Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi adeta ülkemiz için bir gövde gösterisine dönüştü.

Tüm dünya ülkeleri zirvenin sonuç bildirgesini büyük bir merakla beklerken, öncesinde NATO 3.0 detayı çok daha ilgi çekiciydi.

NATO 3.0’IN DETAYI

Peki NATO 3.0’ın içeriği nedir diye soracak olursak: Çok kutuplu rekabet, yapay zeka ve siber güvenlik, Avrupa'nın kendi savunmasını üstlenmesi, hibrit savaşlar NATO 3.0'ın hazırlık yaptığı ana konulardır. Yani neredeyse tüm mühendislik alanları NATO 3.0’ın altyapısını oluşturacak olan bilim dalları: Makine, Mekatronik, Bilgisayar, Yazılım, Elektrik, Elektronik, Uçak, Otomotiv, Siber Güvenlik, Yapay Zeka ve daha nice nice mühendislik dalları NATO 3.0’ın istediği “savunma” aksiyonlarını yaratacak temel mühendislik alanları.

SAYISALLAR ÇALIŞSIN, EŞİT AĞIRLIKÇILAR YÖNETSİN!

Aslında şunu söylemek daha doğru sanırım. Sadece NATO ülkeleri değil dünyanın tüm ülkeleri için genellikle öncelik “güvenlik hamleleri” artık. Ve bu güvenlik hamlelerini sağlayacak olan nitelikli insan gücü ülkemizde olduğu gibi tüm dünya ülkelerinde “sayısal” alandan bölüm ve meslek seçen tüm öğrenciler için aynı senaryoyu içeriyor.

Onbinlerce mühendisin omuz omuza verip ürettiği, geliştirdiği siberinden, yapayına, en elektroniğinden en mekatroniğine İHA, SİHA, uçak, denizaltı, savaş gemisi ve daha nice icatlara imza atanlar tabi ki sayısal alandan eğitim alan ve o alandan diplomasını mesleğini eline alan gençler.

Gelin 32 NATO üyesi ülkenin liderlerine bakalım hep birlikte. İşin asıl ilginç yanı ise işte tam burada gizli.

ÜLKELERİN LİDERLERİ HANGİ BÖLÜMLERİ BİTİRMİŞLER?

NATO'nun 32 üye ülkesinin tamamının şu anki liderleri (Devlet Başkanı / Başbakan ya da hükümet başkanları), mezun oldukları üniversiteler ve bölümleri şu şekilde:

 * Türkiye (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan): Marmara Üniversitesi – İktisadi ve Ticari Bilimler Fakültesi.

 * ABD (Başkan Donald Trump): Pennsylvania Üniversitesi (Wharton School) – Ekonomi (Finans).

 * Almanya (Şansölye Friedrich Merz): Bonn Üniversitesi – Hukuk.

 * Fransa (Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron): Paris Nanterre Üniversitesi (Felsefe) ve Sciences Po ile ENA (Ulusal İdare Okulu - Kamu Yönetimi).

 * Birleşik Krallık (Başbakan Keir Starmer): Leeds Üniversitesi (Hukuk) ve Oxford Üniversitesi (Medeni Hukuk Yüksek Lisansı).

 * İtalya (Başbakan Giorgia Meloni): Amerigo Vespucci Enstitüsü (Dil ve Turizm üzerine lise düzeyinde mesleki eğitim almıştır; geleneksel bir üniversite derecesi bulunmamaktadır).

 * Kanada (Başbakan Mark Carney): Harvard Üniversitesi (Ekonomi) ile Oxford Üniversitesi (MPhil ve DPhil - Ekonomi Yüksek Lisans ve Doktora).

 * İspanya (Başbakan Pedro Sánchez): Madrid Complutense Üniversitesi – Ekonomi ve İşletme Bilimleri.

 * Hollanda (Başbakan Rob Jetten): Radboud Üniversitesi Nijmegen – Kamu Yönetimi.

 * Belçika (Başbakan Bart De Wever): Leuven Katolik Üniversitesi – Tarih.

 * Yunanistan (Başbakan Kyriakos Mitsotakis): Harvard Üniversitesi (Sosyal Bilimler), Stanford Üniversitesi (Uluslararası İlişkiler) ve Harvard Business School (MBA).

 * Macaristan (Başbakan Péter Magyar): Pázmány Péter Katolik Üniversitesi – Hukuk.

 * Polonya (Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki): Gdańsk Üniversitesi – Tarih.

