Hacer Aydın
Hacer Aydın
HABER7 YAZARI
TÜM YAZILARI

Tanrı bir taslak çizmiştir bizim için (2)

GİRİŞ 29.04.2012 GÜNCELLEME 29.04.2012 YAZARLAR

Cahit Koytak’ın “Boyama Kitabı” şiirinin devamını okuyalım

Kimimiz yer bitirir kendini,

Çizgilerden dışarı taşırmadan

Boyayayım diyerek, resimleri

Kimimizde boyanan figürlerin

Boyama tarzına göre

Değişip durduğunu,

Ama nasıl boyanırsa boyansın,

Hayata üflenen ruhun

Konturların içinde kaldığını

Ve yaratma eylemini, Tanrı’nın

Bizim elimizle, böyle böyle,

Devam ettirdiğini keşfediverir.

Eş’ari, hadisçiler (Selefiler) ile rasyonalistler (Mutezile ekolü) arasında bir düşünceye sahip olur. Çağında, bu yüzden bir takım Mutezile, Eş’ari’yi tamamen Selefi, bir takım Selefi de onu Mutezile’den ayrılmamakla suçlamıştır.

Eş’ari, hadisçilere karşı çıkarak, Mutezile’nin cedel ya da kıyas metodunu alarak birçok ayette etkili bir şekilde kullanmıştır. Gelenekselciliğe karşıt görüşüdür. Peygamber, cedel meselesine(kelama) hiçbir surette değinmediği için “kıyas metodu” hadisçiler (gelenekselciler) tarafından reddedilir.  

Mutezile’nin “insan kendi fiillerinin yaratıcısıdır” anlayışına karşı “insan kendi fiillerini kazanır” ilkesini koyar. Mutezile’nin bu anlayışını net bir şekilde reddeder.

“Biz inanıyoruz ki, Allah her şeyi sadece “ol” emriyle yaratmıştır; nitekim Kur’an’da (16,42) “Doğrusu, bir şey dilediğimizde, ona ancak emrimiz “ol”dur ve o, olur” yeryüzünde Allah’ın takdir ettiğinden başka iyilik, hayr ve kötülük, şer yoktur. Her şey Allah’ın iradesiyledir ve hiçbir kimse O, onu bilfiil yapmadan bir şey yapamaz. Allah’tan başka Yaratıcı yoktur ve yaratıkların fiilleri Allah tarafından yaratılır ve takdir edilir; nitekim Kur’an’da (37/94) Sizi ve yaptıklarınızı O yaratmıştır” buyurmuştur… Allah mü’minlere kendisine itaat etmeleri için yardım eder, onları gözetir, onlara karşı rahimdir, onları ıslah eder ve onlara yol gösterir; oysa sapıkların iddia ettiği gibi, O kâfirleri saptırmış onlara ayetlerle hidayet etmemiş ve onları gözetmemiştir. Bununla beraber eğer O, lütfetse ve ıslah etseydi onlar Salih olurlardı… Fakat O’nun iradesi önceden bildiği üzere, onların kâfir olmalarıydı. Binaenaleyh O; onları bıraktı ve kalplerini mühürledi. Hayır ve şerrin Allah’ın kaza ve kaderinin neticesi olduğuna inanırız: iyi yahut kötü tatlı yahut acı ve biliyoruz ki, Allah dilemedikçe, bize isabet etmeyen şey isabet edemez yahut bize isabet eden şey isabet etmemezlik edemez ve yaratıklar (kullar) kendilerine fayda ve zarar veremezler.” 

Eş’ari yukarıdaki ifadeleriyle kesin bir dille Mutezilenin “fiillerin yaratıcısı insandır” hükmünü reddetmiştir.

