Ülkemizde yapılan en büyük katılımlı sınavların başında gelen YKS için artık son virajdayız. Bu yıl 20 Haziran Cumartesi yapılacak olan TYT, 21 Haziran Pazar günü yapılacak AYT ve YDT oturumları ile yüzbinlerce gencimizin yükseköğretimdeki yol haritası şekillenecek.

2026 YKS öncesi öğrenciler ne yapmalı, aileler ne bilmeli?

Perşembe

Uyku provası

Eğer Perşembe gününe kadar uyku provası yapılmadıysa muhakkak Perşembe günü, Cuma akşamı saat kaçta yatılacaksa aynı saatte öğrenciler yataklarına girmeliler. Cumartesi günü kaçta uyanılacak ise Cuma günü aynı saatte kalkmalılar.

Kahvaltı provasına başlanmalı

Adayların anneleri için çok kritik bir uyarımız var. Cumartesi sabah TYT ve Pazar sabah AYT öncesi yapılacak olan kahvaltı ne yazık ki çoğu öğrencimiz için sorun oluşturmakta. Bu nedenle anneler Cumartesi ve Pazar günkü kahvaltıları Cuma günü muhakkak prova şeklinde çocuklarına hazırlamalılar. Yapılan en büyük yanlışlardan bir tanesi geleneksel kahvaltı düzeninin dışına çıkılıp özellikle portakal suyu, süt gibi içeceklerle birlikte çocuklara bir kahvaltı hazırlıyorlar. Ancak unutulmaması gereken nokta şu, özellikle portakal suyu ya da süt içme alışkanlığı olmayan öğrencilerde bu içecekler özellikle karın ağrısı ve gaz yapmakta. O nedenle sınav kahvaltısında ne hazırlanacaksa Cuma günü aynı kahvaltı öğrencilere hazırlanmalı. Cumartesi ve Pazar günü aynı kahvaltı ile öğrenci sınava gitmeli.

YKS öncesi hangi gün ders çalışılmalı?

Özellikle YKS’ye hazırlanan öğrencilerde sınavdan önceki son birkaç gün “Eyvah konuları unuttum, hiçbir şey hatırlamıyorum!” hissi yaşanmakta. Tam bu noktada özellikle şunu öneriyoruz. Uzun uzadıya saatlerce tek bir konuya çalışmak öğrencilerde aşırı zihin yorgunluğu yaratmaktadır. Ayrıca en önemli konu bütün algının gerçek sınavda olduğu bu günlerde öğrenciler pekiştiremedikleri konulara 3 saat 5 saat ders çalışmak yerine, “göz atma tekrarı” dediğimiz adeta cep telefonundaki fotoğraf galerisindeki resimlere bakıyormuş gibi örneğin “fizik dersindeki formüllere 4-5 dakikalık göz atılması”, “Din kültüründen savaşların ve peygamberlerin isimlerine bakılması” gibi branş branş 4-5 dakikalık özellikle defterlere yazılmış olan özetler üzerinden, kitaplarda altı çizilen yerlere, formüllere göz atarak öğrencilerde bir özgüven oluşacak ve öğrenciler eyvah unuttum hissinden, evet ben biliyorum hissine dönüş yapacaklardır.

Bu göz atma tekrarlarının en büyük faydası ise hafızanın altında kalan, zor hatırlanan konular, formüller, kavramlar göz atma tekrarı ile adeta zihnin en üzerine çıkacağından dolayı gerçek sınavda daha çabuk hatırlanacaktır.

Deneme sınavı ya da soru çözülmeli mi?

Belki de en çok yapılan hata öğrencilerin hemen sınav öncesindeki günlerde soru çözme savaşı yaşaması.

Öğrenciler sınavın hemen öncesinde deneme sınavı ya da soru bankaları üzerinden soru çözmemeliler. Çünkü tüm öğrencilerin odak noktası hemen birkaç gün sonra girecekleri gerçek sınavda. Ve tam bu esnada çözülemeyen her soru neticesinde öğrencilerde bir panik havası oluşmakta. Aman Allahım ben bu sınavı kazanamayacağım en büyük ispatı çözemediğim bu sorular diyecekler. Ne yazık ki on binlerce öğrenci sınav öncesi çözmeye çalıştıkları ve başarısız oldukları sorular yüzünden sınava moralsiz girmekteler ve panik yapmaktalar. Bu nedenle YKS’ye moralsiz girmekteler.

İletişim

Özellikle öğrencilere “sen aslansın, kahramansın, kesin kazanırsın” tarzında aslında sıradan günlük hitaplar, iletişimler sınavın hemen öncesi ne yazık ki öğrencilerde gerginlik ve özgüvensizlik yaratabilmekte.

Evin içerisinde kurulan cümlelerin dönüp dolaşıp YKS’ye toslamasından kaçınılmalı.

