İslam ülkeleri ittifakında tarihi bir adım atıldı: İstanbul’da İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) kuruldu. Hatta İİT Tahkim Merkezi Kuruluşuna İlişkin 2026/3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, Resmi Gazete’de yayınlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, İİT Tahkim Merkezinin 24 Ocak 2020 tarihli ve 2064 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve İslam Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası Arasında İslam İşbirliği Teşkilatı Tahkim Merkezi'nin Türkiye'de Kurulması Hakkında Anlaşma" ile İstanbul'da kurulduğu belirtildi.

TÜRKİYE'DE BİR İLK!

Türkiye'de uluslararası anlaşma marifetiyle kurulan ilk tahkim merkezi olan İİT Tahkim Merkezi’nin, İİT üyesi olan veya olmayan tüm devletlerden gerçek ya da tüzel kişilerin taraf olduğu ticaret ve yatırım uyuşmazlıklarından kendisine yöneltilenlerin tahkim yoluyla veya alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle çözülmesi konusunda hizmet verdiği anımsatılan genelgede, merkezin, hizmetlerini bağımsız, tarafsız ve alanında uzman kişiler tarafından gizlilik ilkeleri çerçevesinde yürüttüğü vurgulandı.

Ayrıca çağdaş tahkim ve arabuluculuk normları çerçevesinde oluşturulan İİT Tahkim Merkezi’nde tahkim ve arabuluculuk kuralları ile uluslararası standartlarda etkin, hızlı ve ekonomik bir müzakere yargılama ortamı sunulduğu belirtildi. 

Bunların yanı sıra genelgede, ​İİT Tahkim Merkezi’nin, uyuşmazlık çözümlerinde sekreterya desteği sunan, hakem ve arabulucu belirlemede "atama makamı" olarak görev yapan ve bu alanda eğitimler veren çok yönlü bir merkez olduğu ifade edilmektedir.

Merkezin hizmetlerinden yararlanmak için "tarafların sözleşmelerine merkezin kurallarını kabul ettiklerine dair bir ibare eklemeleri yeterli olup, yayımlanan genelge ile tüm kamu kurumlarına ulusal ve uluslararası sözleşmelerinde bu tahkim yolunu öncelikli olarak değerlendirmeleri talimatı verilmiştir” şeklinde merkezin rolünün önemine değinilmektedir.

Bu aşamadan sonra tüzüğe benzer bir şekilde kuralların da, evrensel nitelikte ve UNCITRAL yaklaşımına göre teşkil edilmesi ve evrensel bir niteliğe sahip olması ve Yönetim Kurulu ve Divanın tüzükte işaret edildiği şekilde tahkim alanında mahir nitelikte olması beklenmektedir.

Merkezin nihai başarısı için Türkiye ile birlikte İİT üyelerinin de merkeze olan desteklerinin sağlanması esastır. Bu destek, hem Türkiye’nin üstlendiği maddi yüklerin paylaşılması, hem de uyuşmazlıkların merkeze taşınması için tarafların cesaretlendirilmesi adına önem taşımaktadır.

Ayrıca İİT Tahkim Merkezi, gelişip İİT Yarg Teşkilatı olarak Uluslararası Ceza Mahkemesi de dahil bütün organlarını zamanla kuracaktır. İİT Güvenlik Konsei’nin kurulması İİT Tahkim Merkezi’nin gelişimini de hızlandıracaktır.

SIRA GÜVENLİK KONSEYİNDE

25 Eylül 1969 tarihinde, Mescid-i Aksa'nın kundaklanması üzerine toplanan İslam Zirvesi sonrası kurulmuştur. 4 kıtaya yayılmış 57 üye ülke ile Birleşmiş Milletler'den sonraki en büyük hükümetler arası kuruluştur. Merkezi,  Suudi Arabistan’ın Cidde şehrindedir.

Müslüman dünyasının haklarını korumak, ekonomik ve siyasi işbirliğini sağlamak amacıyla kurulan teşkilatın merkezi Suudi Arabistan'ın Cidde şehrindedir. Türkiye, kuruluşundan bu yana teşkilatın faal bir üyesidir. 

İİT’nin amaci, Üye devletler arasında dayanışmayı güçlendirmek, İslam dünyasının çıkarlarını korumak ve Müslümanların karşılaştığı sorunlara çözümler üretmektir.
İİT, sadece siyasi değil, aynı zamanda ekonomik, kültürel, bilimsel ve teknik alanlarda da faaliyetler yürütür. Özellikle İslamofobi ile mücadele, Filistin davasına destek, üye ülkeler arası ticaretin artırılması ve eğitim faaliyetleri öncelikleri arasındadır. 
Türkiye, İİT'nin etkin bir üyesi olup, teşkilat bünyesinde çeşitli dönem başkanlıkları yürütmüştür. Cidde'de, İİT nezdinde daimi temsilciliği bulunmaktadır. 

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), Suudi Arabistan'ın talebiyle Filistin'deki son gelişmeleri görüşmek üzere dışişleri bakanları düzeyinde çevrim içi düzenlenen olağanüstü toplantının ardından sonuç bildirisi yayımladı. Bildiride, "BM Güvenlik Konseyi İsrail saldırganlığını durdurma sorumluluğunu üstlenemezse, Filistin halkına koruma sağlanması için BM'ye başvurulacaktır." ifadelerine yer verildi.

İİT Tahkim Merkezi’nden sora Türkiye’nin öncülüğünde İİT Güvenlik Konseyi de kurulmalıdır.

Sıra İİT Güvenlik Konseyi’nde.. ABD-İsrail’in İran’a saldırısından sonar İİT Güvenlik Konseyi bir ihtiyaç halini almış ve aciliyet kazanmıştır.

Böylece . 4 kıtaya yayılmış 57 üye ülke ortak savunma pozisyonuna geçebilecek ve İslam ülkeleri İİT Güvenlik Konseyi ile güvenliğe kavuşacaktır.

Türkiye’nin savunma sanayiindeki atılımları da bu aşamadan sonar anlam ve istikamet kazanacaktır..