İletişim teknolojilerinin zirvesini yaşadığımız bir çağdayız. Avucumuzun içindeki dijital ekranlar sayesinde dünyanın öbür ucundaki bir insanın anlık deneyimlerine, seyahatlerine ve günlük rutinlerine saniyeler içinde ortak olabiliyoruz.

Teorik olarak herkes herkesle iletişimde; herkes bir diğerinin "takipçisi", "bağlantısı" veya "dostu". Ancak madalyonun diğer yüzü, insanlık tarihinin belki de en derin ve en çelişkili kıtlığına işaret ediyor: Sosyal Fakirleşme.

Bugün karşımızda yepyeni bir yoksulluk tanımı var. Finansal sermayeniz güçlü, kariyeriniz zirvede, yaşam standartlarınız en üst seviyede olabilir. Fakat modern insan, tüm bu maddi konforun ortasında ruhsal bir yalnızlığa, samimiyet erozyonuna ve derin bir bağ kurma açlığına mahkum kalıyorsa, dijital çağın "tescilli birer sosyal fakiri" haline gelmiş demektir.

"DAHA FAZLA" İLLÜZYONU VE TEK TİPLEŞEN BİREYLER

Modern sistem, bireyin zihnine her sabah aynı mottoyu fısıldıyor, "Daha iyi ol, daha çok kazan, daha büyük yaşa ve daha çok parla!" Sonu gelmeyen bu "daha" silsilesi, insanı bitmek bilmeyen bir performans yarışının içine itiyor. Trajik olan ise bu yarışın’’ son durağının’’ herkes için aynı olması..

Buna rağmen, kimsenin oraya bakmaya cesaret edememesidir. Bu vahşi rekabet ve hırs, geriye nitelikli insan ilişkileri yerine derin bir yalnızlık bırakmıyor mu ?.

Bağ kurma yetisini kaybeden modern insan için bir başkasını dinlemek, onun derdini omuzlamak veya sadece "orada olmak" artık bir zaman kaybı ve verimsizlik olarak kodlanıyor.

İnsan ilişkilerindeki kusurlarla yüzleşmek istemeyen nefis, ego, teselliyi evcil hayvanların koşulsuz kabulünde arıyor artık. İnsanın en büyük şifası yine insan olabilecekken, modern birey çatışmasız ve steril ve sanal sevgileri tercih ederek kendi kabuğuna çekiliyor.

MASKELİ BALO VE ESTETİZE EDİLMİŞ ACILAR

Plazalara, iş merkezlerine ve sosyal medya akışlarına bakıldığında karşımıza çıkan manzara hep aynı: Kusursuz profesyonel maskeler, renkli hayatlar ve filtrelenmiş mutluluklar.

Ancak bu estetik vitrinin arkasında, hırpalanmış ve derin bir yalnızlığa gömülmüş yüzler saklı. Modern dünya, insanları profesyonel birer tiyatro oyuncusuna dönüştürüyor. Herkes sahnede kendine biçilen rolü ‘’kusursuzca ‘’oynadığını düşünüyor.

Göz teması kurarak sorulan "Nasılsın?" sorusuna verilen o mekanik "Çok iyiyim" yanıtları, aslında bir hal hatır sorma seremonisi değil; "Sınırlarımı ihlal etme, benimle bağ kurma, kendi sorunlarınla baş başa kal" demenin kibarca formüle edilmiş haline dönüşmedi mi ?.

Çıkarların bittiği noktada karton kuleler gibi yıkılan dostluklar, manevi değerlerin bile birer ticaret metasına dönüştüğü bu çağda ne yazık ki birer yanılsamadan ibaret kalıyor.

SAHTE HAZLAR VE GERÇEK BİLANÇOLAR

Endüstrinin yapay aromalar ve katkı maddeleriyle harmanlayıp önümüze "gurme lezzet" diye sunduğu sahte gıdalar gibi, modern dünya da bize sahte hazlar ve geçici tatminler satıyor her köşe başında.

Hedonizmin, anlık zevk tüketiminin merkezinde, "Nereden ne kazanırım, hangi anlık dopamini yakalarım?" hesabı yaparken, hayatın ellerimizin arasından bir sabun gibi kayıp gittiğini fark edebiliyor muyuz ?

Bu analizi okurken "Ben onlardan değilim" diye düşünerek kendimizi teselli etmeye çalışıyor olabiliriz. Ancak bu akşam eve dönüp o yüzlerce kişilik rehberinize baktığınızda; içinizi gerçekten dökebileceğiniz, maskelerinizi indirebileceğiniz tek bir insan bile bulamayıp ekranların soğuk ışığına sığındığınızda durum daha da netleşecektir.

Gerçek şu ki, bu dünyanın mutlak hakimi bizler değiliz. Sosyal fakirleşmenin bireysel ve toplumsal faturası her geçen gün daha da ağırlaşıyor.

Sosyal Fakirleşmeye İslam’ın Reçetesi:

Modern dünya bizi bu "sosyal fukaralığın" içine hapsederken, inancımız ve kadim medeniyet kodlarımız bize yukarıda anlattığımız o soğuk, maskeli ve çıkarcı ilişkiler ağının tam karşısında devasa bir manevi kalkan sunuyor. İslam, insanın insanla kurduğu bağı sadece dünyevi bir sosyalleşme değil, doğrudan bir ibadet ve ahiret sermayesi olarak tanımlıyor.

Dijital çağın yoksulluğundan kurtulmak için İslam bize hangi somut çözümleri reçete ediyor?

"Sıla-i Rahim" Dijitalleşemez:

İslam'ın en sert emirlerinden biri olan sıla-i rahim (akraba ve yakınları ziyaret etme, bağları koparmama), bugünün dünyasında WhatsApp gruplarına bayram mesajı atmaya veya Instagram hikayelerine "like" koymaya indirgendi. Oysa inancımız, fiziksel olarak bir araya gelmeyi, göz teması kurmayı ve o sıcaklığı hissetmeyi emreder. Dijital ekranların soğuk ışığını ancak sıla-i rahimin sıcaklığıyla kırabiliriz.

"Hasbî" İlişkiler ve Çıkarsız Dostluk

Modern dünyanın dostlukları "Hesabî"dir; yani "Kimden ne menfaat elde edebilirim?" sorusu üzerine kuruludur. İslam ise bize "Hasbî" olmayı, Allah için sevmeyi emreder.

Cebimizdeki paraya, altımızdaki arabaya rağmen ruhumuz bir lokma samimiyete muhtaçsa; çözüm Stanford laboratuvarlarında ya da yeni dijital uygulamalarda değil, unuttuğumuz o kadim mahalle kültüründe, cemaat şuurunda ve birbirimizin yüzüne riyasızca bakabilme ahlakında saklı.

Şimdi kendimize dürüstçe soralım: En son ne zaman bir dostumuzun evine telefonumuzu masaya koymadan, saatimize bakmadan, sadece "Allah rızası için" dertleşmeye gittik? Yoksa biz de dijital çağın o konforlu yoksulluğuna teslim mi olduk?

Ruhumuzu bu fukaralıktan, ilişkilerimizi bu sığlıktan kurtaramadığımız sürece; tepetaklak giden bir dünyada, zengin görünen ama aslında bir lokma samimiyete muhtaç  çağdaş yoksulluğa   mahkum kalabiliriz.