 * Finlandiya (Cumhurbaşkanı Alexander Stubb): Furman Üniversitesi (Siyaset Bilimi), Sorbonne Üniversitesi (Fransız Dili ve Uygarlığı) ve London School of Economics (Doktora - Uluslararası İlişkiler).

 * İsveç (Başbakan Ulf Kristersson): Uppsala Üniversitesi – Ekonomi.

 * Norveç (Başbakan Jonas Gahr Støre): Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü (Sciences Po) – Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler.

 * Danimarka (Başbakan Mette Frederiksen): Aalborg Üniversitesi (Eski Çağ ve Sosyal Bilimler) ve Kopenhag Üniversitesi (Afrika Çalışmaları Yüksek Lisansı).

 * Portekiz (Başbakan Luís Montenegro): Porto Katolik Üniversitesi – Hukuk.

 * Romanya (Cumhurbaşkanı Nicușor Dan): Bükreş Üniversitesi (Matematik) ve Paris-Saclay Üniversitesi (Matematik Doktora).

 * Bulgaristan (Başbakan Rumen Radev): Georgi Benkovski Hava Kuvvetleri Akademisi (Askeri Havacılık/Mühendislik) ve ABD Hava Savaş Koleji (Stratejik Çalışmalar).

 * Çekya (Cumhurbaşkanı Petr Pavel): Brno Kara Kuvvetleri Askeri Akademisi ve Londra King's College (Uluslararası İlişkiler).

 * Slovakya (Cumhurbaşkanı Peter Pellegrini): Matej Bel Üniversitesi ve Kosice Teknik Üniversitesi – Ekonomi (Finans, Bankacılık ve Yatırım).

 * Hırvatistan (Cumhurbaşkanı Zoran Milanović): Zagreb Üniversitesi – Hukuk.

 * Slovenya (Başbakan Janez Janša): Ljubljana Üniversitesi – Savunma Çalışmaları (Askeri Bilimler).

 * Arnavutluk (Başbakan Edi Rama): Tiran Sanat Akademisi – Resim / Güzel Sanatlar.

 * Kuzey Makedonya (Cumhurbaşkanı Gordana Siljanovska-Davkova): Üsküp Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi – Hukuk (Doktorasını da aynı alanda yapmıştır).

 * Karadağ (Cumhurbaşkanı Jakov Milatović): Karadağ Üniversitesi (Ekonomi) ve Oxford Üniversitesi (Ekonomi Yüksek Lisansı).

 * Estonya (Başbakan Kristen Michal): Akadeemia Nord – Hukuk.

 * Letonya (Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvičs): Letonya Üniversitesi (Tarih ve Felsefe) ve Groningen Üniversitesi (Siyaset Bilimi).

 * Litvanya (Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda): Vilnius Üniversitesi (Endüstriyel Ekonomi) ve Mannheim Üniversitesi (Ekonomi Doktora).

 * Lüksemburg (Başbakan Luc Frieden): Paris Panthéon-Assas Üniversitesi (Hukuk), Cambridge Üniversitesi (Karşılaştırmalı Hukuk) ve Harvard Law School (Hukuk Yüksek Lisansı).

 * İzlanda (Başbakan Kristrún Frostadóttir): İzlanda Üniversitesi (Ekonomi), Boston Üniversitesi (Uluslararası İktisat) ve Oxford Üniversitesi (Ekonomi Yüksek Lisansı).

32 LİDERDEN 26’SI “EŞİT AĞIRLIK” MEZUNU!

Evet görüldüğü üzere NATO üyesi toplam 32 ülkenin sadece iki tanesinin lideri Sayısal alandan mezunu. Romanya Cumhurbaşkanı Matematik ve Bulgaristan Başbakanı Havacılık/Mühendislik mezunu.

Geri kalan toplam 30 ülkenin liderinden yine 3 tanesi Belçika Başbakanı ve Polonya Cumhurbaşkanı ise Tarih alanında, Arnavutluk Başbakanı ise Resim yani Sözel alanından mezun. Sadece İtalya Başbakanı ise Mesleki Lise mezunu. Letonya Cumhurbaşkanı ise hem Tarih hem de Felsefe (Eşit Ağırlık). Geriye kalan toplam 26 ülkenin lideri ise ezici üstünlükle Eşit Ağırlıkçı.

