Uçlarını on yıldır gördüğümüz ip aşama aşama gerildi. Klasik üretim yöntemleri ile yayımlanan kâğıt gazetelerle, teknolojinin geliştirdiği iletişimin nimetlerini erkenden fark edip pozisyon alarak interaktif gazetecilik yapan internet haber siteleri arasında gerilen ip sonunda koptu. Dün 20 gazetenin yayınladığı ortak bildiri kopan ipin sesiydi.

Akit Gazetesi fikir gazetesi olduğunun altını çizerek katılmadı bildiriye ve üstelik “sansür” olarak görüp karşı çıktı.

...

Kâğıt gazeteler (dikkat, bu bir aşağılama değil niteleme ibaresidir) günün değil dünün haberleri ile çıkıyorken değişimi durdurmak imkânsızdır. Direnmek ise zamanla mukayyettir. O yüzdendir ki ulusal gazeteler son on yıl içerisinde birbiri ardına internet mecrasına girdiler. Bazıları başarıyı yakalamak için haklı olarak internet haber sitelerinden transferler bile yaptı (Haber7'nin başarılı editörü Ersin Çelik, İbrahim Karagül'ün Genel Yayın Yönetmeni olmasıyla Yeni Şafak Gazetesi'ne gitti meselâ).

Gazetelerin internet versiyonlarının yayın yönetmenleri, editörleri, teknik personeli ayrıca istihdam edildi. Çünkü hâlâ pikaj-montaj dönemlerinden kalma “mutfaktaki gazeteci” profili tam değişmemişti. Haber akış kanallarının daha aktif olduğu ve çeşitlendiği, sosyal medyanın pro-ajans gibi işlediği yeni durum; yeni bakış açısı, yeni teknolojiye uyum (donanım ve yazılımlara) ve daha proaktif tarz gerektiriyordu. Fakat gazetelerin internet versiyonları bir türlü beklenen “raiting”lere ulaşamadı.

Gazetecilik özel şirketler eliyle aracısız gerçekleştirilen tek kamu hizmetidir. Üstelik kâr amacı güder. Reklâm pastasının bir dilimi, üstelik yükselerek ana akım medyanın dışındaki haber sitelerine gidince ip iyice gerildi ve dün koptu.

Bildiri tamamen haksız değil aslında. Örneğin sadece yazılımla, personel istihdam etmeden gazetelerin ve internet haber sitelerinin manşetlerini otomatik çeken bazı uyanık yazılımcılar var ki aylık kazançları dudak uçuklatır. Haksız kazanç sağlayan kimliksiz / künyesiz ve korsan parazitler elbette ayıklanmalı. Ama ciddi haber siteleri başarıyı tesadüfen ve gazetelerin haberlerinin üzerine oturarak yakalamadılar.

Bir gazetenin mutfağına gidip bakın; editör, muhabir ve yazarların ekranlarında çoğunlukla internet haber sitelerinin açık olduğunu göreceksiniz. Somut delil isteyenler İP'lerini versinler bir kaç dakika içinde gazete binalarından Haber7'yi ziyaret edenlerin sayılarını kendilerine takdim edilir. Bu durum “kimin eli kimin cebinde?” sorusunu getiriyor zihinlere.

Bilginin mutlaka bedeli vardır ama çıplak haberin telifi olmaz, olsa olsa editörlüğün, yani geçmiş bilgilerle ve gelecek perspektifi ile işlenmiş, ilgili resimlerle bezenmiş haberin telifi vardır. O da zaten bedeli mukabilinde haber ajansları tarafından abonelere servis ediliyor.

xxx

İnternet haber siteleri kâğıt gazete çıkarıp mevcut reklâm pastasından pay almak için gazetelerle rekabete girebilirler. Bu çok da zor değildir. Ama internet haberciliğinin üstünlüklerinin, proaktivitesinin ve dinamikliğinin tadını alan hiç bir internet haber sitesi sahibi/yöneticisi buna yanaşmaz. Onlar için tarihi tersten yürütmek veya uçaktan inip otomobile binmek gibi bir durumdur bu.

Kürede artık daha bitişik yaşıyoruz. Bu yüzden rekabet iyidir, eşit şartlarda ve dürüstçe yapılırsa kaliteyi artırır ve kaybedeni olmaz.

xxx

Yıllardan beri tanıdığım ve saygı-sevgi duyduğum hatta kısa müddet (1,5 yıl) aynı gazete çatısı altında günlük karikatür çizdiğim bir köşe yazarına samimiyetle şunu sormuştum;

“Günlük gazetede yazmanın formülü nedir? Ağzımızla kuş tutmak mı gerekir? Biz hangi yöntemi takip edersek bir gazetede yazdıklarımızı paylaşabiliriz?”.

Şaka yollu “biri seni keşfedecek...” deyip işin ciddi boyutuna geçerek “Herkes Mersin'e giderken sen niye tersine gitmeye çalışıyorsun ki! Yakın gelecekte kâğıt (gazete) bitecek biz de oraya geleceğiz.” demişti.

Hadi, bir öngörü daha paylaşayım; sadece gazeteler gelmekle kalmayacak, ardından televizyonlar da buraya gelecekler. Bilgisayarla ve kablolu yayınla uyumlu LCD ekranlar durumun habercisi.

Bitti mi? Hayır, gerisi de var; gazeteler de televizyonlar da internetteki haber siteleri de artık cep'imize girdi/girecek.

Meslek erbabının değil ama kâğıt gazetelerin ve televizyonların sonu dramatik olacak.

xxx

Zaman akıyor, teknoloji değiştirdiği parametrelerle piyasayı ve paradigmayı yeniden şekillendiriyor.

Piyasayı yeniden düzenleyecek tek argüman ise yine hukuktur.

İnteraktif gazetecilik neyi değiştirdi? (Okumak için lütfen tıklayınız.)

Türk medyası çağı okuyabilecek mi? (Okumak için lütfen tıklayınız.)

KISA MESAJ HATTI:

Gazeteler günün değil dünün haberleri ile çıkıyorken

medyadaki değişimi durdurmak imkânsızdır.

İhsan Toy- Haber 7

İhsantoy@tasam.org

https://twitter.com/caricare1773