Özellikle sınava girecek olan öğrencinin ailesi dahil olmak üzere, dedeler, nineler, amcalar, teyzeler iyi dilek ve başarı temennilerini Perşembe günü yapmalı ve Cuma akşam ve Cumartesi yani YKS sabahı telefonla aşırı diyalog ve iletişim öğrenciyle kurulmamalıdır.

Özellikle YKS öncesi öğrencilerin üniversite tercihleri ile ilgili yorumda bulunmak da öğrencileri olumsuz etkilemektedir. Yani tercihleri, YKS öncesi konuşmamak en doğrusu olacaktır.

Cuma

Cuma sabahı

Cuma günü gerçek sınav saatinde kalkılan saatte uyanılacak ve sınav sabahı yapılacak kahvaltının aynısı yapılacak şeklinde bir programla güne başlanmalı.

Cumartesi giyilecek kıyafetler de yine Cuma sabahından hazırlanmalı.

Cuma öğle

Özellikle öğlen yemeği konusuna dikkat edilmeli, rutinin dışına çıkılmamalı. Hazır gıdalar, fast food tarzı yiyecekler, ketçap, mayanez gibi yiyeceklerden uzak durulmalı.

Babaların mangal partisine, piknik programına dikkat!

Bir uyarı da babalara gelsin… Babalar özellikle hadi bakalım yarınki sınav öncesi harika bir mangal yapalım, pikniğe gidelim şeklinde bir teklifte bulunursa bu teklifin harika olduğunu ancak YKS sonrası yapılması gerektiğini söyleyin lütfen.

Özellikle açık havada, güneş altında bulunma ve aşırı beslenme ne yazık ki olumsuz sonuçlar doğurmakta. Ve kesinlikle dondurmadan ve soğuk içeceklerden uzak durulmalı.

Yürüyüş şifadır

Öğrenciler gölgede, şapkayla hatta evin içinde bile 5-10 dakikalık kısa yürüyüşler yapmalı. Yürüyüş yapmak öğrencilerde hem bir rahatlama hem de zihin boşaltma işlevi yapacaktır.

Halı sahadan, basketbol ve voleybol maçlarından uzak durulmalı

Özellikle sınavın hemen öncesinde yapılan halı saha maçları, basketbol ve voleybol etkinliklerinde ne yazık ki özellikle parmak, el bileği ve ayak bileği sakatlıkları yaşanabilmekte. Bu konu çok önemli.

Cuma akşamı

Rutin akşam yemeğinden sonra, sınava giriş belgesi, resimli tc kimlik numarası yazılı nüfus cüzdanları ve kıyafetlerle birlikte, etiketi sökülmüş olan pet su şişelerinin hazır edilmiş olması gerekmektedir.

İletişim

Öğrencileri olağanüstü bir durum varmış gibi vedalaşmalarla yataklarına uğurlamayın.

Cuma akşamı özellikle şahsi araçlarla gidilecekse aile aracın lastikleri başta olmak üzere, yakıtlarını kontrol etmeli. Araçların sabah park halinden kolayca çıkıp çıkmayacağını kontrol ederek kontrol sağlanmalı.

Cumartesi

Ev

Geldik YKS’nin TYT oturumunun yapılacağı güne… Sınav giriş evrakları ve su kontrol edilmeli.

Sabah daha önceden provası yapılan rutin kahvaltı yapılmalı.

Ev içerisinde öğrencilere sınavla ilgili hatta kurulan tüm cümlelerde emir kipiyle uyarılarda bulunulmamalı. Ona dikkat et, şuna dikkat et şeklinde!

Evden sınava gidilecek okula hareket zamanında yapılmalı. Trafik esnasında aracı kullanan kişi ya da toplu taşımayla gidilecekse öğrencinin yanında trafikle ilgili gerginlik yaşanacağı için acaba gecikecek miyiz, bu nasıl trafik gibi cümleler kurulmamalı. Aşırı korna da bu uyarımıza dahil.

Sınava girilecek okula varış

Unutulmamalı ki okulun tam önüne, hemen yanına aracı park etme telaşı yaşanacağı için olası bir zaman sıkışıklığında panik havası yaşamak yerinde. Zamanından önce okula varılmalı, araç gerekirse mesafeli park edilmeli.

Aileler çocuklarını okul bahçesine uğurlarken askere uğurlar gibi ya da gelin eder gibi dramatik sarılmalarda bulunulmamalı, vedalaşmalar yapılmamalı.

Okul bahçesi

Öğrencilerin okula giriş anında “duydun mu bu yılki YKS çok zor olacakmış!”, “gelirken duydum soru kitapçığı çalınmış”, “YKS iptal edilecekmiş!” tarzındaki asparagas klasik öğrenci geyiklerine aman dikkat!

