Yirmi sene kadar önce…

Bekâr arkadaşlardan biriyle Malatyalı mütefekkirimizden Avukat Selami Çekmegil’i ziyaret ettik.

Selami Ağabey, arkadaşımızın mesleğini, işini gücünü, memleketini sorduktan sonra “çoluk çocuk” faslına da geldi.

Bendeniz söze girerek,  “Kendisi hiç evlilik yapmadı. Yaşı da 40’ı aştı. Malûm, bir yaştan sonra uygun zevce adayı bulmak da zorlaşıyor. Aklınızda bulunsun sizin de, bir hayra vesile olursunuz.” dedim.

Arkadaşımızın evleneceği kişide aradığı özellikler nelerdi?

Selami Ağabey bunu sorunca, “Öncelikle kamu personeli olması lâzım, bu çok önemli benim için!” demez mi arkadaşım.

Böyle bir arzusu olduğunu biliyordum ama orada “pat” diye, üstelik “birinci şart” olarak öne sürünce biraz mahcup oldum.

Selami Ağabey ise şaşkınlıkla,

“İlginç,  bu hassasiyetin sebebi ne acaba?  İzdivacına talip olunacak hanımefendinin kamu personeli olmasının şart koşulduğunu da ilk defa işitiyorum. Kamu personeli de olabilir, özel sektör çalışanı da… Dahası sadece ev hanımı olmayı da isteyebilir.” dedi

Bizim arkadaş ise hiç frene basmadan kendince sebepler sıraladı:

 “Efendim, bir kere İş garantisi var.  Yarın neyin ne olacağı belli olmaz.  Bu devirde iki maaş ancak yetiyor. Eşlerden biri işsiz kalırsa sıkıntı. Ben memur, o memure geçinip gideriz. Kamuda ne de olsa garantisi var. Tatilin belli, iznin belli...”

Selami Ağabey’i ziyarete o arkadaşla gittiğim için hayli pişman oldum.

“Kamu personeli hanım” noktasında bu kadar ısrarlı olduğunu bilseydim, birlikte gitmezdim.

Gitsem bile “Bir hayra vesile olursunuz!” demezdim.

Zira benim için kamu personeli olan da olmayan da eşit kıymettedir.

Evlilik için böyle şartlar öne sürmek de doğru değildir.

*

O günkü ortamda, o yıllarda pek garip lâflardı bunlar.

Bir erkeğin, evleneceği kişinin “kamu personeli” olmasını öncelikle talep etmesi ayıp karşılanırdı.

Şimdi ise…

Durum böyle değil.

Özellikle son 10-15 yılda “kamu personeli olmak” gerçekten ciddi avantaj haline geldi.

Kişiler, evlenilecek kişinin kamu personeli olmasını “öncelikli talep” olarak ortaya koyabiliyor.

Erkek, özel sektörde çalışıyorsa, hele bir de zengin değilse kafadan “eksiye” geçiyor!

Hatta bazı yerlerde “Kamu personeli değilse zor!” gibi lâflar ediliyor.

Üstelik, “kamu personeli” olma şartı, sadece erkek için de öne sürülmüyor…

Memureler de “evlilik piyasasında” büyük avantaja sahip oluyor.

Bir özel sektör çalışanı iki asgari ücretlinin evliliğini düşünün, bir de asgariden maaş da alsalar memur ve memurenin (ya da kamu işçilerinin) evliliğini…

Elbette kamu personeli olarak çalışanların da geçim sıkıntıları olabiliyor ama özel sektördekilerin çoğu büsbütün dertli.

Kamu personeli, “kreş imkânları bakımından” da çoğu zaman avantajlı oluyor.

Birçok etken var ama “kamu personeliyle evlenmeyi câzip hale getiren”  en önemli sebep iş güvencesi.

Özel sektörde çoğu zaman patronun iki dudağı arasında oluyorsun.

İzinler, mesailer hep böyle…

Hatta, iş güvencen de böyle.

Kovmak isterse kovar yani…

İş güvencesi büyük ölçüde kâğıt üzerindedir.

Kamu çalışanı iseniz iş güvenceniz vardır çok büyük ölçüde.

*

Birçok sebep var yani “kamu personeli”nin daha değerli,  “evlenilmeye çok daha uygun kişi” olarak görülmesi için.

Bundan dolayı da…

Kız tarafı izdivacına talep olunan kızlarını “çok daha değerli” görüyor çoğu zaman.

“Kızımız boşansa bile ayakları üzerinde rahatlıkla durur!” yaklaşımı dikkat çekiyor.

Erkek tarafı da “Bu kız garanti işte çalışıyor.” diye düşünüyor.Bazı yerlerde “Kız memureyse erkek özel sektörde de çalışsa olur.” deniyor.

Vesaire.

Kamuda çalışmak genellikle cazip geliyor ama…

Devlet herkesi kamu personeli yapamaz.

İstihdam talebini büyük ölçüde özel sektör karşılayacaktır mecburen.

Hemen her lise ve üniversite mezununun öncelikle “kamu personeli” olmayı istemesi, düşünmesi onlar için anlaşılır bir durumdur ama ülke için sağlıklı bir hal değildir.

Kamu personelinin erkek de olsa kadın da olsa “evlilikte avantaj elde etmesi” de böyledir.

Her çalışanımız aynı kıymette olmalıdır.

Dahası, sadece bir işte çalışan hanımefendiler değil, hiçbir işte çalışmayıp “ev hanımlığını” tercih edenler de çok kıymetlidir.

Ev hanımlığı da teşvik edilmelidir!

*

Bizim özel sektörü çok cazip hale getirmekten başka çaremiz yoktur.

Devletimiz, gittikçe artan “kamu personeli olma” talebini karşılayamaz.

Hiçbir devlet karşılayamaz.

Özel sektör çalışanlarının neredeyse yarısının “asgari ücretli” olması da çok sıkıntılı bir durumdur.

Avrupa ülkelerinde durum böyle değildir, asgari ücretle çalışan oranı bizdekiyle kıyas kabul etmeyecek kadar düşüktür.

Son olarak:

Özel sektör güçlenirse, kamu da güçlenir.

Özel sektör çalışanı erkekler öncelikle tercih edilen “koca adayı” olmalıdır.

“Zevce adaylığı”nda da kamu çalışanı olmak “öncelikli” tercih sebebi olarak görülmemelidir!