Trafik Kazasının Gerçekleştiği Yerden Mezarlığa Uzanan İhanet Ağı:  253 Bin Mağdurun Bilgilerini Sızdırıp 15,6 Milyar Liralık Vurgun Yapan Şebekenin Kan Donduran Çarkı Nasıl Döndü?

Vurgunun Boyutu

Sigorta tazminatlarının tahsili süreçlerinde aracılık yapan avukatlar, kolluk görevlileri, sigorta şirketi çalışanları, sigorta acenteleri, eksperler, kaporta ve boya ustaları, ambulans görevlileri, hastane çalışanları, mezar görevlileri ve servis çalışanlarına yönelik dev bir operasyon gerçekleştirildi.

Daha önceki haberlerimizde Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) bu çetelere karşı büyük bir mücadele içinde olduğunu, gerekli hukuki tedbirler kapsamında ikincil mevzuat düzenlemeleri yaptığını aktarmıştık. Beklenen adli süreç ise bugün resmi olarak başladı ve operasyon için düğmeye basıldı.

Tam 253 bin trafik kazası mağdurunun vekaletnamesini alarak 15,6 milyar TL haksız kazanç elde ettiği belirlenen şebekeye yönelik operasyonda, 825 şüpheli hakkında yasal işlem başlatıldı. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde; İstanbul, Ankara, Sakarya ve Gaziantep illerinde bulunan 6 avukatlık ofisi ile 20 şirkete eş zamanlı baskınlar düzenlendi.

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve SEDDK’nin derinlemesine yaptığı finansal analizler, şebekenin ağını da gözler önüne serdi. Suç örgütünün; bazı kolluk görevlileri, sigorta şirketi çalışanları, acenteler, eksperler, sanayi sitelerindeki kaporta/boya ustaları ve servis çalışanlarına kadar uzanan olağan dışı para transferleri gerçekleştirdiği belgelendi.

Şebekenin Kan Donduran Çarkı Nasıl Döndü?

Hasar danışmanlık şirketleri; trafik kazası geçiren mağdurların ve yakınlarının kimlik, iletişim, kaza ve sağlık bilgilerine organize bir yasa dışı veri paylaşım zinciri üzerinden ulaşmaktadır. Trafik kazasından dakikalar sonra mağdurları telefonla aramalarının arkasında, verilerin işlendiği resmi veya özel kurumlardaki sızıntılar ve iş birlikleri yatmaktadır.

Bu illegal yapıların kazazedelerin bilgilerine erişmek için kullandığı en önemli yol, kaza ve tazminat süreçlerinde görev alan kişilerle iş birliği yapmaktır. Bu kapsamda kazanın hemen ardından düzenlenen Kaza Tespit Tutanakları sisteme girilirken içerisindeki ad, soyad, T.C. kimlik numarası ve telefon gibi bilgiler bu şebekelere sızdırılmaktadır. Ayrıca yaralıların kaldırıldığı hastanelerdeki acil servis çalışanları, veri giriş personeli veya ambulans görevlileri aracılığıyla mağdurun iletişim ve sağlık durumuna ait hassas veriler, anlık olarak bu hasar danışmanlık şirketlerine aktarılmaktadır. Yine hasar dosyası açıldığında sigorta şirketlerinin sistemindeki verilere erişimi olan çalışanlar veya bazı sigorta eksperleri; sistemdeki iletişim ve poliçe detaylarını yasa dışı şekilde bu illegal yapılara aktarmaktadır.

Kaza yapan araçları olay yerinden alan çekici şoförleri, araç sahiplerinin bilgilerini bu şirketlerle paylaşarak komisyon almaktadır. Cenaze ve mezarlık görevlileri de ölümlü kazalarda vefat eden kişilerin yakınlarına ulaşabilmek adına acılı ailelerin bilgilerini alarak bu şirketlere aktarmaktadır.

Son olarak kullanılan önemli yöntemlerden biri de illegal yazılımlardır. "Panel" olarak tabir edilen yazılımlar aracılığıyla; siber saldırılar veya veri sızıntıları neticesinde hukuka aykırı biçimde ele geçirilen kişisel veriler konsolide edilerek tek bir kullanıcı arayüzü üzerinden sorgulanabilir hale getirilmektedir. Bu platformlar; bir kişinin ad, soyad veya T.C. kimlik numarasından yola çıkarak güncel ikametgah, soy bağı, mülkiyet kayıtları, SGK dökümleri, aktif GSM numaraları ve araç plakası gibi geniş bir kişisel ve özel nitelikli veri havuzuna saniyeler içinde erişim imkanı sunmaktadır.