Sınav salonu içi

Öğrenci sınav salonuna girdiğinde etrafa, gözetmene, diğer öğrencilere değil kendine, kendi soru kitapçığına ve optik kağıdına odaklanmalı. Özellikle su şişesinin kapağının her seferinde kapatılması konusuna ayrıca önem gösterilmeli.

SINAVA NASIL BAŞLARSAN ÖYLE GİDER!

Önce kolay sorularla başla!

Sınav başladığında her zaman başlanılan testten başlanılmalı. Burada minik bir uyarı yapmakta fayda var. Başlanılan testin illa birinci sorusundan başlama zorunluluğu yok. Yani öğrenciler sınavın ilk 2-3 dakikası içerisinde özellikle kolay soru çözerek sınava doğru soru çözerek başlarsa algıları daha da açılacak ve özgüvenleri yerine gelecektir.

Tam bu esnada adeta 100 km ile giden bir aracın viraja girmesi sonucu nasıl ki araç devrilirse sınava kontrolsüz ve çok hızlı başlayan öğrencilerde özellikle soruları yapamama neticesinde büyük bir motivasyon kaybı yaşamaları kaçınılmazdır. O nedenle sınavlara yavaş ve oldukça kontrollü başlanmalı.

TURLAMA TEKNİĞİ SINAV KAZANDIRIR!

Öğrenciler özellikle TYT oturumunda zaman sıkıntısı yaşamaktalar. Tam da bu noktada turlama tekniğini öneriyorum.

Turlama tekniği sınavın başlangıcından bitişine kadar, çözülmeye başlanılan sorularda öğrencileri adeta bir bataklık etkisi ile bazı soruların içine çekmesi demek. Yani TYT ya da AYT oturumunda hatta yabancı dilden sınava giren öğrencilerin YDT oturumunda öyle sorular oluyor öğrencilerin karşısına çıkıyor ki, işte o soruları öğrenciler birinci defa okuduktan sonra, ikinci, üçüncü belki dört ya da beşinci defa okuyorlar ama soruyu anlamıyorlar. Peki bu durum sadece zaman kaybına mı yol açıyor? Hayır!

Öğrenciler hem o anki okudukları soruda 5 belki 8 hatta bazı orularda 10 dakika zaman harcıyorlar. Üstelik bu durum sadece zaman kaybına yol açmıyor, örneğin bir öğrenci TYT oturumunda okuduğu altıncı soruyu 5 defa okuyup anlamadıktan sonra, altıncı soruya geçtiğinde adeta zihinsel bir yükle okumuya başlıyor sonraki soruyu. Çünkü öğrencinin aklı bir önceki soruyu boş bıraksa ya da optik koda işaretleme yapsa bile bir önceki soruda kalıyor ve okuduğu altıncı soruda zihinsel olarak tam odaklama sağlayamıyor.

İşte bu durumun cevabı şu: Öğrenciler okudukları ve zorlandıkları bir soruyu bir defa okuduğunda şu hissi yaşıyorlarsa “Aman Allahım ben bu soruyu kesin çözerim, bu soru kolay bir soru ama şu anda çözemiyorum!” İşte tam bu anda öğrenciler KOLAY ama o an çözemedikleri o sorunun bulunduğu kitapçığın sol tarafına 1 rakamı yazıp onu yuvarlak içine alıp o soruyu geçecekler. Böylelikle öğrencilerin zihinlerinde gereksiz bir yük oluşmayacak ve daha önemlisi fazladan belki de 6-7 dakika harcamamış olacaklar.

Diyelim ki ileride başka bir soruyu okudular ve bu sefer “Ben bu soruyu çözerim ama bu soru bir önceki kadar kolay değil, ona göre ZOR bir soru!” diyorlarsa hemen sorunun sol tarafına yine kalemle 2 yazıp yuvarlak içine alacaklar.

Ve kitapçık bittiğinde hemen kitapçığın en başına dönüp önce 1 rakamıyla işaretledikleri soruları çözüp sepete atacaklar ve sonra zamanları kalırsa 2 numaralı soruları çözmeye başlayacaklar.

Turlama tekniğini yapmamış bir öğrenci eğer bu taktiği uygulamasaydı, sınavın sonunda önüne çıkan ve üzerinde 1 ya da 2 ile işaretleme yapmadığı herhangi bir soruyu fazladan en az bir kere daha okuyup çözmeye başlayacaktı. Ve belki de okuduğu ilk soru ya da ilk soruların yarısı ZOR sorulardan oluşabilecekti. Böylelikle sınavda hem fazladan belki de 20-25 dakika süre kazanacaklar hem de zor olan soruları atlayarak kolay soruları çözüp avantaj sağlayacaklar.

TYT BİTTİKTEN SONRA ASLA YAPILMAMASI GEREKEN ŞEY!

