Kerkük'te planı bozulan Barzani, Türkiye'ye muhtaç!

ABD ile Irak arasındaki geri çekilme takvimi konusunda nihayet anlaşma sağlandı.

Irak Meclis'i onaylarsa, ABD ordusu 2011 yılı sonuna kadar tamamen çekilecek.

Varılan anlaşma, en fazla 18 ayda işgali bitirmeyi vaat eden yeni Başkan Obama'yı da bağlayacak.

Uzlaşılan metinde, 2 önemli ayrıntı öne çıkıyor. ABD askerleri tamamen çekilecek ve Irak başka ülkelere saldırı amaçlı bir üs olarak da kullanılmayacak.

Mutlak yönetim hakkı, Iraklılar'a devrediliyor.

Ancak 2011 sonuna kadar Irak'ta istikrarın sağlanması şüpheli.

En büyük kriz konusu, Kerkük.

Kürt gruplar, petrol zengini bölgeye kendi toprakları gözüyle bakıyor.

Araplar ve Türkmenler ise, tarihi şehrin kendi kültürlerinin bir parçası olduğuna inanıyor.

Kürt peşmergelerin şehirde oluşturduğu silahlı güç üstünlüğünü, Şii Arap Başbakan Nuri El Maliki diğer gruplara da silahlanma izni vererek sona erdirdi.

Yeni uygulama ile Kürt grupların, Kerkük'te kontrolü güç ile oldu bittiye getirmeleri zorlaşacak. Daha doğrusu buna yeltenmeleri halinde, şehir adeta "kan gölü" haline gelebilir.

Maliki'nin "silahlı güvenlik meclisleri" hamlesine, Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin Başkanı Mesut Barzani sert tepki gösterdi. Kararı, "zorba" ve "hain" gibi ağır ifadelerle kınadı.

Kürt gruplar açısından bir diğer "kara haber" de, en büyük dayanakları yeni-muhafazakar şahinlerin Amerikan seçimlerinde koltuklarını kaybetmesi.

Bu şartlar altında ABD ordusu tamamen çekilirse, Kuzey Irak Kürt bölgesi, "dört duvar" arasında sıkışacak. Güney'de Iraklı Arap Şiiler, Doğu'da İranlı Şiiler, Batı'da Iraklı Arap Sünniler ve Kuzey'de Türkiye...

Kürt liderler, "bölgesel özerklik" elde etme uğruna, çevrelerindeki bütün bu ülke ve grupları son beş yılda düşman edinmeyi başardılar!


Kaderin cilvesi... Barzani, PKK konusunda yeterince dost davranmayarak kırdığı Türkiye'ye yeni süreçte yine çok ihtiyaç duyacak.

Irak'a yönelik ABD liderliğindeki her iki Körfez Savaşı'nın Irak'tan sonra en büyük mağduru olarak Türkiye'ye yeni dönemde çok iş düşüyor.

Kürtler nezdinde, Bush yönetiminin bıraktığı boşluğu Ankara doldurabilir.

Irak'ın parçalanması ya da bir iç savaş çıkmasının engellenmesi, bütün tarafları "kucaklayan" ve "affeden" bir yaklaşımla söz konusu olabilir.

Sünni Arapları son genel seçimlere katılmaya ikna eden Türkiye, aşiretlerle gücünü tarihten alan yakınlığını, yine doğru yönlendirmeyi sağlamakta kullanacaktır.


Irak'ta bin yıl aradan sonra, iktidarı üstlenen Şii Araplar ile ilişkiler Türkiye için en kritik aşama olacak.

Şii Arapların tamamen İran'ın yörüngesine girmesi önlenemezse, Irak'ta Kerkük'ten daha büyük bir çatışma potansiyeli ortaya çıkabilir.

Şii-Sünni çatışması, Ortadoğu'yu Balkanlar'dan beter hale getirir.

"Dört duvar" arasına sıkışan Kürtler'den başlayarak, Irak'ta yeni açılımlar yapmaya devam etmeli Türkiye...

Unutmamak gerekir ki, Irak'ta 17 yıldır süren otorite boşluğunun en büyük mağduru Türkiye.

Irak'ta yaşanacak bir iç savaş, bölgesel çatışma veya parçalanmanın da en çok etkilediği bölge ülkesi Türkiye'yi derinden sarsacak.

Gelişmeleri seyretme lüksümüz yok. Süreci şekillendirmek, ana hedefimiz olmalı.

Erhan Başyurt - Bugün

ebasyurt@bugun.com.tr