Gaffar Yakınca
Gaffar Yakınca
HABER7 YAZARI
TÜM YAZILARI

Türkiye’nin tarihi sorumluluğu

GİRİŞ 20.11.2026 GÜNCELLEME 20.11.2026 YAZARLAR

Çin’deki üçlü zirvenin açılışında Trump, “buraya tarih yapmaya geldik” dedi.

Putin’e zirvenin Yalta ile benzerliği sorulduğunda “Yalta, dünyanın paylaşılması değildi. Sadece sahadaki gerçeklerin kayıt altına alınmasıydı” diye cevap verdi.

Şi’den son derece renksiz ve soğuk açıklamalar geliyor ama bu, Çin’in genel siyaset tarzına uyuyor.

Yalta neydi hatırlayalım…

2. Dünya Savaşından sonra “Üç Büyükler” olarak bilinen üç galip devletin başkanları Kırım’ın Yalta kentinde toplandı.

1945’in Şubat ayının ilk günlerinde meşhur Livadya Sarayı, İngiliz Başbakanı Churchill, Rusya Devlet Başkanı Stalin ve ABD Devlet Başkanı Roosvelt’e ev sahipliği yaptı. Üç muzaffer lider, savaş sonrası dünyadaki egemenlik alanlarını belirlediler.

Rusya Avrupa’nın doğusunu; İngiltere, Ortadoğu ve Akdeniz’i; ABD ise Batı Avrupa ile Japonya ve Pasifik’i aldı.

Dolayısı ile Putin, Yalta konusunda hem haklı hem değil.

Haklı, çünkü Yalta’da varılan anlaşma, savaş sonrası mevcut durumun onaylanmasından başka bir şey değildi.

Haksız, çünkü bu üç ülke, dünyayı basbayağı kendi aralarında pay ettiler.

Peki bugün durum ne?

Gerçekten de Trump’ın dediği gibi tarih yazılıyor olabilir mi?

Ya da Putin’in sözcükleri ile gidecek olursak “sahada var olan ve şimdi onaylanması gereken durum ne?”

Özet geçelim….

Rusya, Ukrayna topraklarının %20’sini fiilen aldı. Savaşın sonuçları Rusya’nın lehine. Putin şimdi sadece bunun onaylanmasını istiyor.

ABD, Venezuela’nın devlet başkanını kaçırdı, ülkeyi sömürgeleştirdi. Grönland’da fiili üstünlük elde etti. Avrupa’nın tamamen kendisine biat etmesini ve saldırdığı İran’ın teslim olmasını istiyor.

Çin, sıcak bir çatışmanın içinde değil. Amacı Tayvan’ı yeniden bünyesine katmak, Japon denizinde egemenliğini garantilemek ve ticari faaliyetlerinde rahat bir nefes almak.

Bu sorunlar çözülür mü?

Kuvvetle muhtemel çözülecektir. Çünkü birbirlerinden pek bir şey istemiyorlar, sadece biraz “fedakarlık” talep ediyorlar.

ABD’nin teklifi açık: Dünyayı kendi ihtiyaçlarımıza göre paylaşalım ve birbirimizin ayağına basmayalım.

Peki gerçekten de dünyayı paylaşabilirler mi?

Rakamlara bakalım….

ABD, Çin ve Rusya, dünya ekonomisinin %45’ini temsil ediyor.

Küresel elektrik üretiminin %51’i, sanayi üretiminin %46’sı bu üç ülkenin elinde.

Doğal gaz rezervlerinin %30’una, nadir toprak elementlerinin %65’ine sahipler.

Ekonomik anlamda güçlü oldukları su götürmez…

Silahlara gelince…

Dünya üzerindeki nükleer silahların %90’ı bu üç ülkeye ait.

Tüm muharip savaş gemilerinin %73’üne,

Savaş uçaklarının %36’sına,

Tankların %30’una sahipler…

Üstelik üçü de BM Güvenlik Konseyinin “veto hakkı olan” daimi üyesi…

Uzun lafın kısası tartışılmaz bir askeri, ekonomik ve siyasi güçten söz ediyoruz.

Ve dünyayı kendi aralarında paylaşmaktan yanalar….

Gerçi ağızlarından barış, uzlaşı gibi sözcükler düşmüyor ama, bu ülkelerin tarihlerine bakarsanız insanlığa ne kadar barış getirdiklerini gayet açık görebilirsiniz.

Tescilli emperyalist ABD…

İmparatorluklar döneminden beri sömürge alanlarını korumuş geçmişin emperyalisti Rusya…

Ve yeni nesil emperyalist adayı Çin….

Bunların geçmişleri de bugünkü halleri de insanlık için pek hayırlı bir gelecek vaat etmiyor.

Peki dünyanın geri kalanı ne yapıyor?

Asya, Çin ve ABD arasında seçim yapmak zorunda hissediyor….

Avrupa, ABD’ye yalvarıyor, Rusya ile suni gerilim oluşturarak ABD’nin dikkatini üzerine çekmeye çalışıyor.

Orta Doğu, ABD ile İran arasında sıkışmış olmaktan dolayı son derece rahatsız. Alternatif bir çıkış yolu arıyor.

Latin Amerika, kaynaklarını liderlerini ve hatta namusunu kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya. Buna Brezilya ile direnmeye çalışıyor.

Afrika ise hala en temel sorunları aşmaya çalışıyor. İç savaşlar ile, açlık ile mücadele ediyor.

Bu güç dengesi ile, bu tarihsel sicil ile bakınca ABD, Rusya ve Çin’in birlikteliği dünya için pek de hayırlı sonuçlar doğuracakmış gibi durmuyor.

Arzu ettikleri yeni düzenin tamamen güç odaklı olduğu, hakkı pek önemsemediği anlaşılıyor.

1945 Yalta’nın vaadi savaşsız bir dünya idi. Sonrasında belki daha az silah patladı ama dünya emperyalist sömürünün, darbelerin, askeri müdahalelerin ve iç çatışmaların kucağına sürüklendi.

O zaman dünyanın ABD ve SSCB (Rusya) arasında bölüşülmesine karşı koyabilecek bir direnç merkezi, bir “orta güç ekseni” yoktu.

İşte bugün tarihin Türkiye’nin önüne getirdiği fırsat budur.

Evet, Türkiye’nin gücü bu ülkeler ile mukayese edilmez.

Ama elinde kaldıraçları var: Coğrafi avantajı, siyasi kıvraklığı ve tarihsel kökleri…

Bir de bunlara hızla gelişen askeri kapasitesini ekleyebilirse….

Elimizdeki kaldıraçlar sayesinde “paylaşanların” oyununu bozacak noktaya yükselebiliriz. Dünyayı adil ve kalıcı bir barışa doğru zorlayabiliriz.

Gaffar Yakınca / Haber7

YORUMLAR 13 TÜMÜ
  • Bülent Duman 2 saat önce Şikayet Et
    İnşallah diyelim, akıllı olalım
    Cevapla
  • Yüksel 5 saat önce Şikayet Et
    Eksik, kuantum yazılım geliyor bu sebeple üç harfliler acele ediyor
    Cevapla
Daha fazla yorum görüntüle