Sözcüklerin anlaşmak için icat edildiğini sanırız. Oysa en keskin anlaşmazlıklar da sözcüklerle inşa edilir. Hatta diyebiliriz ki sözcüklerin anlaşmazlık üretme gücü, uzlaştırma gücüne göre çok daha yüksektir.

İki insanın anlaşması için genellikle sözcüklerden daha fazlası gerekir. Halleşmek, dost olmak, sevgili olmak, yoldaş olmak, ancak kalp dili ile konuşarak mümkündür. Binlerce sözcüğün anlatamadığını bir bakış, bir dokunuş, bir tavır, küçük bir jest anlatır.

Yapmakta kifayetsiz kalan sözcükler, yıkmakta pek işlevseldir. Binbir emekle kurulan gönül köşkleri, bir kötü söz yüzünden yerle yeksan olur.

Sanıyorum bunu en iyi yazarlar, şairler bilirler. İnsanoğlunun güzel duyguları ifade etmekteki yetersizliği, onların ekmek kapısı olmuştur. Oysa onların kaleminden çıkan tüm o güzel sözler de en çok kuru bir teselliye denk düşer.

En yoğun duyguları yaşayan insanın, bunları anlatmaktaki çaresizliği acıklıdır. Kalp, en şiddetli fırtınalar ile kaynayıp büyülü dağlara tırmanırken, gönülde baharın çiçekleri açarken dilin takır tukur ifadelere mecbur olması üzücüdür.

İnsanoğlu bazen, bu trajedi ile baş etmek için abartılı sözler sarf etmeye meyleder. Ne büyük hata! Çünkü kalptekini anlatabilmek için abartmak, sürekli “çok, daha çok, en çok” demek, delişmen sadakat yeminleri etmek, aslında sadece yıkımı daha hızlı ve daha şiddetli hale getirmeye yarar.

Yine de dil hapishanesinden kurtulmaya çalışan bir kalbin bu çabasını küçümsemek doğru olmaz. Çünkü insan, bu sözleri ederken samimidir. Sadece dilin imkansızlığı onu yanıltmış, kendi duygularını da tartamaz hale getirmiştir. İddialı sözlerin, “sonsuza dek” verilen taahhütlerin yerini bir anda karanlık cümleler, hatta bazen hakaretler bile alabilir. Küçük bir şüphe, basit bir kıskançlık veya bir umutsuzluk ya da bir güçsüzlük hissi, rüyalar sarayını bir anda yerle bir edebilir. Mücevherler tenekeye, “mükemmeller” sıradan figürlere dönüşebilir.

Çünkü, başta söylediğimiz gibi, sözcükler yapmaktan ziyade yıkmanın araçlarıdır. Yaparken işe yaramaları pek zordur, yıkımda ise gerçek birer bombaya dönüşürler.

Düşünün, en kolay terk edişler uzaktan yapılanlardır. Bir mesajla veya telefon konuşması ile. Çünkü yüz yüze bakıldığında sözcüklerden başka bir dil devreye girer, gözler konuşur ve yıkım işi zorlaşır. Oysa sadece sözcüklere mahkum olan bir iletişim, arzu edildiği kadar yıkıcı olabilir.

Gerçek yaşamda bu denli çok olmayan nefretin sosyal medyada alıp başını yürümesinin sebebi de aynıdır. Gerçek duyguların görülmediği, gerçek insanlara temas edilmeyen yerde sözcüklerin egemenliği başlar. En iyi yaptıkları iş, kötücül duyguları taşımak olan sözcüklerin.

Sözcükler, sevgiye dair bir şeyler anlatır ama gerçek anlamda sevmeyi, sevilmeyi sağlamaz.

Sözcükler, geçici bir cesaret verebilir ama insanı cesaretli birine dönüştürmez.

Sözcükler, adalete dair bir yol gösterebilir ama insanı ve eylemlerini daha adil yapmaz.

Sözcüklerin ne işe yaradığını gösteren hayli dramatik bir örnekle bitirelim:

Özbekistan-Taşkent’teki Emir Timur heykelinin kaidesine kocaman harflerle “Güç Adalettedir” yazısı kazınmıştır. Anadolu’da ise hala “Timur istilasından” söz edilir, kendisi de bir Türk olan Timur’un yağması ve zulmü anlatılır.

Gaffar Yakınca / Haber7