 “Kulların fiilleri yaratılmıştır. Bir fiilin iki faili vardır. Onlardan biri onu yaratandır ki bu Allah’tır. İkincisi ise onu edinendir ki o da kulun kendisidir. Allah, kulların fiillerinin gerçek failidir.” (Eş’ari)

Eş’ari okulu bu düşüncesini geliştirir. Ehl-i Sünnet vel Cemaat itikadını, bu okulun akıl-vahiy sentezinden kazanır.                                                                                                                    Macit Fahri, Eş’ari’nin “reform”unun tarihi ehemmiyetini önemini “hadisçilerin ve rasyonalizme karşı olanların davalarını yumuşatmaya istekli olmasında yatar” der.

İnsan doğacağı yere, cinsiyetine, ırkına karar veremediğine göre, bir hasbel kader varsa insanın “fiillerinin yaratıcı” olduğu fikri her ne kadar mantıklı olsa da çürütülür.

Diğer yandan tüm fiillerimiz Allah tarafından yaratılmış ise hesap gününün olması Allah’ın adalet ilkesine aykırı olur.

Akıl bu işi çözmek zorundadır.

İnsan, Allah tarafından yaratılmış tüm fiillerini seçer. O zaman seçme yani irade söz konusu ise Allah’ın adalet ilkesine aykırı olmaz. “Allah her şeyi yaratandır” vahiy gerçeğine de...

Tanrı’nın bize çizdiği taslakta, istencimizle kitabın sayfalarını açıyoruz ve boyamak istediğimizi boyuyoruz. Konturdan taşırmadan, aklımızla, duyularımızla, duygularımız ve sezgilerimizle boyuyoruz. Bazen hırpalanıp, kendimizi yiyip bitirerek…

