Çete kültürü
Türk insanının çete oluşturma konusunda müthiş yaratıcılığı, bilgi birikimi ve kültürü var.
Bütün bu özellikler başka bir dalda birikmiş olsaydı, örneğin; teorik fizikte filan, bizler çoktan yaradılışın kökenindeki olayları keşfetmiştik bile.
Hayır; bizler sürekli arayış içinde olacağız ve fırsatını bulduk mu da o duruma uygun çeteyi hemen kuracağız.
Bu neden böyle tam bilemiyorum ama çete oluşturmaktaki becerimiz, hızlı para kazanma becerimiz ile kurnazlığa çalışan beyinlerimizle tam bir uyum gösteriyor. İçsel uyumumuz tam anlayacağınız... Kafamız kötülüğe müthiş çalışıyor. Buna üzülmem lazım ama üzülemiyorum çünkü bütün bu özelliklerin tamamı bireyleri koruyucu bir zırh da oluşturuyor.
Toplum zarar görüyor bu süreçte ama egoist insanlar toplum yararını düşünerek yaşamayı denemek bile istemiyor gayet tabii ki.
Bugün görüyorsunuz; kriz şartlarına uygun çalışan bir çete yakalanmış. Gerçi bu beklemediğim bir gelişme, bir sürpriz değildi ama beni şaşırtan bu tür bir çetenin ortaya çıkma hızı oldu.
Galiba çete oluşturma pratiğine alışkanlık bizlere olağanüstü hız da kazandırmış. Kriz çetesi, krizden etkilenen vatandaşları bulup onlara teminat gösterdikleri gayrımenkul karşılığında yüksek faizle borç veriyorlarmış. O borcu da ödeyemeyince gayrımenkule de el koyuyorlarmış.
Bu tür olaylara önümüzdeki aylarda daha çok rastlayacağımızı söylemek büyük bir kehanet olmaz. Geçmişteki tüm kriz dönemlerinde bu böyle oldu. Şimdi de öyle olacak.
Kriz dönemleri korumasız insanların kendilerini çaresiz hissetmeleri ve korkmaya başladıkları dönemlerdir. Çaresizlik ve korku insanları irrrasyonel davranışlar içine itebilir.
Bu bir zayıflık ya da aptallık değildir. İnsanın ailesini korumak güdüsüyle yapabileceği rutin yanlışlardan birisidir bu.
İnsani zayıflıklar üzerine beslenmeyi hedefleyen çetelere yaşam hakkı verilmemesi gerekiyor. Ben, bu nedenle bu çetenin çökertildiği haberine özel önem verdim.
Polis tabii ki elinden geleni yapacak ama kriz dönemleri, suçun artması dönemleri de olduğundan polisin yapacaklarının da bir sınırı var.
Bu gibi durumlarda devlet sıradan insanı kriz sonuçlarından korumak için birtakım adımlar atarsa çetelerin oluşmasının maddi temelini ortadan kaldırmış olabilir.
Neler olabilir bu adımlar:
Kriz sürecinde işsizliğin artacağı, iflasların olacağı görülüyor.
Devlet, kriz nedeniyle işini kaybeden insanlara yönelik elektrik, su, doğal gaz ve kira gibi hayati masraflarına yardımcı olacak geçici bir sistem oluşturabilir.
Tenceresi zor kaynamaya başlayacak mutfaklara yardım için geçici bir sistem oluşturabilir.
İflas etmek durumunda kalan işadamına süreçten daha rahat geçmesini sağlayacak sistem kurulabilir. Bu süreçten insanların en az darbe alarak çıkmaları sağlanabilir.
Bu tür tedbirler üstüne şimdiden kafa yorulmalı ki; bu krizden çıkış ve tırmanış zamanı geldiğinde-ki bu mutlaka gelecektir, yaşananlar geçicidir- o anda bu ekonomiyi omuzlarında taşıyacak insanların ayakta durma takatları da olsun.
Bütün bunları hayal olarak damgalayıp bir kenara atmayın. Çünkü Batı ülkeleri kendi vatandaşlarını koruma altına almak için arayışlara başladılar bile. Hem de onların hemen hepsi, bizden güçlü, zengin ve sosyal güvenlik sistemleri sağlam ülkeler.
Örneğin Avusturya şu aralar işyerlerinde zorunlu beş haftalık izin sistemi getirmeyi düşünüyor. İşten çıkarmaya başvurma yerine insanları beş haftalık izne gönderecekler.
Sonuç başarılı olacak mı; bakalım göreceğiz. Önemli olan tam başarı almak değil, önemli olan bir şeyleri denemek, krize teslim olmamak ve çaresizmişiz gibi krizin bizi nasıl vuracağını beklememektir.
Hükümet bir an önce adım atmalı ve ‘Krizle Mücadele Kordinasyon Kurulu’ gibi bir merkezi birim oluşturmalıdır. Bu birime hem iktidarın hem muhalefetin güvenilir ve bilgili isimleri ile akademi dünyasından bilim insanları da alınmalıdır.
Ortak akıl krizle çok daha iyi mücadele eder, bu unutulmasın.
Ve yine unutmayalım ki; bizim yapabileceğimiz çok şey de var. Bu geçici dönemi hep birlikte atlatacağız.
Serdar Turgut - Akşam