Şu cümleyi kursak yanılmış olmayız, dünyanın hızla dönmeye başladığı bugünlerde sayısal alandaki sağlık alanından mühendisliğe, temel bilimlerden tarım alanına kadar bir çok bölümün mezunu aşılar bulmakta, yapay zeka modelleri ile adeta yeni bir çağ açmakta iken; yine sözel alandaki sinema, tiyatro, tarih, gazetecilik, tv-radyo gibi bölüm mezunları tüm yenilikleri yorumlayıp sözel, işitsel ve görsel medyada adeta ilmek ilmek işlerken; Eşit Ağırlıkçılar adeta şu cümleyi kuruyorlar: “Siz çalışın, biz yönetelim!” ve ülkelerinin bir numaralı liderleri/yöneticileri olarak kendi ülkeleri ve dünyamız adına yepyeni anlaşmalara imza atıyorlar.

NATO’DA AMİRAL GEMİSİ BÖLÜMLER HANGİLERİ?

En çarpıcı detay ise liderlerden tam 17’sinin Ekonomi/Finans (9) ve Hukuk (8) mezunu olması. Devamında 6 lider Siyaset Bilimi/Kamu Yönetimi bölümlerinden mezun. Yani sadece bu 3 eşit ağırlık alanından mezun toplam lider sayısı 23. Görüldüğü gibi amiral gemisini bu üç alan mezunları oluşturuyor. Oysa ülkemizde bu üç alan son yıllardaki üniversite tercihlerinde gittikçe daha az ilgi görmekte.

Kim bilir sayısallar üçgenin iç açılarının toplamını hesaplarken, eşit ağırlıklar belki de insanların yaşadıkları iç acılarının peşine düşmüşlerdir… Ne dersiniz?

***

2026 TERCİH DÖNEMİNDE ÖĞRENCİLERİ NELER BEKLİYOR?

Hukuk kontenjanları vakıflarda da azalacak!

2025 üniversite tercih döneminde özellikle devlet üniversitelerinin Hukuk fakültelerinde kontenjanlar azalmıştı. YÖK Başkanı Sayın Prof.Dr.Erol ÖZVAR yaptığı açıklamalarla aslında ipuçlarını vermişti. “Devlette gereğini yaptık sıra vakıflarda!” şeklinde bir çok açıklama yapmıştı aslında.

Ve aldığımız ilk bilgiler gösteriyor ki 2026 tercih döneminde özellikle Hukuk tercihi yapacak üniversiteli adaylar için ne yazık ki can sıkıcı bir 2026 tercih kılavuzu ile karşılaşacaklar. Kontenjanlar vakıf üniversitelerinde ciddi oranda azalacak.

125 bin olan hukuk tercih barajı 100 bin olacak!

2025 yılında son anda 125 binden 100 bine çekilen Hukuk tercih barajı “Danıştay 8. Dairesi’nin almış olduğu yürütmeyi durdurma kararı” ile tekrar 125 bine çıkartılmıştı. Ancak YÖK Hukuk fakülteleri için tercih barajını 2026’da tekrar 100 bin olarak ilan edecek.

Psikoloji ve Mimarlık bölümleri de tırpanı yedi!

Psikoloji (özellikle Türkçe olanlar) ve Mimarlık bölümleri ile birlikte Endüstri Mühendisliği bölümlerinin de 2026 tercihlerinde kontenjanlarının azaltıldığı yine görülmekte.

***

Bir duyuru

Üniversite tercihlerinde Ankara’da Çankaya Üniversitesi’nde 22 Temmuzdan itibaren sosyal sorumluluk projesi kapsamında ücretsiz tercih danışmanlığı yapacağım. Tüm öğrencileri ve ailelerini Çankaya Üniversitesi Merkez Kampüsü’ne bekliyorum.

Yine LGS tercihleri için de 18 ve 19 Temmuzda Ankara’da bulunan Tümay Anadolu Lisesi’nde ücretsiz tercih danışmanlığı yapacağım. Mithatpaşa Caddesi’nde bulunan Tümay Anadolu Lisesi’ne öğrencileri ve ailelerini bekliyorum.

İnstagram hesabım olan @ismailyolcu58 üzerinden duyuruları takip etmeniz yeterli olacaktır.

***

Günü Sözü: "Üniversite sınavında 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Ancak üniversite tercihlerindeki 1 yanlış 44 yılı götürür!" (İsmail YOLCU)

İsmail Yolcu

Eğitimci-Yazar

Çankaya Üniversitesi İletişim Koordinatörü

İnstagram: @ismailyolcu58