Belki sporcular, sanatçılar ya da siyasetçiler kadar popüler olmasalar da, televizyonlarda ya da sosyal medyada gözükmeseler de bu insanlar yüzyılımızın şehirlerini ve yapılarını tasarlıyorlar. Aynı zamanda hepsi prestijli bir ödül olan Pritzker Mimarlık Ödülü’nün de sahipleri.

Son yıllarda köprüler, iş merkezleri, gökdelenler, spor tesisleri, fabrikalar ve hatta konutlar bilinen formların dışında inşa edilmeye başlandı. Dik olmayan açıları, mekanlar arası sıra dışı geçişleri, akışkanlığı, asimetriyi ve esnetilmiş geometrik formları yukarıda adı geçen mimarların projelerinde sıklıkla görebiliriz ve bundan sonra da görmeye devam edeceğiz.  Bu mimarların kimi hayatta kimi değil, kimi Avrupalı kimi Asyalı, kimi yaşlı kimi de genç. Hiçbirinin Türkiye’de projesi yok. Birbirlerinden çok fazla bir ayırt edici özellikleri de yok. Ancak  içlerinden sadece Zaha Hadid kadın.

Zaha Hadid Irak asıllı İngiliz vatandaşıdır. Bağdat’ta doğan, Beyrut’ta eğitim gören Hadid 30 yaşında Londra’da kendi mimarlık ofisini açtı. Hem Arap hem de kadın olmayı iki tarafı keskin kılıca benzeten Hadid erkek egemen bir meslek dalında çetin mücadeleler verdi. Kadınlığını kabul ettirdiği durumlarda bu seferde Arap olması karşına engel olarak çıkarıldı. Hatta uzun yıllar en çok projesi yapılmayan mimar olarak tanındı. Projeleri çok tartışıldı kimisi aşırı pahalı bulundu, kimi inşaatlardaki işçilerin ağır çalışma koşullarından bile sorumlu tutuldu. Mücadeleyi asla bırakmadı, sözünü sakınmadı, geri çekilmedi. Kabul görmesi seneler aldı. Sonunda en prestijli ödülleri kazandı ve en ünlü okullarda eğitmenlik yaptı.

Zaha Hadid 2007’de  açılan yarışmayı kazanarak İstanbul’da Kartal, Pendik ve Adaları bir sayfiye yeri olarak düzenleyen, gökdelenleri, yolları ve sahili de kapsayan bir proje hazırladı. Ancak proje henüz hayata geçmedi.

“Kolay bir hayat isteyen mimar olmasın” diyen Zaha Hadid 31 Mart 2016 da mimarlar için genç denebilecek  65 yaşında Miami’de yaşama gözlerini yumdu. Geleceğin tasarımları olarak bilinen dekonstrüktivizmin başarılı temsilcilerinden olan Hadid ayrımcılığa karşı mücadele eden insanlara eserleriyle ve projeleriyle ilham vermeye devam edecek.   

Görüşmek üzere...

Serhan Saraç - Haber7