Ramazan ayı topraklarımızda kök salmış hem dini hem de sosyal bir ibadet ayı idi. Ramazan sonrası yemeğin sonundaki tatlı gibi Ramazanın bayramı geldi.

Toplumumuzun psikososyal sermayesinin büyük ve belki de  en önemli zenginliği  dini ve milli bayramlardır.

Kutsalı değişenin bayramı da değişiyor

Bayramın psikolojik ve sosyolojik karekterinin özellikle büyük şehirlerde büyük ölçüde değiştiğini görüyoruz. Özellikle kutsalları değişen insanların bayramları da değişti.

Egosundan daha büyük şeyin olmadığı dünyada yaşayan bir insan başkalarını neden önemsesin ki? Kendini kutsallaştırmak. Birinci önceliği kendi çıkarıdır.

Önce can sonra canan ise önce benim çıkarım ve keyfim sonra ailemin çıkarı ve keyfi der.

Önce benim çıkarım rahatım sonra toplumun ve devletin çıkarı der.

Şeker Bayramı ismi tesadüf değil

Türkiyenin eğitim sistemi dünyasal yaşam biçimine inanan insanları üretiyor. Seküler yaşam biçimi de diyebilirsiniz.

Kendi ağzının tadını ve tatilini düşünen, sorun ve sorumluluktan kaçan, aile büyüklerini yalnız bırakan, dünyasallığı, benmerkezciliği, hedonizmi  ve zevk odaklı yaşamı yücelten modern yaşam insanı mutlu edemiyor.

Modern yaşamda yaşlılar, hastalar, çocuklar, komşular aile büyükleri mağdur oluyorlar. Devletin ve sosyalgüvenlik sistemleri sürdürülen aile şefkatini veremiyor.

Sonsuzluğu düşünmeyen varoluşu yanlış tanımlayan mevcut hayata bakış bayramları tadsızlaştırdı. Modern sistemim iki acı meyvesi yalnızlık,mutsuzluk oldu.

Dinden uzak durmayı amaçlayan, din kaynaklı çağrışımları silip atan bir düzen doğal olarak ramazan ismini de değiştirecekti.

Ramazan ve Bayram başkaları hakkında kaygı hisseden insanlar için sosyal sorumluluk ifade eder. Paylaşma, dayanışma, değer verildiğini hissettirme, sevdiğini söyleme gibi iyi ve güzel bir şeyler yapmak isteyen insanlar için bayramlar tam uygun atmosferlerdir.

Üç insan tipi

Birincisi kötü, çirkin ve yalandan zevk alan, yaşam amacı olarak zarar vermeyi öncelikleyen insan tipidir.Yılanın ısırmaktan zevk alması gibi. Başkasının çektiği acı onun için önemsizdir.

İkincisi “İyi veya kötü, doğru veya yanlış, güzel veya çirkin önemli değil, egomu tatmin eden ne ise benim doğrum o dur” diyen insan tipi. Başkasının çektiği acı onun çıkarına uygun gelirse ona yardım eder.Yaşam amacı egosunu tatmin ve kişisel çıkarıdır.

Üçüncüsü iyi, güzel, doğru ve faydalı şeyler yapma niyet ve arzusu ile yaşayan insanlar. Zarar vermek ve acı çektirmekten kaçınırlar. İyi ve doğruyu doğru olduğu için yaparlar çıkarlarına uygun olduğu için değil. Tıpkı bir kırlangıcın yanan eve dalıp yavrusunu kurtarması gibi. Burada insanın dünyasal ve kişisel menfaati yoktur. Ya anneler gibi biyolojik doğasının gereğini yapacak veya vicdan muhakemesi ile yardım edecek.

Çünkü herşeyi gören ve bilen bir yaratıcıya inanıyor ve ‘O’ na er geç  hesap vermek zorunda olduğunu biliyor. İyi, güzel, doğru ve faydalı şeyler yaparsa, iki hayatta da karşılığını  alacağını düşünüyor.

Hangi insan tipi toplum için faydalı bu soruya istediğiniz cevabi verin.

Sadece turizmcilerin bayramı olmasın

Bayramları ve kültürel standartlarımızı ruhsal gerçeklikten,yaratılıştan ve soyut evrenden koparmaya çalışan gafil medeniyet insanı varlıklı yaptı ama dünyayı daha yaşanılır yapmadı.

Öncelikle kendisi hakkında kaygı hisseden diğer insanları değersiz gören insan için ise bayramın adı Şeker bayramıdır ve yapılması gereken şey de tatildir.

Egosunu Yaradandan ve Vatandan daha çok seven insan için tek kutsal çıkarıdır.Çıkarına uygun tatil çıkarına uygun milliyetçilik ve çıkarına uygun vatan sevgisi bayramları da değiştirdi.

Atalarımız bayramları ülkeyi ve insanları daha mutlu yapmak için fırsatlar olarak değerlendirmişlerdir.Özellikle hastaları,özürlüleri, yaşlıları, zayıfları,yoksulları,aile büyüklerini ve çocukları mutlu yapmayı bayramların anlamı olarak görmüşlerdir.

Ancak modern yaşam bayramları insanların isteklerini ve çıkarlarını kutsallaştırdığı günler yaptı.Bunun sonucu Bayramlar turizm sektörünün bayramı oldu.

Bayramda sosyal sorumlulukları için birşey yapmadan tatile çıkanların ve şeker bayramı adını kullananların farkında olmadan temel değerlerimiz değiştirdiklerini bilmelerini istedim.

Haddimi aştım ise bağışlayınız, herkese  anlamına uygun iyi, güzel tatlı bayramlar diliyorum.

Prof. Nevzat Tarhan - Haber 7
ntarhan@gmail.com