BİR süreden beri Türkiye’nin demokratikleşmesi ve sivilleşmesi bağlamında sembolik gibi gözüken önemli gelişmeler yaşanıyor.

30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamalarında yapılan köklü değişiklik bunlardan sonuncusu.
Ondan önce, Yüksek Askeri Şûra’da oturma düzeni değişti, Başbakan ile Genelkurmay Başkanı sanki iki eşitmiş gibi yan yana oturmuyor artık.
Milli Güvenlik Kurulu’nda da oturma düzeni değişti, masanın bir tarafında askerler bir tarafında siviller sanki iki eşit ve rakip iktidar odağı gibi değiller artık.
Bunlar evet esasa ilişkin değil dış görünüşe ilişkin şeyler, yani semboller ama önemli semboller. Çünkü devlet dediğiniz şeyi oluşturan önemli unsurlardan biri de, onun sembolleri ve seremonileri.
Seremoni demişken, bu seremonilerde devlet görevlilerinin önem sıralamasına göre dizilmelerini ifade eden önemli bir belge var: Protokol listesi. Veya yeni adlandırmasıyla ‘Öndegelim listesi.’
Bizde bu liste o kadar önemli ki, onu cumhurbaşkanları imzalarıyla yürürlüğe sokuyorlar veya değiştiriyorlar.
Listenin adı ‘öndegelim’ olunca, en önde kimin geldiği belli: Cumhurbaşkanı.
Cumhurbaşkanının ardından sıralama şöyle başlıyor: 1. TBMM Başkanı; 2. Başbakan; 3. Genelkurmay Başkanı; 4. Ana muhalefet başkanı; 5. Eski cumhurbaşkanları; 6. Anayasa Mahkemesi Başkanı...

(Köşe yazısının tamamını okumak için bu linki kullanabilirsiniz)

İsmet Berkan / Hürriyet