YKS’nin %40’lık kısmını oluşturan TYT oturumunda öğrencilerin en çok yaptığı hata ne yazık ki 120 sorudan oluşan bitirdikleri TYT oturumunun sorularını sosyal medyadan araştırmak, doğru cevap kontrolü yapmak.

Hatta özellikle anne-babalar “Aman yavrum hadi bakalım kaç netin var?” şeklinde adeta öğrencileri darlamaktalar.

Sevgili anne-babalar, kıymetli öğrenciler sakın ha! Yapmayacağınız tek şey bitirmiş olduğunuz TYT oturumuyla ilgili hiçbir araştırma yapmamak, acaba kaç puan alırım deyip puan hesaplama robotları aracılığıyla puanınızı hesaplamaktır.

Cumartesi günü TYT ile vedalaşın!

TYT’yi uğurlayın artık. TYT’de kaç net yaparsanız yapın size an itibariyle artık bir faydası yok. O nedenle sınavın geriye kalan %60’lık devasa kısmı AYT sizi bekliyor. Tamamen AYT’ye odaklanın.

Yine Cumartesi günü 5-6 dakikalık ardışık olmayan, aralıklı yürüyüşler yapın. Hem zihninizi dağıtır hem de AYT’ye odaklanmanızı arttırır. İşin ilginç durumu TYT’si çok başarılı geçen öğrencilerde de beklediğinin altında kötü geçen öğrencilerde de olumsuz bir duygu ortaya çıkmakta. Örneğin çok çok iyi geçti ise TYT: “Aman Allahım ya Pazar günkü AYT’ye giremezsem, ya sınav iptal edilirse, ya kimliğimi kaybedersem, ya elimi kırarsam” gibi kendi kontrollerinde olmayan bir çok olumsuz düşünce ortaya çıkmakta ve bu durum ne yazık ki bu düşünceler gün içerisinde kaygıya dönüşmekte.

Sosyal medyaya dikkat!

En son ve en önemli uyarılarımızdan bir tanesi de Perşembe gününden itibaren ta ki YKS bitene kadar öğrencilerin, ailelerin sosyal medyada paylaşılan on binlerce içeriğin özellikle eğitimci olmayanlar tarafından üretildiğini, çok yanlış bilgiler paylaşıldığını, hatta benim karşıma çıkan bir paylaşımda “Öğrenciler odaklanmakta zorluk çektiklerinde kalemi ellerinden bırakıp sınıftaki diğer öğrencilere baksınlar!” şeklinde saçma sapan bir cümle duydum. Bu yorumu yapan aklı evvele sormak istiyorum. Peki öğrencilere bakan öğrenci, bazı öğrencilerin harala gürele dolu dizgin soru çözdüğünü gördüğü zaman daha da paniklemeyecek mi?

Pazar

Artık büyük gün… AYT’ye tıpkı TYT’deki taktiklerle başlayın ve bitirin.

Unutmayın AYT neticesinde lisans tercihleriniz şekillenecek.

Çok daha dikkatli, çok daha cesur olun.

Ve asla unutmayın ki TYT başarınız ne olursa olsun AYT ile yepyeni bir hikaye yazabilirsiniz.

YKS’deki gözetmenler neden topuklu ayakkabı giyerler?

Gerek Ülke TV’deki Genç Vizyon programımız esnasında gerekse vermiş olduğumuz seminerlerde gerekse haber7.com’daki köşe yazılarımızdan sonra instagram ya da mail adresim üzerinden binlerce mesaj almaktayım. Ve ne yazık ki gelen sorularda “Hocam gözetmenin topuk sesinden, gözetmenin koridordaki sohbetinden, gözetmenin …” bu şekilde uzayan bir çok cümle duymaktayız.

Sahi gözetmenlik isteğe bağlı yani bile isteye başvuru yapılarak alınan bir görev. Bile isteye alınan bir göreve talip olunabiliyorsa, bile isteye topuklu ayakkabı da giyilmemeli diye düşünüyorum.

Sevgili gözetmen arkadaşlarımız, ne olursunuz gelin bu YKS’de öğrencilerin hakkını gözetin!

YKS’ye girecek tüm öğrencilerimize zihin açıklığı ve başarılar; ailelerine de sakinlik ve sabır diliyorum.

***

Not: Sevgili gençler ve değerli aileler; instagram @ismailyolcu58 instagram sayfamda YKS öncesinde çok önemli video içerikleri paylaşıyorum. Mümkün olduğunca faydalanınız.

Günü Sözü: “Sevgili gençler, YKS dünyanın sonu olan bir sınav değil tam tersine yepyeni başlangıçlar yapacağınız yeni bir başlangıçtır!”  (İsmail YOLCU)

İsmail Yolcu

Eğitimci-Yazar

Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü

İnstagram: @ismailyolcu58