Global bir ekonomik kriz söz konusuyken, ana muhalefet partisi başkanının böylesi bir demeci ile ürpermemek mümkün değil.  

Kılıçdaroğlu’nun esas mesleği hesap uzmanlığı. Ama şimdi önemli bir koltukta oturmakta olduğundan söylediklerini ister istemez ciddiye alıyoruz. Ya doğruysa? Ya başbakan ekonomiyi bilmiyorsa? Biz ne yaparız ? Ülke ne hallere düşer? Çok korktuk! Tüylerimiz diken diken oldu! Hemen bilenlere koştuk. 

Sorduk “Başbakan Erdoğan ekonomiyi biliyor mu bilmiyor mu?”. Yorum yapmadılar. “Sen yaz olanı biteni, millet en iyi kararı verir” dediler. 

Değerli okurlarım, iki Almanya’nın birleşmesinden hemen sonra Almanya, hem rekabet gücünü korumak hem de büyüme hızını canlandırmak için, ekonomide acı reçeteler uyguladı. Düşük bütçe açığı ile birlikte ihracat fazlasını esas alan bir dış ticaret politikası benimsedi. Ekonomik olarak diğer Avrupa Birliği ülkelerinden çok daha güçlü bir konuma geldi. Almanya, gerek dinamizmi gerek talep kapasitesinin ulaştığı yüksek boyutlar nedeni ile, Avrupa Birliğinin-resesyonların depresyonlara dönüşmesini engelleyen-lokomotifi oldu. 

Dolayısıyla, ABD’deki kriz globalleşip, Avrupa Birliğine de sıçrayınca gözler derhal Almanya’ya çevrildi. Fakat, kriz Avrupa’da en tepe noktaya çıktığında, beklenmedik bir tepki ile karşılaştık. 

Almanya’nın “ulusalcı” damarı tuttu. 

Gerçekleri görmezden gelen bir tavırla, “Problem sizin probleminiz ! Bize ne?” deyiverdi. Bild gazetesi “Yunanistan Akropolis’i satsın!” dedi. Merkel’in partisinden bir yetkili “Yunanistan Ege’deki adalarını satsın!” dedi. Gazetelerde, Yunanistan’ın euro bölgesinden çıkarılmasının istendiğini gösteren kamuoyu yoklamaları yayınlandı.     

Biraz zaman geçince  “Ulusalcı Almanya”nın gözden kaçırdığı iki nokta olduğu anlaşıldı. 

Bir, müşterisi olan Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomik krize girmesi demek, ihracata dayalı Alman ekonomisinin krize girmesi demekti. 

İki, başta Yunanistan olmak üzere krize giren Avrupa Birliği ülkeleri -bir an evvel yardım edilmezse- Alman bankalarına olan milyarlarca euro’luk borçlarını ödeyemeyecekti. 

Üstelik Yunanistan ve diğer ülkelerin borçlarının aşırı birikmesinde, euro’yu yaratan, fakat ortak mali politika ve yaptırımları yürürlüğe koymaksızın kullanıma sokanların başında gelen Almanya’nın da sorumluluğu vardı. Diğer taraftan euro bölgesinde devalüasyon da yapılamamakta idi. 

Sonuçta Şansölye Merkel’in Almanya’sı bu sorumluluğu üstlenerek, oluşturulan kurtarma fonuna, önemli bir katkıda bulunarak acı sayılabilecek bir bedel ödemek zorunda kaldı. 

Gereken yardım yapıldı ama... Ekonomik balon esnasında - hem aşırı harcamalara giren hem de işçilik ve üretim maliyetlerini rekabetçi düzeye çekmemiş olan - Yunanistan, İspanya, İtalya ve Portekiz yapılan baskılar sonucu vergileri arttırdı, harcamaları kıstı. 

Bu sefer de, hem halkın harcayabildiği para azaldığı hem de devlet harcayamadığı için, bu yıl Avrupa’da derin bir resesyon riski ortaya çıktı. 

Avrupa’nın resesyona girmemesi için tek çıkış yolu olarak, Almanya’nın harcamalarını arttırması görünüyor. Oysa, Almanya önceki krizlerden kalma acı enflasyon deneyimlerinin etkisiyle harcamalarını kısacak önlemlerle alakalı hazırlık yapıyor.  

Gelelim Türkiye’ye... 

Bir, Avrupa’daki kriz elbette bizi de kısmen etkileyecek. Fakat ihracatımız son dönemde komşu ülkelerle ve dünya genelindeki ülkelerle çeşitlendirildiği için etkisi çok sınırlı kalacak. İki, bu zor global kriz sürecinde, Yunanistan, İspanya, İtalya, Portekiz ve Almanya’nın yaşadıklarının hangisini yaşadık ?.

Şimdi soruyorum. Erdoğan ekonomiden anlıyor muymuş anlamıyor muymuş ? 

Ana muhalefet partisi başkanı olmaktan çıkıp lideri olmak istiyorsa, Kılıçdaroğlu’na -naçizane- biraz daha düşünerek konuşmasını öneririm. 

Başta dediğimiz gibi, önemli bir koltukta oturmakta olduğundan, söyledikleri şimdilerde ister istemez ciddiye alınıyor. 

Fakat böyle giderse, O konuştukça bıyık altından gülenlerin sayısı artacak.  
  

Prof. Dr. Kenan ULUALP / Haber 7
ulualp@kenanulualp.com