Osmanlı'da cumhuriyet vardı, hem de iki tane!
Geçenlerde bir caddede "Cumhuriyet 88 yaşında" afişleri arasından geçerken aklımızın ne kadar güdük bırakıldığını, her ne varsa 1923'ten başlatan sakat anlayışın iç ipliğimize kadar sirayet ettiğini görüp hüzünlendim.
Hem köklü ve iftihar edilecek bir tarihimiz olduğunu söyleyeceğiz, hem de neredeyse "insan"lık katına terfi edişimizi en kaba iplerle Cumhuriyet'e bağlayacağız. İşte bu olmadı beyler!
Olmadı, zira en azından Osmanlı tarihine biraz dikkat ettiğinizde Cumhuriyet fikrinin 1923'ten 220 yıl önce ortaya atıldığını göreceksiniz. 1703'te Çalık Ahmed adlı bir yeniçeri ağasının Osmanlı'da hanedanlıktan vazgeçilebileceğini ve bir "cumhur cemiyeti" kurulabileceğini söylemesi (bkz. Naima Tarihi) yeterince anlamlı bir olay değil midir ki dikkate alınmıyor. Keza Dubrovnik Cumhuriyeti'nin 19. yüzyıl başına kadar Osmanlı Devleti bünyesinde varlığını bal gibi sürdürdüğünü, hatta bu 'Osmanlı cumhuriyeti'nin kapısına kilit vuran zatın, modern Avrupa'nın kurucusu olan Napolyon Bonapart olduğunu söylememiz de sesimizi duyurmaya yetmiyorsa buyurun bir başka kanıt:
Köşe yazısının tamanını okumak için bu linki kullanabilirsiniz
Mustafa Armağan - Zaman