemli bestesine rağmen böylesine sevilip benimsenmesi, herhalde Millî Mücadele'nin ruhunu çok iyi yansıtan bir mutabakat metni olmasındandır.

Bilindiği gibi, savaş cephelerde bütün hızıyla devam ederken askeri şevklendirecek bir millî marşa ihtiyaç duyulmuş ve Maarif Vekâleti tarafından bir yarışma açılmıştı. Yarışmaya katılan şairler arasında, Âkif dâhil, tanınmış hiçbir şair olmadığı gibi ön elemeyi geçen şiirler de her bakımdan kötüydü. Maarif Vekili Hamdullah Suphi Bey, bu marşı sadece Mehmed Âkif'in yazabileceğini biliyordu; kendisinin de hatırı sayılır bir edebî geçmişi vardı; şiirden iyi anlıyordu ve hiç şüphesiz Âkif'in Balkan Harbi'nden beri yazdıklarını yakından takip etmişti. Meclis'te birlikte görev yaptıkları halde, yarışmaya niçin katılmadığını bizzat sormaya cesaret edememiş olmalı ki, şairin yakın dostlarından Balıkesir mebusu Hasan Basri (Çantay) Bey'in ağzını yoklamış, şairin yarışmaya para ödülü konulduğu için katılmadığını öğrenmişti.

Hasan Basri Bey, Âkifname adlı eserinde, Maarif Vekili'nin bu görüşmeden sonra Âkif'e verilmek üzere kısa bir mektup yazdığını belirterek "Pek aziz ve muhterem efendim" hitabıyla başlayan ve 5 Şubat 1337(1921) tarihini taşıyan bu mektubun metnini yayımlamıştır:

Köşe yazısının tam metnini okumak için bu linki kullanabilirsiniz

Beşir Ayvazoğlu - Zaman