Dava açma sürelerinin sona ermesine oldukça az bir süre kala, sosyal medyada fon mağdurlarının kafasını karıştıran birbiriyle çelişkili bilgiler yayılmaya başladı. Üstelik bu bilgilerin bir kısmının avukatlar tarafından yayılıyor olması, yatırımcılar nezdindeki bilgi kirliliğini, kaygı ve tereddütleri daha da artırdı.

Tam da bu nedenle, oluşan kafa karışıklıklarını gidermek, doğru bilinen yanlışları düzeltmek ve hak kayıplarının önüne geçmek adına bu konuda kapsamlı bir hukuki değerlendirme yapmaya karar verdim.

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) kriz öncesindeki denetim ve gözetim görevini ihmal etmesi bir yana, yatırımcıları alacaklı yerine tasfiye kapsamında değerlendiren 17 Eylül 2026 tarihli SPK kararı, uyuşmazlığın fitilini ateşleyen ana unsur oldu.

Konu hem benim uzmanlık alanım olan sermaye piyasası hukukunu hem de idare hukukunu doğrudan ilgilendiriyor. Bu acil durum karşısında, idare hukuku uzmanı meslektaşım Prof. Dr. Ramazan Çağlayan ile birlikte hemen bir araya geldik ve kapsamlı bir bilimsel makale kaleme aldık. Makalemiz yakın zamanda hakemli bilimsel bir dergide yayımlanacak olsa da yaklaşan süre sınırı nedeniyle çalışmamızdan süzülen kritik tespitleri bugün doğrudan bu köşeden sizlerin dikkatine sunuyorum.

Danıştay mı, İdare Mahkemesi mi?

Kararın çok sayıda yatırımcıyı etkilemesi akıllara Danıştay’ı getirse de bu durum tek başına Danıştay’ı görevli kılmaz. Bu karar, belirli fonlara ve somut durumlara yönelik bireysel bir işlem niteliğinde olduğundan, davaların Danıştay'da değil, İdare Mahkemesinde açılması gerektiği kanaatindeyiz.

Görevli Mahkeme Riski

İşlemi tesis eden SPK’nın merkezi Ankara’da olduğundan, davalar Ankara İdare Mahkemelerinde açılmak zorundadır. Ancak Danıştay’da dava açılmış ise korkmanıza gerek yok. Danıştay’da açılan dava ile dava açma süreniz korunur. Danıştay görevsizlik kararı verirse dosyayı kendiliğinden ilgili idare mahkemesine gönderir ve herhangi bir hak kaybı yaşanmaz.

17 Eylül Kararı İçin Son Gün: 16 Kasım!

İdari işlemlere karşı dava açma süresi genel olarak 60 gündür. Süre, kararın ilan edildiği 17 Eylül'de başlamıştır. Bu durumda davanın en geç 16 Kasım 2026 Pazartesi günü açılması şarttır. Bu tarihi kaçıran yatırımcılar ciddi bir hak kaybıyla karşı karşıya kalabilir.

SPK’nın Denetim ve Gözetim İhmali İçin Zorunlu Başvuru Şartı

SPK’nın kriz öncesi hizmet kusuru ve denetim ihmali nedeniyle doğrudan tazminat davası açamazsınız. Bu bağımsız idari eylemsizlikten doğan zararlar için dava açmadan önce SPK'ya yazılı tazminat başvurusu yapılması zorunludur.

İhmal Davasında Süre Sınırları

İdareye yapılacak bu tazminat başvurusu, ihmalin ve zararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her durumda eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde yapılmalıdır. SPK, bu başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır. Bu 30 günlük sürenin bittiği tarihten (veya idarenin verdiği resmi ret cevabından) itibaren 60 gün içinde tam yargı (tazminat) davası açılmalıdır.

Tazminat Başvurusu İptal Davasındaki Süreyi Durdurmaz

Denetim ihmaline karşı yapılan tazminat başvurusu, 17 Eylül idari kararına karşı olan 60 günlük dava açma süresini kendiliğinden durdurmaz. İki süreç hukuken birbirinden tamamen ayrıdır, kesinlikle birbirine karıştırılmamalıdır.

İptal Davası Açmayanların Tazminat Hakkı ve Riskler

Başka birinin açtığı iptal davası kazanıldıktan sonra, bu kararın ilanından itibaren 60 gün içinde doğrudan tazminat davası açılması mümkündür. Ancak bir hukukçu olarak uyarıyorum: Başkasının açtığı iptal davasının reddedilme riski veya bu yargı sürecinin yıllarca uzama ihtimali her zaman vardır. Bu riski almamak adına en güvenli yol, her yatırımcının kendi yasal süresi içinde davasını açmasıdır.

İptal ve Tazminat Taleplerinin Birlikte İleri Sürülmesi

17 Eylül kararının iptali ile bu karardan doğan tazminat talebi aynı dilekçeyle birlikte istenebilir. İster ikisini birlikte isteyin, ister sadece tazminat isteyin, ister önce iptal davası açıp kesinleştikten sonra tazminat isteyin; her üç yöntem de hukuken geçerlidir.

Denetim İhmali ile Karar İptali Aynı Dilekçede Birleşir mi?

Bu iki talebin aynı dilekçede birleştirilmesini usulen riskli bulduğumuz için pek önermiyoruz. Çünkü denetim ihmali için önce idareye zorunlu başvuru şartı varken, karar iptali için doğrudan dava açılır. Ancak 17 Eylül kararının iptali davasında, idarenin geçmişteki ihmalleri, "hukuka aykırılık gerekçesi" olarak mahkemeye sunulabilir. Tavsiyemiz; işlem davasının süresini korumak için dava açılırken, denetim ihmal için ayrıca SPK’ya başvurulmasıdır.

Özetle;  Önümüzde duran 16 Kasım tarihi, fon mağdurları için kritik bir dönemeç. Ramazan Hocamla birlikte ortaya koyduğumuz bu bilimsel ve yol gösterici uyarıları lütfen dikkate alın.

Asılsız veya eksik bilgilere itibar ederek hak ararken zamanın ve usulün azizliğine uğramamak adına adımlarınızı profesyonelce ve hızla atın.

Yukarıda detaylandırdığım konuları soru-cevap formatında ve daha kapsamlı bir şekilde incelemek isterseniz, sosyal medya hesabımdaki bağlantıya tıklayarak metnin tamamına ulaşabilirsiniz.

https://x.com/raufkarasu/status/2119023343047242216

Unutmayın, paylaştıkça ve bilgilendikçe mağduriyetler azalır. Hak kayıplarının önüne geçmek adına bu rehberi çevrenizle paylaşarak fon mağdurlarına destek olabilirsiniz.