Hacer Aydın - Haber 7

aceraydin@hotmail.com

YORUMLAR 9 TÜMÜ
  • turgut1 13 yıl önce Şikayet Et
    Sayın Hasan Seyre söyledikleriniz samimi değil2. hiç bir şey orda uğursuz değildir diye bize yutturmaya kalkıyorsun...uğursuzluk kavramı yoksa her şey mübahsa,sevimli ise..sahi yahudiler, almanyada ne diye gaz odalarına atıldı,fırınlara atıldı,canlı canlı???...yani senin kendi ülkene de yabancı odluğunu düşünüyorum..sen avrupayı keşfettikten sonra sanırım bu ülkeyide keşfe çıkmak zorunda kalacaksın..zira hiç bir şey senin zannettiğin gibi değil,söylediklerin gibi değil..
    Cevapla
  • turgut1 13 yıl önce Şikayet Et
    Sayın Hasan Seyre söyledikleriniz samimi değil. Batıdakilere hiç bir şey engelleyici değil,batıdakiler,hiç bir şeyi engelleyici olarak görmüyor ise...klonlama neden batıda yaygın değil...ötenazi neden yaygın değil..batı dediğimiz bölge,ülkeler eğer her şeye açıksa,Fransa neden kanunla "Türkler soykırım yapmıştır" diyor ve işi tarihi gerçeğe ve tarih ilmine bırakmıyor...dedim ya Hasan Seyre, sen samimi değilsin ve zırvaların ilim olduğuna kanaat ediyorsun..tastamam öylece o ilim senin olsun:mutezile senin olsun hayrını gör..Ayrıca batıyı biraz daha öğrenirsen her şeyin bir ilkesinin olduğunu görürsün..en kötü ilkenin,ilkesizlikten iyi olduğunun savunulduğunu da görürsün...Bizim meşru veya gayrimeşru sınırlarımız farklıdır ...ilim,ilimsel ahlak,ilimsel meşruiyet benim inancımda farklıdır..sen batıyı çeriyle çöpüyle kabul etmişin gözüküyor..aslında bu ülkemizin kaderidir birazda..almanyaya eğitime gidenler alman hayranı oldu,fransaya gidenler fransa hayranı olmuştu..imparatorluk böyle böyle gitmişti..
    Cevapla
  • Hasan Seyre 13 yıl önce Şikayet Et
    Sayın turgut1... Ortak noktada buluştuğumuz.Bilimin evrensilliğine giden yolda.Batılı hiç bir argumanı, hiç bir ideolojiyi,hiç bir tartışmayı kendisini ENGELLEYİCİ olarak görmez.Orası bataklık demez.Açıklayıcı her şey DOĞRUnun kendisidir.Kainatta hiç bir şey araz değildir.Hiç bir şey uğursuz değildir. Hiç bir şey ayıplıda değildir.Hiç bir şey şu özelliğinden dolayı şöyle böylede değildir.O şey bir eşyadır.Bir fonksiyonu vardır.Bir tanımın adıdır.Bir prosestir.Bir işlemin adıdır.Matematikte bir eşitlik,Fizikte bir denklem,Kimyada ise molekülsel bağların devreye girdiği bir deneydir. İspatlanacak bir hipotez,varlığı doğada modellenecek bir termodinamik çevrim yada dengedir O kadar.Eşyanın kendisi hayır ve Şer sınıfına sokulmaz.Şer diye bir şey yoktur.Günah diyede bir şey yoktur.Sadece araştırma ve anlama vardır.Bunu yaparken biz Tanrının toprağını çalıyoruz zannıda yanlıştır. öyle bir şeyde yoktur.İşte bu anlayışa sahip olmadığımızdan dolayı kurunu vusta-orta çağda kalan biz olduk.Bırakın her şey tartış
    Cevapla
  • turgut1 13 yıl önce Şikayet Et
    Sayın Hasan Seyre. Eğer mutezileyi tanımış olsaydın...eğer tanımış olsaydın...onların kimya ile uğraşmadığınıda pekala bilirdin...bilmediğin de iyi olmuş..zira hiç bir getirisi olmayan faidesiz ilimle iştigal etmiş olurdun...işte o zaman elin adamı nötronlarla protonlarla ve bunları da aşıp tanrı parçacıklarıyla uğraşırken...sen akli enerjini saman yüküne ayırmış olurdun..elin adamı halbu ki mücevharatı yüklenmiş gitmiş olurdu...mutezile ekibi ve onları dillendirenler onun yerine Simya okusalardı belki bir gün kimyaya da ulaşabilirlerdi...Ayrıca ilim evrenseldir,insanlığın ortak mirasıdır..ilmin dili,dini,rengi olmaz bu kalıplara sokulamaz...İslam da bir kavmin dini,dili değildir,evrenseldir.
    Cevapla
  • Hasan Seyre 13 yıl önce Şikayet Et
    Kader, Bilimlere verilen addır.. Bildiğimiz Bilimin ta kendisidir.Derin sularda,korkunç okyanuslarda,atollerde,Soğuk kozmostaki galaksilerde,Maddenin dipsiz derinliklerinde,elektronları, quarkları,Nötronları elle tutarak,bir tesbihe taş yaparak,Rabbi binbir esmasıyla ANMANIN ve yadetmenin ta kendisidir.Gerçek sevap budur.Gerçek İman budur.Gerçek mümin budur.Gerçek İSLAM ise tam anlamıyla budur.Tabiatın sırlarını anlayarak, içinde var olan cari kuvvetleri keşfederek, kavanini ele geçirmek,kainatı kendi emrine alarak,insanoğlunu hadisenin dağlarvari dalgaları içinde Salimen yol alma sanatının adıdır.Hiç korkulacak bir yolda değildir.Ne küfür deryasıdır, ne İnkar bataklığıdır.Mutezile içinde batmış,Eşari küfre yanaşmış gibi söylemler ise hiç İslama ait değildr. Bunlar Müslümanın Bilimden korkutularak,İlerleme ve Gelişmeyi Hiristiyan ve yahudilerin tekeline verilmesi için İslama sızmış İsrail kökenli alimler tarafından islamın gerilemesi ve hurafeye kayması için uydurulmuş şeylerdir.İslam dünyası bu yüzden geri kalmıştır.
    Cevapla
Daha fazla yorum görüntüle