Türkiye ve Suriye arasında yeni dönem: Gümrük kapıları yenileniyor!

Gümrük kapılarının teknolojiyle donatılması ve her yönden sağlıklı altyapıya kavuşturulması için kapsamlı çalışmalar yapılıyor.

Bu kapsamda 2026 Yılı Yatırım Programı doğrultusunda bu yıl gümrüklere yönelik projeler için toplam 4 milyar 924 milyon lira ödenek ayrıldı. Kaynağın 1 milyar 848 milyon 415 bin lirası devam eden projelere, 35 milyon 381 bin lirası etüt projelere tahsis edildi. Yeni projeler için 3 milyar 40 milyon 203 bin 990 lira kaynak tahsisi sağlandı.

Gümrüklerin modernizasyonuna ilişkin yatırımlara ağırlık verilmesiyle artan yolcu ve araç trafiğine kesintisiz yanıt verilebilmesi, dış ticarette tercih edilebilirliğin artırılması, ihracat işlemlerinin daha hızlı, etkin ve verimli hale getirilmesi, gümrük işlemleri ve lojistik süreçlerin iyileştirilmesi hedefleniyor.

Ayrıca gümrüklerde teknolojik altyapının güçlendirilmesi, denetim süreçlerinin hızlandırılması, veri temelli risk analizinin etkinleştirilmesi ve saha güvenliğinin artırılması gibi alanlarda yapılan yatırımlar, kaçakçılıkla mücadelede önemli başarılar elde edilmesine katkı sunuyor.

Kurulan modern tesisler ve entegre güvenlik sistemleri, sadece klasik eşya kaçakçılığına değil, uyuşturucu, silah, akaryakıt, tarihi eser ve organize suç faaliyetlerine karşı da caydırıcı rol üstleniyor.

GÜMRÜK KAPILARI SON TEKNOLOJİYLE DONATILIYOR

Gümrük sahalarının teknolojik altyapılarla güçlendirilmesi kapsamında, kurulumları yaygınlaşarak devam eden Milli Tarama Sistemleri (MİLTAR) Projesi ile yeni nesil yüksek teknolojilerin yerli ve milli imkanlarla üretilmesi, teknolojide dışa bağımlılığın azaltılması hedeflendi.

Böylece 2022 yılından bugüne kadar 16 sistemin Kapıkule, Habur, Cilvegözü, Gürbulak, Öncüpınar gümrük sahaları ile Mersin, Ambarlı, Samsun gibi işlem hacmi yüksek limanlarda kurulumları yapıldı, bu sistemler faaliyete alındı.

Halihazırda faaliyet gösteren, faydalı ömürlerinin sonuna yaklaşan araç ve konteyner tarama sistemlerinin bu yıl içerisinde MİLTAR ile yenilenmesi planlanıyor.

Yenileme çalışmalarıyla ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda, saha büyütülmesi, yenilenmiş hizmet binaları yapımı, eşyanın daha uygun şartlarda kontrol ve denetiminin sağlanması için gerekli olan arama hangarları ve muayene peronları yapımı gibi fiziki düzenlemeler de gerçekleştiriliyor.

Bunun yanı sıra gümrük kapıları son teknoloji kapalı devre kamera, araçların ve bagajların taranabileceği x-ray görüntüleme, plaka tanıma ve araç altı görüntüleme sistemleriyle donatılıyor.

7 GÜMRÜK KAPISINA MODERNİZASYON

Projeler doğrultusunda birçok gümrük kapısında altyapı, modernizasyon ve kapasite artırmaya yönelik faaliyetlerde önemli ilerlemeler kaydedildi. Özellikle Suriye'de rejimin değişmesinin ardından istikrar ve ülkenin yeniden inşasına yönelik çalışmalar yoğunlaşırken sınır kapılarında da hareketliliğin artması bekleniyor.

İki ülke arasındaki gümrük kapıları, sadece sınır geçişlerini sağlayan fiziki yapılar olarak değil, aynı zamanda bölgesel istikrar, ekonomik kalkınma, insani yardım ve güvenliğin teminatı olarak görülüyor.

Bu kapsamda 2026 yılında Suriye'de yaşanan güncel gelişmelerin sınır ticaretine de olumlu yansıması öngörülerek, bölgede bulunan gümrük kapılarının yenileme çalışmalarına öncelik verildi.

Suriye'ye açılan Ceylanpınar Gümrük Kapısı'nın modernizasyonunun tamamlanmasıyla bugüne kadar Suriye sınırında 7 kapıda yapım ve modernizasyon çalışmaları gerçekleştirildi.

Mardin'de modern tesislerle yenilenen ve yapımı 2011 yılında tamamlanan Nusaybin Gümrük Kapısı, halihazırda iç gümrük hizmeti veriyor. Söz konusu nokta, Suriye'nin Kamışlı bölgesinde bir kapı açıldığı takdirde faaliyete geçirilecek altyapıyı barındırıyor.

2007'de modernize edilerek yapımı tamamlanan Cilvegözü Gümrük Kapısı'nda ayrıştırma çalışması yürütülüyor. Bu kapsamda, tır sahasından yolcuları ve yolcu taşıtlarını ayırarak, müstakil bir yolcu sahası oluşturulması planlanıyor.

2018'de Karkamış, 2019'da Zeytindalı gümrük kapılarındaki geçici tesisler tamamlanarak faaliyete geçirildi. Her iki kapıda kalıcı tesislerin yapımı için çalışmalar devam ediyor.

Ayrıca Çobanbey Gümrük Kapısı'nda yeni yolcu salonları tamamlanırken 2020'de tır sahası bitirilen Öncüpınar Gümrük Kapısı'ndaki hizmet binalarının yenilenmesine yönelik proje çalışmaları sürdürülüyor.

Yaklaşık 11 sene kapalı kalan Yayladağı Gümrük Kapısı'nın yeni ve modern tesislerde faaliyet gösterebilmesi için çalışmalar devam ediyor. Diğer taraftan önemli ölçüde kapasite artışı planlanan Akçakale Gümrük Kapısı'nın modernizasyonu için de çalışmaların tamamlanması bekleniyor.

GELİNCİK GÜMRÜK KAPISI İÇİN İRAN İLE GÖRÜŞ BİRLİĞİNE VARILDI

Diğer ülkelere açılan bazı gümrük kapılarında da modernizasyon çalışmaları gerçekleştiriliyor.

İran'a açılan Gürbulak Gümrük Kapısı'nda inşaat çalışmaları geçen yıl tamamlanırken bu yıl resmi açılışın gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Üzümlü Gümrük Kapısı'nın yapıma yönelik ihale çalışmaları tamamlandı.

Ayrıca bu yıl Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla yoğunluk beklenen Dilucu Gümrük Kapısı'nın kapasitesinin artırılması için çalışmalar devam ediyor. Ermenistan ile normalleşme süreci kapsamında Alican Gümrük Kapısı'nda geçici yapıların faaliyete geçirilmesi planlanıyor.

Van'ın Başkale ilçesinde Gelincik Gümrük Kapısı'nın açılmasına yönelik de İran tarafıyla gümrük kapısının konuşlandırılacağı alan hususunda mutabık kalındı. Kapının açılmasına yönelik karar alınmasının ardından projelendirme çalışmalarına başlanılması bekleniyor.