Bu yöntemlerle mağdurlara ulaşarak "tazminat alma vaadiyle" vekalet toplamak tamamen hukuka aykırıdır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), kaza mağdurlarının rızası dışında aranmasını açık bir ihlal sayarak bu şirketlere yüz binlerce lira idari para cezası kesmektedir. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK m. 136) ilgili maddesi uyarınca; mağdur verilerini hukuka aykırı olarak ele geçiren, yayan ve bu veriler üzerinden kazazedeleri arayan kişiler hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası istemiyle dava açılmaktadır. Nitekim kaza yapan kişileri arayan danışmanlık şirketi yöneticilerine verilmiş hapis cezası örnekleri mevcuttur. Kanunen tazminat alacakları yalnızca hak sahibine veya vekalet verdiği, baroya kayıtlı bir avukata ödenebilir; hasar şirketlerinin "parayı biz tahsil edip size pay vereceğiz" modeli yasal olarak geçersizdir.

Anılan İllegal Yapılara Karşı SEDDK’nin Aldığı Hukuki ve İdari Tedbirler

Bu illegal yapılara karşı adli sürecin başlamasında en büyük katkıyı sağlayan SEDDK’nin aldığı hukuki ve idari tedbirleri yazmadan geçemeyiz. SEDDK, adli süreç başlamadan önce trafik kazası sonucu zarar görenler üzerinden haksız kazanç sağlayanlara karşı mücadele kapsamında çok sayıda hukuki ve idari tedbir almıştır. Bu kapsamda trafik kazaları sonrası hasar tazmin süreçlerinin en hızlı ve adil şekilde sonuçlandırılmasını sağlamak ve vatandaşlarımızı mağdur eden illegal yapıları engellemek amacıyla şu tedbirler son 9 ayda art arda hayata geçirilmiştir:

• Ekspertiz hesaplamalarının gerçek zarar ilkesine göre standartlaştırılması,
• Kazaya en uygun eksperin otomasyonla görevlendirilmesi (Akıllı Eksper Atama Sistemi),
• Hasar takibinin usul ve esaslarının yeniden belirlenmesi,
• Değer kaybı tazminatı için ilave başvuru şartının kaldırılması,
• Alo 193 Ortak Hasar İhbar Hattı'nın (OHİM) açılması.

Ayrıca hasar tazmin süreçlerini istismar eden illegal yapıların, sektörün her kesimine sirayet etmiş tüm unsurlarına yönelik kapsamlı bir inceleme yürütülmüştür. Suç teşkil ettiği değerlendirilen faaliyetlerle elde edilen milyarlarca liralık haksız kazanca dair tespitler raporlaştırılarak adli mercilere intikal ettirilmiştir.

Kişisel Verileri Koruma Kurulunun (KVKK) Aldığı Kararlar

Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) da bugün başlatılan operasyondan çok önce hasar danışmanlık şirketlerini mercek altına almıştır. Kurulun aldığı ilke kararında, hasar danışmanlık şirketlerinin trafik kazası ve iş kazası sonucu zarar görenlerin kişisel verilerini elde etmesinin suç teşkil ettiği vurgulanmıştır. Kurul, sigorta sektöründe faaliyet gösteren meslek mensuplarını da bu suça ortak olmamaları konusunda uyarmıştır.

Trafik kazası mağdurlarının acılarını istismar ederek milyarlık vurgun yapan bu çetelere karşı operasyonu titizlikle yürüten İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığımızı, sahada başarıyla icra eden İstanbul İl Jandarma Komutanlığımızı, perde arkasındaki finansal izleri süren SEDDK ile MASAK ekiplerini ve Kişisel Verileri Koruma Kurulunu tebrik ediyoruz.

Trafik Kazası Mağdurlarına Tavsiyelerim

Trafik kazası mağdurlarına tavsiyem, kendilerini arayan bu kişilere itibar edip vekalet vermemeleridir. Hatta bu kişileri Türkiye Barolar Birliğine şikayet etsinler. Türkiye Barolar Birliği (TBB), yasa dışı şekilde faaliyet gösteren hasar danışmanlık şirketleri, aracılar ve iş takipçileri hakkında yasal işlem yapılması amacıyla gerekli başvurularda bulunulması için “İhbar Butonu” uygulamasını tüm vatandaşlarımızın kullanımına sunmuştur. Başvuruda bulunmak isteyen tüm vatandaşlarımızın barobirlik.org.tr adresindeki ana sayfada yer alan ‘aracı-takipçi ihbar/online ihbar-şikayet bildirimi’ başlıklı sekmeyi kullanarak barobirlik.org.tr/AraciTakipciIhbar adresindeki formu doldurmaları yeterlidir. Nitekim TBB tarafından hizmete sunulan bu İhbar Butonu uygulaması sayesinde yapılan suç duyuruları ve Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Başkanlığına iletilen başvurular sonucunda etkin yaptırımlar uygulanmaya başlanmıştır.

Prof. Dr. Rauf Karasu

Hacettepe Üni. Hukuk Fak. Ticaret Hukuku ABD Başkanı

Tahkim Hakemleri Derneği Başkanı