Krizim geldi acil paket istiyorum
Dünyanın her bir yanında kriz paketleri açılıyor. Şu ana kadar kriz paketlerinden 6,5 trilyon dolar çıktı. Ancak paketler krizi çözmek bir yana, sorunun ne kadar büyük ve çözümsüz olduğunun kanıtı oldu. Belli ki virüsü gönderenler, akla gelebilecek her türlü önleme karşı canavarı zırhla donatmışlar.
Ekonomik paketlerin küresel krize işlemediği iyi biliniyor. Buna rağmen modaya uyup kendi paketini açması konusunda ekonomi yönetimine yapılan baskılar her geçen gün arttı. Bakanlar, mevduat güvence sınırının arttırılması, yurt dışından kaynak getirecek düzenleme ve reel sektöre sıfır faizli kredi gibi önlemleri açıkladılarsa da, ‘paket nerde kaldı?’ eleştirisinden bir türlü kurtulamadılar.
İKİ BAKAN BİR BAŞKAN
Ve nihayet Başbakan Erdoğan Türkiye’nin de bir ekonomik paketi olacağını açıklayınca sular duruldu. Paket krizi tutanlar şimdi heyecanla, tüm ülkeyi kriz korkusundan çekip alacak sihirli önlemlere kilitlendi. ‘Paket gelecek, dertler bitecek!’ beklentisinde olanlara, ikisi bakan biri başkan, ekonomi yönetiminin üç önemli isminin dikkatlerden kaçan sözlerini hatırlatalım:
Başbakan Yardımcısı Nazım Ekren: ‘Bizler zaman zaman proaktif olmamakla eleştirildik. Ancak, proaktif davrananların da krizi çözemedikleri ortada.’ (Plan Bütçe sunumundan) Hazine Bakanı Mehmet Şimşek: ‘Sihirli bir paket açıklanacak ve sorunlar çözülecek gibi bir beklenti var. Beklentileri makul tutmakta fayda var. Bizim imkanlarımız sınırlı.’ (TRT 2)
BDDK Başkanı Tevfik Bilgin: ‘Piyasalarda yaşanan güven ve beklenti krizi aşıldığında, bankacılarımız ellerindeki fonları piyasaya kullandırmak için her türlü gayreti göstereceklerdir.’ (Plan Bütçe sunumundan) Üç yöneticinin sözlerinden anlaşılan şu ki, krizi öyle paketlerle çözmek mümkün değil. Açılan her paketin, yanan ormanın ortasına dökülen bir kova su gibi buhar olup gideceğini onlar da biliyor.
NOEL VE BAYRAM FIRSATI!
Yine de bir şeyler yapılması gerekiyor. Örneğin İngiltere, piyasada yaşanan durgunluğun ekonomiyi küçültüp işsizliği azdıracağını gördü, KDV oranını yüzde 17,5’tan yüzde 15’e indirmeye karar verdi. İndirime her ne kadar Noel tatili gerekçe gösterildiyse de yeni oranın en az bir yıl süreceği biliniyor. İngiltere Maliyesi yılda 220 milyon YTL karşılığı KDV topluyor.
İndirimle yaklaşık 32 milyar YTL vergi gelirinden olacağını biliyor. Ancak piyasayı nasıl etkileyeceğini bilemiyor. Türkiye de Kurban Bayramı’nı fırsat bilip vergi oranlarını düşürebilir mi? Bizim bütün vergi gelirimizin toplamı onların KDV’sinden bile daha az. Üstelik onlar ekonomisi kayıtlı olduğu için vergi indirimi piyasayı direkt etkiliyor. Bizde KDV daha önce bir çok üründe indi, Maliye’nin vazgeçtiği vergiyi kayıt dışı ekonomi yuttu, fiyatlar yerinde saydı.
Biz en azından vergisel indirimlerin işe yaramadığını İngilizler’den daha iyi biliyoruz. Ekonomi yönetimi harıl harıl paketin içini doldurmaya çalışıyor. Taze fikir için yurt dışındaki beyinlerimizden bile yardım istendiğini öğrendik. Dönüşü yok, Türkiye de paket açan ülkeler kervanına katılacak. İşin kötü yanı şu ki, bir kere paket açan ülkeler sürekli yeni yeni paket açmak zorunda kalıyor.
Erdoğan SÜZER - Bugün
