Yugoslavya, farklı etnisitelere dayalı bir federal yapı olduğu için savaşla parçalanıp dağılmadı. Soğuk Savaş sona erdiği, Yugoslavya adındaki yapıyı bir arada tutan ‘sosyalizm’ çöktüğü için parçalandı. Yugoslavya’yı federal yapısı içinde birarada Yugoslavya Komünistler Birliği adındaki ‘tek parti’ rejimi ve sosyalizm ideolojisi idi. Ülkenin kurucu lideri Tito’nun 1980’de ölümünün ardından, 1989-1991 aralığında Soğuk Savaş’ın bitimiyle, sosyalizm ideoloji olarak Yugoslavya’yı bir arada tutan zamkı çözdü. 1992’de Yugoslavya’yı dağıtan savaşlar başladı. Önce Slovenya, sonra Hırvatistan ve Bosna-Hersek ve 1999’da Kosova ile.

Örnek doğru bir örnek değil. 28 eyaletten oluşan, sekiz ayrı dini inanç ve sayısız dil grubunun yer aldığı dünyanın en büyük yedinci coğrafyasında kurulu, dünyanın 1.1 milyar nüfusla en kalabalık ikinci ülkesi Hindistan niçin dağılmıyor?

Orada, ülkeyi bir arada tutan zamk, parlamenter demokrasi!’

Cengiz Çandar, Radikal’deki dünkü yazısını böyle noktalamıştı.

Konu, Genelkurmay Başkanı İlker Başbuğ’un Kürtlere bireysel kültürel haklar önerip ‘Grup hakkı olursa Yugoslavya gibi oluruz’ demesinden tartışmaya açılmıştı.

Bir ülke ne zaman ve niye parçalanır?

Önce bu sorunun cavaplanması gerekir.

Çünkü ayrılık iradesi tek başına yeterli değildir.

Stalin, Leninizm’in İlkeleri kitabında devrimin objektif , yani devrimci iradeden bağımsız koşullarını sıralar.

Devrim gibi, çöküş ve parçalanmanın objektif koşulları da vardır.

Bir halkı varlığının toptan inkarı, ana dilinin yasaklanması, kültürünün korunup geliştirilmesi önüne engeller konulması, ekonomik olarak geri bıraktırılması bunların başında gelir.

Aslında bugün ayrılıkçı irade yok gibi.

Bölgede siyaset yapan, konu üstüne düşünen herkes bu gerçeği açıkça dile getiriyor.

Ama buna rağmen dağa çıkan, dağda ölen genç sayısı azalmıyor.

Ankara’da siyaset yapanların bunun üzerine kafa yorması gerekir.

Çünkü PKK silahı bıraktığı takdirde bu talepler demokratik yollardan ve daha güçlü olarak seslendirileceklerdir.

Bunun ayrılıkçı olmayan bir yöntemle çözümünü sağlayacak olan Cengiz Çandar’ın da işaret ettiği gibi, hukukun üstünlüğüne dayalı parlamenter demokrasidir.

Bu sistem her sorunu çözmez belki ama her sorunun barışçı yollarla çözümüne zemin hazırlar.

Düşmanlıkları değil diyaloğu teşvik eder.

O yüzden Başbakan Erdoğan’ın DTP lideri Ahmet Türk’le görüşme kararı doğrudur ama bu kararı 10 şehit haberi üzerine ertelemesi yanlıştır.

Çünkü Sayın Türk, o ve sonraki olaylarda doğru bir tavır almış, şiddeti güçlü bir şekilde kınamıştır.

Türkiye şiddet sorununu aşmak istiyorsa DTP ile görüşmeye ihtiyacı vardır.

Bu konu , ülkemizin geleceği açısından AK Parti’ye AKP denilmesinden daha büyük bir öneme sahiptir.

Ergun Babahan - Star
ebabahan@stargazete.com